Lời căn dặn của Bác và sứ mệnh người làm báo hôm nay

(Sóng trẻ) - Không chỉ là lãnh tụ vĩ đại, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đặt nền móng cho báo chí cách mạng Việt Nam. Những lời dạy của Người về nghề báo đến nay vẫn là kim chỉ nam trong bối cảnh truyền thông nhiều biến động.

Ngòi bút vì nhân dân

Ngay từ những ngày đầu xây dựng nền báo chí cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định rõ vai trò của báo chí: Không chỉ đưa tin mà còn tuyên truyền, định hướng và phục vụ nhân dân.

Tại Đại hội lần thứ III Hội Nhà báo Việt Nam (1962), Người nhấn mạnh: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén”. Quan điểm ấy khẳng định vị trí đặc biệt của báo chí trên mặt trận tư tưởng - văn hóa.

Theo Bác, báo chí trước hết phải phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng. Nội dung báo chí cần gắn với đời sống, phản ánh thực tiễn, góp phần cổ vũ cái đúng, phê phán cái sai, từ đó tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Không chỉ định hướng về nội dung, Người còn đặc biệt chú trọng cách viết. Bác yêu cầu người làm báo phải viết ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với quần chúng. Những câu hỏi như “Viết cho ai?”, “Viết để làm gì?”, “Viết thế nào cho dễ hiểu?” được xem là nguyên tắc cơ bản khi cầm bút.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đề cao tính chân thực của báo chí. Người nhấn mạnh phải viết đúng sự thật, dựa trên những gì “mắt thấy, tai nghe”, tránh suy diễn hoặc đưa tin thiếu kiểm chứng. Với Bác, sự thật không chỉ là yếu tố làm nên giá trị của tác phẩm báo chí mà còn là thước đo đạo đức nghề nghiệp.

Giữ vững bản lĩnh của người làm báo

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội bùng nổ và trí tuệ nhân tạo tham gia sâu vào quá trình sản xuất nội dung, báo chí đang đứng trước nhiều thách thức mới. Tuy nhiên, những lời căn dặn của Bác vẫn giữ nguyên ý nghĩa thời sự.

Ngày nay, “tính chiến đấu” của báo chí không còn gắn với chiến trường như trước mà thể hiện trên những mặt trận mới: đấu tranh chống tin giả, phản bác thông tin sai lệch, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và các biểu hiện lệch chuẩn trong xã hội. Người làm báo vì thế vẫn là “chiến sĩ”, nhưng vũ khí không chỉ là cây bút mà còn là bản lĩnh nghề nghiệp, khả năng kiểm chứng và tư duy độc lập.

Trong môi trường thông tin đa chiều, nhà báo cần giữ được sự cân bằng giữa tốc độ và độ chính xác. Áp lực “đưa tin nhanh” dễ khiến thông tin sai lệch lan rộng nếu thiếu kiểm chứng. Vì vậy, yêu cầu “viết đúng sự thật” càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Bên cạnh đó, người làm báo hiện đại cần trang bị thêm nhiều kỹ năng mới như quay dựng video, làm báo đa phương tiện, khai thác dữ liệu số… để thích ứng với xu hướng truyền thông. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ, còn giá trị cốt lõi vẫn nằm ở đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội.

Một nhà báo giỏi không chỉ đưa tin mà còn phải biết phân tích, lý giải vấn đề, giúp công chúng hiểu đúng bản chất sự việc. Đồng thời, báo chí cần tiếp tục phát huy vai trò định hướng, lan tỏa những giá trị tích cực và củng cố niềm tin trong xã hội.

Suy cho cùng, điều quan trọng nhất đối với người làm báo vẫn là giữ được “cái tâm” trong sáng. Đó là tinh thần dấn thân vì cộng đồng, là trách nhiệm với từng thông tin mình công bố và là sự trung thực với nghề.

Hơn một thế kỷ kể từ khi nền báo chí cách mạng Việt Nam ra đời, tư tưởng và lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của báo chí nước nhà.

Trong hành trình mới, mỗi người làm báo cần tiếp tục học tập và làm theo những giá trị ấy, để ngòi bút không chỉ là công cụ nghề nghiệp mà thực sự trở thành “vũ khí sắc bén”, góp phần xây dựng một nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và phụng sự Tổ quốc, nhân dân.