Ranh giới giữa hâm mộ và xâm phạm: Khi tình yêu thần tượng trở thành gánh nặng

(Sóng trẻ) - Tình yêu dành cho thần tượng là điều bình thường, nhưng khi vượt quá giới hạn, nó có thể trở thành sự xâm phạm đời tư. Hiện tượng “sasaeng fan” đang cho thấy mặt tối của văn hóa hâm mộ.

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, văn hóa hâm mộ người nổi tiếng ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, khi sự ngưỡng mộ vượt quá giới hạn, nó có thể biến thành hành vi xâm phạm đời tư của người nổi tiếng. Thuật ngữ “sasaeng fan” - dùng để chỉ những người hâm mộ cực đoan đang ngày càng được nhắc đến như một mặt tối của văn hóa thần tượng.

“Sasaeng” là thuật ngữ xuất phát từ Hàn Quốc dùng để chỉ những người hâm mộ có hành vi theo dõi, bám đuôi, thậm chí xâm nhập vào cuộc sống riêng tư của thần tượng. Họ tìm cách để biết lịch trình cá nhân, số điện thoại, địa chỉ nhà riêng, thậm chí là bám theo nghệ sĩ suốt nhiều giờ. Không ít trường hợp, những người này còn lén chụp ảnh, quay video trong những không gian riêng tư như sân bay, khách sạn hoặc khu dân cư.

Nhiều nghệ sĩ từng chia sẻ về áp lực và sự sợ hãi khi bị theo dõi liên tục, từ việc bị gọi điện quấy rối vào ban đêm, bị người hâm mộ chặn xe hay đứng chờ trước cửa nhà. Không ít người nổi tiếng còn nhiều lần bị vây kín tại sân bay hoặc địa điểm công cộng, có thời điểm gần như không thể di chuyển vì lượng người chen lấn quay video và chụp ảnh ở khoảng cách rất gần.

Một trong những trường hợp điển hình là Jungkook của nhóm BTS. Nam idol nhiều lần trở thành nạn nhân của sasaeng fan. Đáng chú ý, một phụ nữ từng bị cảnh sát bắt giữ sau khi cố gắng đột nhập vào khu nhà của anh bằng cách thử nhiều mật mã khóa cửa.

Trong một buổi phát sóng trực tiếp, Jungkook cũng phải lên tiếng cầu xin người hâm mộ: “Please don’t come to my house” (Xin đừng đến nhà tôi). Những lời nói này cho thấy áp lực và sự bất an mà nghệ sĩ phải đối mặt khi đời sống riêng tư bị xâm phạm.

Không chỉ Jungkook, nhiều thần tượng khác cũng trở thành mục tiêu của sasaeng fan. Gần đây, Haewon của NMIXX phát hiện có người chiếu đèn qua cửa sổ phòng khách sạn khi cô đang livestream tại Chile. Nữ idol buộc phải lên tiếng yêu cầu người này dừng lại và rời đi.

Phần lớn người chân chính vẫn ủng hộ thần tượng bằng những cách lành mạnh như mua sản phẩm, tham gia sự kiện, cổ vũ và lan tỏa hình ảnh tích cực. Trong khi đó, những hành vi cực đoan của một bộ phận sasaeng fan lại khiến dư luận nhìn nhận văn hóa hâm mộ với ánh mắt thiếu thiện cảm.

Là một fan Kpop lâu năm, bạn Hà My (25 tuổi, Hải Phòng) cho rằng tình cảm dành cho thần tượng chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng sự tôn trọng. Theo Hà My, việc theo dõi, bám đuôi hay tìm cách tiếp cận đời sống cá nhân của nghệ sĩ không thể được xem là biểu hiện của tình yêu mến, mà là hành vi đáng lên án. “Đã là fan thì càng không nên làm phiền thần tượng. Mình yêu quý họ thì nên ủng hộ ở mức văn minh, chứ không phải lấy danh nghĩa người hâm mộ để xâm phạm không gian riêng tư của họ”, Hà My nói.

Phần lớn người hâm mộ chân chính vẫn ủng hộ thần tượng bằng những cách lành mạnh như mua sản phẩm, tham gia sự kiện, cổ vũ và lan tỏa hình ảnh tích cực. Trong khi đó, những hành vi cực đoan của một bộ phận sasaeng fan lại khiến dư luận nhìn nhận văn hóa hâm mộ với ánh mắt thiếu thiện cảm.

Theo nhà phê bình văn hóa đại chúng Kim Sung Soo, việc rò rỉ thông tin cá nhân của nghệ sĩ đã tạo điều kiện cho sasaeng fan theo dõi đời sống riêng của họ. Ông cho rằng các công ty quản lý cần chịu trách nhiệm bảo vệ quyền riêng tư của nghệ sĩ thay vì chỉ tập trung vào việc khai thác sự nổi tiếng.

Một số chuyên gia truyền thông cũng nhận định rằng sự phát triển của mạng xã hội khiến việc truy tìm thông tin cá nhân trở nên dễ dàng hơn. Chỉ từ một bức ảnh hoặc chi tiết nhỏ được đăng tải trên mạng, người hâm mộ quá khích có thể lần ra địa điểm hoặc lịch trình của thần tượng.

Ranh giới giữa hâm mộ và xâm phạm đôi khi rất mong manh. Khi sự yêu thích thiếu đi sự tôn trọng, nó không còn là tình cảm dành cho thần tượng mà trở thành áp lực đối với chính người mà họ yêu quý.