Bác sĩ y học cổ truyền giải mã về châm cứu và câu chuyện của người trong nghề

(Sóng trẻ) - Trong bối cảnh ngày càng nhiều người tìm đến các phương pháp điều trị không dùng thuốc, châm cứu tiếp tục được quan tâm như một giải pháp hỗ trợ phục hồi sức khỏe an toàn, hiệu quả. 

Trao đổi với phóng viên, bác sĩ Nguyễn Sỹ Trọng - Khoa Điều Trị Quốc Tế, Bệnh viện Châm cứu Trung ương đã có những chia sẻ sâu sắc về công việc dưới góc nhìn chuyên môn cùng những trải nghiệm đáng nhớ trong hành trình gắn bó với nghề.

PV: Với lớp người trẻ hiện nay, thuật ngữ “châm cứu” có vẻ chưa phổ biến. Bác sĩ có thể giới thiệu một chút về châm cứu và ngành y học cổ truyền? 

Bác sĩ Nguyễn Sỹ Trọng: Thực ra, các phương pháp về điều trị bằng y học cổ truyền đã có từ xưa. Châm cứu nằm trong mảng điều trị không dùng thuốc của y học cổ truyền. Khi học về chuyên ngành y học cổ truyền, các bác sĩ sẽ được học về: dược liệu y học cổ truyền, các bài thuốc y học cổ truyền, khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền… Tất cả những kiến thức đó sẽ giúp chúng tôi có một nền tảng vững để có thể đem đến phương pháp điều trị tốt nhất cho bệnh nhân. 

Bên cạnh đó, hiện nay y học cổ truyền không tồn tại tách biệt mà được đào tạo song song với y học hiện đại.  Không phải mọi bệnh lý đều có thể điều trị đơn thuần bằng y học cổ truyền. Trong nhiều trường hợp, việc kết hợp với y học hiện đại là cần thiết để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho người bệnh. Trách nhiệm của người bác sĩ là phải đánh giá đúng tình trạng bệnh để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Với những ca bệnh có dấu hiệu liên quan đến y học hiện đại, chúng tôi sẽ gửi đi để những bác sĩ chuyên sâu như tim mạch, huyết áp thăm khám, kiểm tra lại và điều chỉnh phác đồ, từ đó phối hợp linh hoạt giữa hai phương pháp điều trị.

PV: Bên cạnh hiệu quả điều trị đã được ghi nhận, châm cứu vẫn còn nhiều khía cạnh chưa được hiểu hết. Theo bác sĩ, châm cứu có điều gì thú vị và khác biệt so với những phương pháp điều trị khác? 

Bác sĩ Nguyễn Sỹ Trọng: Châm cứu rất hay, vì nó có thế mạnh điều trị các bệnh lý, các chứng đau, chứng liệt như liệt sau tai biến, liệt dây thần kinh ngoại biên, hay điều trị rất tốt cho những nhóm bệnh lý về tâm thần như mất ngủ, trầm cảm, rối loạn lo âu, stress, suy nhược thần kinh...

Với châm cứu, nhiều người hiện nay thường chỉ biết đến qua phim ảnh, dễ hình dung theo hơi hướng điện ảnh, thần thánh hóa nó có thể khiến người khác bất động chỉ qua vài huyệt bấm. Thực tế, châm cứu là một môn khoa học thật sự, là một ngành có hệ thống lý luận thật sự.

Chính nhờ những giá trị rất riêng của châm cứu mà chúng ta mới có một Viện Châm cứu phát triển như bây giờ. Viện may mắn khi có người thầy rất nổi tiếng trong cả ngành châm cứu Việt Nam và trên thế giới, đó là giáo sư Nguyễn Tài Thu. Thầy đã viết rất nhiều sách, để lại rất nhiều phương pháp hay, đào tạo ra nhiều y bác sĩ về y học cổ truyền có chuyên môn cao. Thầy rất nổi tiếng với phương pháp châm tê phẫu thuật. 

Mọi người thường nghĩ rằng khi phẫu thuật sẽ phải gây tê hoặc gây mê. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể đáp ứng được với thuốc tê và thuốc mê. Ví dụ, có những bệnh nhân bị dị ứng, có tiền sử sốc phản vệ, bị ngộ độc với các thành phần thuốc. Sau cùng, tôi chỉ muốn nói là châm cứu vốn rất rộng, nếu nghiên cứu sâu sẽ có rất nhiều đề tài, nhiều hướng để điều trị cho bệnh nhân.

PV: Hiện nay, nhiều người vẫn cho rằng châm cứu phần lớn được chữa theo kinh nghiệm truyền miệng, còn khá lạc hậu so với nền y học hiện đại. Góc nhìn của bác sĩ về vấn đề này ra sao? 

Bác sĩ Nguyễn Sỹ Trọng: Tại Việt Nam, trong lĩnh vực y học cổ truyền nói chung và châm cứu nói riêng, công tác quản lý ở một số nơi vẫn chưa chặt chẽ, chất lượng đào tạo còn chưa đồng đều, cùng với những hạn chế trong truyền thông. Vì vậy, không ít người vẫn nhìn nhận châm cứu như một phương pháp mang tính huyền bí, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền miệng, thậm chí gắn với yếu tố mê tín.

Nhưng thật ra, lý luận về y học cổ truyền rất chặt chẽ, hoàn chỉnh, giống y học hiện đại vậy. Tất cả bác sĩ y học cổ truyền đều phải căn cứ trên luật khám chữa bệnh, sử dụng quy trình khám chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành. 

Thực tế, ở một số địa phương, việc quản lý hoạt động hành nghề chưa nghiêm ngặt, dẫn đến tình trạng có những người không được đào tạo bài bản về y học cổ truyền vẫn tham gia khám chữa bệnh. Những thông tin mang tính truyền miệng, thổi phồng như “thuốc gia truyền nhiều đời, chữa bách bệnh” cũng góp phần khiến dư luận hiểu sai về lĩnh vực này. Đó là những yếu tố khiến cho người dân, đặc biệt các bạn trẻ không va chạm nhiều họ sẽ chưa thấy giá trị của y học cổ truyền.

PV: Nếu phải nói đến “mặt chưa sáng” của nghề, bác sĩ cảm thấy đâu là điều khó khăn nhất khi theo đuổi công việc?

Bác sĩ Nguyễn Sỹ Trọng: Ngành y vốn đã rất vất vả, thời gian học hành kéo dài. Trong quá trình hành nghề, việc trực đêm, trực xuyên ngày là điều khó tránh khỏi, đặc biệt ở những chuyên ngành khác như hồi sức cấp cứu hay sản khoa... Nhiều khi bác sĩ nửa đêm 2-3h sáng, 4-5h sáng thậm chí trắng đêm đứng cấp cứu cho bệnh nhân là bình thường.

Nhưng ngành nghề nào thì cũng có nỗi khổ riêng, quan trọng là bản thân mình phải hiểu và vượt qua được nó. Tiếp đến là phải cảm thông, yêu nghề và có đạo đức nghề nghiệp. Đó vẫn là điều mà tôi luôn quan niệm.

Cảm ơn những chia sẻ của bác sĩ Nguyễn Sỹ Trọng!