Lễ hội làng và những khoảng trống ý thức người tham gia

(Sóng Trẻ) - Các lễ hội làng được tổ chức hàng năm nhằm giữ gìn và lưu truyền những giá trị văn hóa. Tuy nhiên, tại đây lại xuất hiện nhiều hình ảnh thiếu văn hóa của người tham gia lễ hội. 

Lễ hội làng từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam. Được tổ chức chủ yếu vào mùa xuân, các lễ hội gắn với tín ngưỡng thờ thành hoàng làng, đồng thời là dịp để cộng đồng giao lưu và gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Những hình ảnh thiếu ý thức của người tham gia lễ hội

Những năm gần đây, quy mô tổ chức lễ hội ngày càng được mở rộng, với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Sự phát triển này góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa địa phương, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy các hoạt động dịch vụ đi kèm.

Tuy nhiên, tại một số lễ hội vẫn xuất hiện những biểu hiện thiếu văn hóa, ảnh hưởng đến vẻ đẹp của không gian lễ hội. Tình trạng xả rác bừa bãi, chen lấn, xô đẩy trong đám đông, hay việc các hàng quán lấn chiếm vỉa hè, lòng đường vẫn diễn ra khá phổ biến. Những hình ảnh này không chỉ gây mất mỹ quan mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người tham gia.

Áp lực từ lượng du khách thập phương đổ về đông trong thời gian ngắn cũng khiến tình trạng ùn tắc giao thông tại khu vực lễ hội trở nên phức tạp. Người đi bộ phải di chuyển xuống lòng đường, làm gia tăng nguy cơ va chạm và tai nạn giao thông. Các phương tiện tham gia giao thông mất nhiều thời gian để đi qua nơi này.  

Các trò chơi ăn tiền được hoạt động công khai và phổ biến như phi tiêu bóng bay, lắc xúc xắc với những cái tên hoa mỹ như “vui chơi có thưởng”. Khi khách tham quan đến gần, các chủ gian dùng các lời mời chào chèo kéo người người chơi như “chơi thử không mất tiền”, “cho đứng gần để phi tiêu”. “Lúc đầu vào chơi chỉ là thử cho vui nhưng khi thua nhiều lần liên tiếp khiến tôi không dứt ra được. Tôi chơi càng hăng say chỉ để lấy gấu bông nhưng lại mất một số tiền không nhỏ để thắng”, anh N.V.A chia sẻ.

Các gian hàng quán ăn được bày bán tràn lan trên các vỉa hè nhưng không có bàn ghế cho khách nghỉ chân. Nhiều khách tham quan thường ghé lại và mua những món ăn tại các quán ăn. Do đó, họ không thể ngồi tại chỗ thưởng thức những món đồ đó mà phải lựa chọn vừa đi vừa ăn. Với số lượng ít thùng rác được bố trí, những vỏ chai, vỏ bánh kẹo bị vứt bừa bãi trên lòng đường gây mất vệ sinh môi trường. Theo chị N.K.H chia sẻ: “Khi ăn xong, tôi tiện tay vứt những chiếc vỏ xuống đường vì các cô lao công sẽ dọn chúng đi”.

Bên cạnh đó, tại các lễ hội còn xuất hiện các vụ việc xô xát giữa du khách và chủ gian hàng. Tại xã Phúc Lộc, TP.Hà Nội, do có mâu thuẫn từ trước, một nhóm người đã xông vào lễ hội, hành hung giữa đám đông khiến 4 người nhập viện. Anh C.X, người nhà của nạn nhân cho biết cô của anh đang bán gấu bông thì đột ngột bị một nhóm người xông tới phá hàng hóa, dẫn đến cãi vã và xảy ra xô xát. 

Nâng cao ý thức để bảo vệ nét đẹp của lễ hội làng

Từ thực tế trên, các nhà quản lý của lễ hội cần có những biện pháp phòng chống những hành vi tiêu cực trên để giữ gìn vẻ đẹp truyền thống văn hóa nghìn năm của các lễ hội. Nhà quản lý, ban tổ chức lễ hội cần siết chặt công tác quản lý, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm còn tồn tại trên. Các nhà quản lý tổ chức lễ hội phải nhằm mục đích văn hóa và giáo dục, tôn vinh những giá trị văn hóa, lịch sử của cộng đồng. 

Trung tá Tô Xuân Hải (Trưởng Công an xã Phúc Lộc) chia sẻ: “Ban quản lý lễ hội cần tăng cường lực lượng an ninh để kiểm soát chặt chẽ tình hình trật tự tại khu vực tổ chức. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác nhắc nhở, kiên quyết xử lý các hành vi gây rối trật tự, góp phần giữ gìn môi trường lễ hội văn minh, an toàn”.

Ngoài ra, người dân tham gia lễ hội cần nâng cao ý thức, góp phần xây dựng lễ hội văn minh, đúng nghĩa là những sinh hoạt văn hóa tâm linh, cộng đồng theo thuần phong mỹ tục, tạo hình ảnh đẹp trong mắt du khách. Trong chương trình học tập của học sinh, sinh viên, trong các hoạt động ngoại khóa, học sinh, sinh viên cần được học về ý nghĩa của các lễ hội, thái độ đúng đắn, thân thiện và thể hiện nét đẹp văn hóa khi tham gia lễ hội. 

Từ đó, lễ hội mới thực sự là hoạt động lành mạnh, bổ ích và góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần phong phú cho nhân dân.