Nhà khoa học Nga phát triển phương pháp 'đọc' lời nói trong suy nghĩ

(Sóng trẻ) - Các nhà khoa học thuộc Đại học Liên bang miền Nam (SFU) đã phát triển phương pháp nhận diện những từ một người nghĩ thầm trong đầu thông qua tín hiệu điện não đồ (EEG). Nghiên cứu có thể mở ra hướng phát triển công nghệ hỗ trợ những người gặp khó khăn về khả năng nói và vận động. 

Các nhà khoa học thuộc SFU đã phát hiện những tín hiệu não riêng biệt tương ứng với sáu từ chỉ hướng gồm: “lên”, “xuống”, “trái”, “phải”, “tiến” và “lùi” bằng tiếng Nga và tiếng Tây Ban Nha. Những tín hiệu này có thể được ghi lại bằng điện não đồ (EEG), một phương pháp đo hoạt động điện của não thông qua các cảm biến đặt trên đầu, ngay cả khi người tham gia chỉ nghĩ về từ đó mà không nói thành tiếng.

Ông Dmitry Shaposhnikov - Nghiên cứu viên hàng đầu tại Trung tâm Công nghệ Nghiên cứu về Thần kinh công nghệ thuộc SFU, cho biết mục tiêu của nhóm là phát triển công cụ có khả năng nhận diện “lời nói bên trong” (những từ một người nghĩ trong đầu nhưng không nói ra bằng miệng). Theo ông, công nghệ này có thể đặc biệt hữu ích với những người không thể nói hoặc vận động, giúp họ điều khiển thiết bị, nhập văn bản hoặc tương tác với môi trường thực tế ảo chỉ bằng suy nghĩ.

Để thực hiện nghiên cứu, các nhà khoa học đã ghi lại tín hiệu EEG của 22 tình nguyện viên khi họ nói thành tiếng và khi nghĩ thầm sáu từ chỉ hướng. Trong số này có 12 người nói tiếng Nga và 10 người nói tiếng Tây Ban Nha.

Kết quả cho thấy, ngay cả khi không nói thành tiếng, việc nghĩ về một từ vẫn tạo ra những tín hiệu hoạt động riêng trong não. Các nhà khoa học có thể ghi nhận và nhận diện những tín hiệu này thông qua dữ liệu EEG.

Ông Shaposhnikov cho biết nhóm nghiên cứu hướng tới việc xây dựng một “từ điển” các tín hiệu não tương ứng với lời nói bên trong. Công cụ này không chỉ có khả năng phục vụ mục đích y tế mà nó còn giúp nghiên cứu (giúp ai nghiên cứu nè) sự khác biệt giữa các nền văn hóa trong cách não bộ thực hiện chức năng ngôn ngữ.

Trong một số phần của thí nghiệm, các nhà khoa học đồng thời ghi lại hoạt động của cơ nhai và thanh quản để loại trừ ảnh hưởng của các tín hiệu do cơ bắp tạo ra đối với kết quả EEG. Điều này giúp nhóm nghiên cứu xác định những tín hiệu thu được thực sự đến từ hoạt động của não.

Hiện phương pháp này có độ chính xác nhận diện tín hiệu não đạt 78%. Trong thời gian tới, các nhà khoa học dự định mở rộng “từ điển” từ sáu lên vài chục từ, đồng thời nâng độ chính xác lên 90%.

Theo nhóm nghiên cứu, việc mở rộng số lượng từ có thể tạo nền tảng cho các giao diện “não - máy tính”, tức hệ thống cho phép máy tính tiếp nhận và xử lý tín hiệu từ hoạt động của não. Khi đó, con người có thể đưa ra một mệnh lệnh bằng suy nghĩ, sau đó hệ thống sẽ chuyển tín hiệu não thành lệnh để thực hiện bên ngoài.