TikToker - nghề hay ‘nghiệp’? Và góc nhìn từ người trong cuộc

(Sóng trẻ) - Không cần studio hay ekip cồng kềnh, ai cũng có thể làm TikToker. Nhiều người trẻ từ video ngắn đã thu hút đông người theo dõi, tạo thu nhập, thậm chí có chỗ đứng riêng. Nhưng đây có thực sự được coi là một nghề chính thống?

Phía sau sự dễ tiếp cận và ánh hào quang đó, TikToker vẫn là một khái niệm gây tranh cãi đây thực sự là một nghề, hay chỉ là một “cuộc chơi” nhiều rủi ro? Để hiểu rõ hơn, cuộc gặp gỡ nhà sáng tạo nội dung Nguyễn Thu Hường với kênh Tiktok Hương Thù gần 800.000 người theo dõi trên nền tảng sẽ một phần giúp tháo gỡ nút thắt này.

PV: Chào Thu Hường, nhiều người cho rằng làm TikToker là con đường dễ tiếp cận nhất hiện nay. Với một người đang theo đuổi con đường này, bạn cảm thấy ý kiến đó có đúng không?

Thu Hường: Dễ tiếp cận thì đúng nhưng dễ làm lâu dài thì không chắc. Làm Tiktok thì không cần vốn lớn, không cần bằng cấp cụ thể. Nhưng để duy trì một kênh, giữ được người xem và phát triển nội dung ổn định thì làm nội dung phải nghiêm túc và chất lượng. Vì nó quá dễ tiếp cận nên nhà sáng tạo nội dung nào tạo ra được sự khác biệt thì người đó mới trụ được lâu dài và hơn hết họ phải thật sự có trách nhiệm với những nội dung họ tạo ra. Với mình, nếu nổi lên bằng vài video xu hướng rồi sau đó hời hợt thì người xem sẽ dễ chán và tìm đến những nhà sáng tạo khác. 

Phóng viên: Tiktoker có thật sự kiếm được con số khủng hàng tháng như mọi người vẫn nghĩ không hay phía sau đó còn có những câu chuyện mà chỉ người trong nghề mới hiểu?

Thu Hường: Về thu nhập thì đây là một điều khó nói trong lĩnh vực này. Các nguồn thu không chỉ đến từ nền tảng. Mình còn nhận quảng cáo từ nhãn hàng, bán sản phẩm của mình hoặc tiếp thị liên kết, livestream và một phần nhỏ từ quỹ sáng tạo nội dung. Tuy nhiên phần lớn sẽ tới từ quảng cáo nhưng thu nhập không đều bởi theo mình thì nó phụ thuộc rất nhiều vào nhiều yếu tố như độ phụ sóng, sự sáng tạo qua mỗi clip, niềm tin của người xem... Vì thế nếu bù trừ cho nhau thì thu nhập cũng chỉ ở mức khá, có tháng rất tốt, có tháng gần như không có gì. 

Phóng viên: Bạn đánh giá thế nào về sức ảnh hưởng mà TikTok mang lại trong những năm gần đây khi nền tảng này ngày càng được mọi người ưa chuộng?

Thu Hường: TikTok cho cảm giác lên rất nhanh. Một video viral có thể thay đổi hoàn toàn mức độ nhận diện của một người chỉ sau một đêm. Nhưng chính vì nhanh, nên cũng rất dễ mất. Chỉ cần nội dung không còn hợp xu hướng này, hoặc thuật toán thay đổi này, lượng tương tác có thể giảm mạnh. Mà tiktok hiện nay bão hòa rất nhiều nội dung, nên nếu mình không có màu sắc riêng thì khó mà giữ được tầm ảnh hưởng. Nên nếu nói TikTok mang lại vị thế, thì vị thế cũng mong manh lắm. Vì thế, bạn chỉ thực sự ảnh hưởng nếu bạn có sức sáng tạo mỗi ngày.

