Cải lương trên không gian số: Hành trình tìm khán giả mới

(Sóng trẻ) - Từ sân khấu truyền thống, cải lương đang từng bước hiện diện trên không gian số nhằm thích ứng với thói quen tiếp nhận mới của công chúng. Dù nền tảng trực tuyến mở ra nhiều cơ hội kết nối với khán giả trẻ, song cũng đặt ra không ít thách thức trong việc giữ gìn bản sắc nghệ thuật.

Hành trình đưa cải lương “lên mạng” 

Không còn bó hẹp trong không gian sân khấu, cải lương đang dần xuất hiện nhiều hơn trên các nền tảng số với mong muốn đưa loại hình nghệ thuật truyền thống này đến gần khán giá hơn thông qua những hình thức tiếp cận mới. Cùng với xu hướng này, nhiều nghệ sĩ chủ động đăng tải video ca vọng cổ, trích đoạn vở diễn và các nhà hát cũng đẩy mạnh số hóa, chia sẻ hậu trường nhằm tăng sự tương tác và kết nối với công chúng. 

Để phù hợp với thói quen giải trí của khán giả trẻ trên nền tảng số, nội dung cải lương cũng được điều chỉnh theo hướng ngắn gọn, dễ tiếp cận hơn. Nhiều video tập trung khai thác những phân đoạn cao trào, câu vọng cổ đắt giá hay các điểm nhấn giàu cảm xúc để thu hút người xem ngay từ những giây đầu. Cách làm này góp phần đưa cải lương đến gần hơn với công chúng và tạo nên một không gian thưởng thức mới trên môi trường mạng.

Chia sẻ về hiệu quả của quá trình đưa cải lương lên nền tảng số, NSND Trọng Bình cho biết: “Có những bạn trẻ trước giờ chưa từng tiếp cận cải lương, nhưng khi xem một trích đoạn ngắn trên mạng xã hội thì bắt đầu biết đến”. Theo ông, công nghệ số không đơn thuần là môi trường giúp lan tỏa nội dung nghệ thuật mà còn giúp nghệ sĩ và khán giả gần nhau hơn, tạo ra sự cộng hưởng rất lớn thông qua sự kết nối hai chiều.

Từ loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống, hành trình “lên mạng” của cải lương không chỉ là sự thay đổi về cách thức truyền tải mà  còn là sự nỗ lực làm mới trong phương thức tiếp cận với công chúng. Qua đó, những giá trị bản sắc văn hóa ấy sẽ được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống đương đại và giúp những tiếng đờn, câu vọng cổ tiếp tục tìm được sự đồng điệu nơi những khán giả trẻ.

Bài toán giữ chân khán giả trẻ 

Dù việc đưa cải lương lên không gian số mang lại nhiều cơ hội, song quá trình này cũng đặt ra không ít thách thức. Việc rút gọn nội dung thành video ngắn có thể khiến loại hình nghệ thuật này mất đi chiều sâu vốn có, khiến khán giả khó cảm nhận trọn vẹn giá trị nghệ thuật và thông điệp của mỗi vở diễn. Đề cập đến vấn đề này, NSND Triệu Trung Kiên - Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam nhận định: “Hiện nay, không gian số là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả thì cần có tư duy phù hợp và sự tham gia của người trẻ, những người hiểu rõ cách vận hành của các nền tảng đa phương tiện”.

Bên cạnh đó, ở góc nhìn của nghệ sĩ trẻ, việc tiếp cận khán giả trên mạng xã hội cũng đòi hỏi sự linh hoạt trong cách thể hiện. Theo nghệ sĩ Hoàng Tuấn Thịnh, để tiếp cận dễ dàng hơn với khán giả, cải lương cần được xây dựng bằng những hình thức phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin trên nền tảng mạng nhưng vẫn phải giữ được giá trị cốt loại của loại hình nghệ thuật này. “Không thể ép giới trẻ xem cải lương, mà phải để họ tự khám phá. Vì vậy, có thể cần điều chỉnh một số yếu tố để phù hợp hơn với thị hiếu hiện đại”, ông chia sẻ.

Ngoài ra, trong hành trình đưa cải lương đến gần hơn với công chúng đương đại, những nhà sáng tạo nội dung trẻ được xem là cầu nối quan trọng, góp phần đưa vẻ đẹp của nghệ thuật truyền thống đến với các thế hệ khán giả mới. Chị Lưu Hương Giang, thành viên ekip truyền thông của Trung tâm Nghệ thuật Giải trí IONAH - Ha Noi Entertainment and Arts Center, cho rằng yếu tố then chốt không nằm ở việc “đưa cải lương lên mạng” mà ở cách kể lại câu chuyện ấy sao cho phù hợp với người xem trẻ tuổi.

Từ thực tế triển khai, chị Hương Giang cho biết những nội dung khai thác các khía cạnh ít được biết đến của cải lương như hậu trường, làn điệu, phục trang hay những chi tiết thú vị trong vở diễn thường dễ thu hút người xem hơn. Điều này cho thấy, thách thức không nằm ở việc đổi mới, mà là đổi mới có chọn lọc để thu hút người trẻ đón nhận nhưng vẫn không làm mất đi bản sắc của loại hình nghệ thuật truyền thống.