Tăng cường khám sức khỏe tại tuyến cơ sở: Nâng cao hiệu quả phòng bệnh từ sớm

(Sóng trẻ) - Tại Trạm Y tế phường Ngô Quyền (TP. Hà Nội), hoạt động sàng lọc, tầm soát bệnh lý được duy trì định kỳ, giúp phát hiện sớm nhiều nguy cơ sức khỏe ngay từ cộng đồng. Phóng viên đã trao đổi với y sĩ Đào Thúy Nga, người trực tiếp phụ trách công tác chăm sóc sức khỏe tại điểm trạm phường Ngô Quyền, để làm rõ hơn hiệu quả thực tế của các chương trình này.

Phóng viên: Thưa y sĩ, các chương trình khám sức khỏe miễn phí tại phường Ngô Quyền hiện đang được triển khai như thế nào?

Y sĩ Thúy Nga: Hiện nay, chúng tôi triển khai các chương trình theo hướng chủ động và phân nhóm rõ ràng. Mỗi nhóm đối tượng sẽ có các chương trình riêng, ví dụ như trẻ em thì theo dõi dinh dưỡng, tiêm chủng, bổ sung vi chất; phụ nữ được tầm soát sức khỏe sinh sản và ung thư; người cao tuổi thì tập trung vào các bệnh mạn tính và thoái hóa.

Trung bình mỗi năm, trạm tổ chức 2 đợt khám sàng lọc mắt, 2 đợt khám sức khỏe sinh sản, 2 đợt đánh giá dinh dưỡng trẻ em. Ngoài ra, các chương trình tầm soát ung thư cũng được duy trì với khoảng 2.000 người tham gia. Điểm quan trọng là các hoạt động này không còn mang tính phong trào, mà đã trở thành một phần trong kế hoạch chăm sóc sức khỏe cộng đồng lâu dài.

Phóng viên: Việc ưu tiên các nhóm đối tượng cụ thể (phụ nữ mang thai, trẻ em, người cao tuổi, gia đình người có công,...) có ý nghĩa như thế nào trong công tác phòng bệnh?

Y sĩ Thúy Nga: Việc phân nhóm giúp chúng tôi theo dõi và kịp thời phát hiện bệnh với những đối tượng có nguy cơ nhiễm bệnh cao nhất. Trẻ em, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, người cao tuổi hay các gia đình chính sách đều là những nhóm cần được theo dõi sát.

Nếu can thiệp sớm ở những nhóm này, hiệu quả phòng bệnh sẽ rõ rệt hơn rất nhiều. Ví dụ như với trẻ em, việc theo dõi dinh dưỡng và tiêm chủng đầy đủ sẽ giúp hạn chế các bệnh lý ngay từ đầu. Với người cao tuổi, phát hiện sớm các bệnh mạn tính sẽ giúp kiểm soát tốt hơn, tránh biến chứng nặng.

Phóng viên: Từ thực tế triển khai, mức độ tham gia của người dân có sự thay đổi như thế nào so với những năm trước?

Y sĩ Thúy Nga: So với trước đây, người dân đã chủ động hơn trong việc tham gia các chương trình khám sức khỏe tại trạm, đặc biệt là các gia đình có con nhỏ. Hiện có khoảng 600–700 trẻ em tham gia theo dõi sức khỏe định kỳ, cho thấy nhận thức về chăm sóc sức khỏe từ sớm đang dần được cải thiện.

Tuy nhiên, sự thay đổi này chưa đồng đều. Với nhiều người trưởng thành, đặc biệt là nhóm trung niên, thói quen chỉ đi khám khi có dấu hiệu bệnh vẫn còn khá phổ biến. Không ít người cho rằng khi cơ thể chưa có biểu hiện rõ ràng thì chưa cần thiết phải kiểm tra sức khỏe. Vì vậy, ngoài việc tổ chức khám, chúng tôi phải làm rất tích cực công tác vận động: gửi giấy mời đến từng hộ, cộng tác viên nhắc lịch và chủ động mời chào mọi người đến thăm khám.

Phóng viên: Qua các đợt sàng , trạm đã phát hiện những vấn đề sức khỏe nào đáng chú ý trong cộng đồng?

Y sĩ Thúy Nga: Điển hình trong đợt khám sàng lọc về mắt ngày 26/3 vừa qua, chúng tôi ghi nhận nhiều trường hợp bệnh lý mà người dân trước đó chưa phát hiện. Cụ thể có 31 trường hợp tật khúc xạ, 14 trường hợp mộng mắt, 64 trường hợp đục thủy tinh thể, 52 trường hợp lão thị, cùng một số trường hợp viêm bờ mi và tắc lệ đạo.

Điểm đáng chú ý là không ít người chỉ biết mình mắc bệnh khi tham gia khám sàng lọc. Điều này cho thấy nếu không có các chương trình khám miễn phí tại cơ sở, nhiều bệnh lý có thể bị bỏ sót hoặc phát hiện muộn.

Phóng viên: Theo y sĩ, các chương trình khám sàng lọc tại cơ sở có vai trò như thế nào trong việc phòng bệnh cho người dân?

Y sĩ Thúy Nga: Tuyến cơ sở giống như một “cửa ngõ” đầu tiên tiếp cận người dân. Khi người dân được khám sàng lọc ngay tại địa phương nơi đang sinh sống, nhiều bệnh lý được phát hiện ở giai đoạn rất sớm, thậm chí khi chưa có biểu hiện rõ ràng. Điều này giúp việc can thiệp trở nên đơn giản hơn, chi phí điều trị thấp hơn và khả năng hồi phục cũng cao hơn. Quan trọng hơn, việc phát hiện sớm ngay từ tuyến cơ sở giúp hạn chế tình trạng bệnh dồn lên tuyến trên. Thực tế hiện nay, nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã chuyển nặng, vừa tốn kém, vừa gây áp lực cho các cơ sở y tế lớn. Vì vậy, việc tổ chức các chương trình khám sàng lọc miễn phí vừa giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe, vừa giúp người dân hình thành thói quen “phòng bệnh hơn chữa bệnh.”

Phóng viên: Ngoài hoạt động khám trực tiếp, trạm có thực hiện thêm những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe người dân?

Y sĩ Thúy Nga: Hiện trạm đang triển khai chiến dịch 90 ngày làm sạch dữ liệu hồ sơ sức khỏe điện tử. Việc này giúp cập nhật đầy đủ thông tin của từng người dân, từ đó thuận lợi hơn trong việc theo dõi sức khỏe lâu dài.Khi mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe đầy đủ, việc theo dõi sẽ liên tục và chính xác hơn. Người dân đi khám ở đâu cũng có thể truy xuất thông tin, tránh tình trạng khám rời rạc, thiếu liên kết.