Phóng viên: Bạn có cảm thấy đây là một nghề có áp lực nhưng cũng có động lực để bạn hoàn thiện hơn mỗi ngày không?

Thu Hường: Thật sự nếu nói không áp lực là nói dối và áp lực lớn nhất là phải liên tục sáng tạo. Ban đầu mình làm vì thích, nhưng khi kênh bắt đầu có người theo dõi, mọi thứ trở thành trách nhiệm. Không đăng video thì sợ mất tương tác, đăng rồi thì sợ cái mình làm ra nhàm chán, không ai xem. Có những lúc phải cố nghĩ ý tưởng dù đã cạn kiệt nguồn cảm hứng. Những lúc như vậy mình rất bất lực luôn vì nếu video sơ sài, kịch bản tệ thì mình không dám chia sẻ. Ngoài ra còn áp lực từ bình luận của người xem không phải lúc nào người xem cũng tích cực. Nếu không quen, rất dễ bị ảnh hưởng tâm lý.

PV: Theo bạn, TikToker có thể được xem là một nghề chính thống chưa?

Thu Hường: Mình sẽ gọi là nghề, vì đúng là nó mang lại thu nhập mà, tuy nhiên thì đây chưa phải nghề ổn định. Nhiều người vẫn xem TikToker như một công việc tạm thời hoặc ăn theo xu hướng thôi. Nhưng cá nhân mình nhận thấy rất nhiều nhà sáng tạo nội dung làm vì tâm, lan tỏa giá trị tốt đẹp tới cộng đồng, và Tiktok gần như là nền tảng truyền thông mạnh mẽ ở thời điểm này rồi, đây vẫn là một dạng lao động trong lĩnh vực sáng tạo nội dung. Nó đòi hỏi kỹ năng, thời gian và công sức thật. Nên mình nghĩ, nghề này cần được nhìn nhận một cách chính xác hơn thay vì những tranh cãi xung quanh.

Phóng viên: Đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực này khá lâu, bạn thấy điều rủi ro nhất trong công việc này là gì và bạn đánh giá nó như thế nào? 

Thu Hường: Đây là một công việc đòi hỏi nhiều kỹ năng và yếu tố hơn mọi người tưởng rất nhiều. Nhưng có lẽ rủi ro nhất là sự phụ thuộc vào nền tảng, vào thuật toán, vào xu hướng, và cả vào sự chú ý của người khác. Nếu một ngày những yếu tố đó thay đổi, rất khó để kiểm soát. Ngoài ra, còn có rủi ro về hình ảnh cá nhân là thứ mình luôn rất cẩn trọng. Vì khi mình xây kênh cũng là mình đang xây dựng con người của mình cho mọi người được nhìn thấy và tiếp cận, chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể bị lan truyền rất nhanh, và hậu quả thì khó lường trước, nhiều Tiktoker cũng đã mất trắng hàng nghìn, hàng chục nghìn người theo dõi chỉ vì dính vào những lùm xùm không đáng có. Vì vậy, cần cẩn trọng, hết sức cẩn trọng.

Một xu hướng nghề nghiệp nhưng cần tỉnh táo

Câu chuyện TikToker suy cho cùng không dừng lại ở câu hỏi muôn thuở nghề hay nghiệp. Nó là một lựa chọn, giống như nhiều lựa chọn khác trong xã hội hiện đại: nhiều cơ hội, nhưng cũng nhiều đánh đổi.

TikTok mở ra cánh cửa cho những người trẻ muốn thể hiện bản thân, kiếm thu nhập và xây dựng ảnh hưởng cá nhân. Nhưng đằng sau đó là một hệ sinh thái vận hành theo tốc độ rất nhanh, nơi sự ổn định không phải là điều hiển nhiên.

Điều cần thiết không phải là gắn cho TikToker một cái nhãn, mà là nhìn rõ bản chất của công việc này, trong bất cứ việc gì, cũng cần làm sao cho “có tâm thì ắt sẽ có tầm”.