Họa sĩ Minh Đạt: "Nghệ thuật như gánh hàng rong ta bày mẹt"

Người đời vẫn thì thâm bên tai các họa sĩ đường phố rằng, vẽ tranh là một trong những môn nghệ thuật đỉnh cao, có giá trị về vật chất và tinh thần rất cao quý. Vì vậy, không thể để cái cao quý ấy “nằm mẹt” ra đường phố như những gánh hàng rong bên vỉa hè được. Thế nhưng, dưới con mắt của một nghệ sĩ từng trải và có nhiều cống hiến cho nghệ thuật, họa sĩ Minh Đạt lại nhìn nhận vấn đề dưới những góc cạnh hết sức sâu sắc và đầy thuyết phục.

Họa sĩ Minh Đạt mở đầu cuộc bàn luận bằng triết lý nổi tiếng của Trần Nhân Tông: “Cư trần lạc đạo”. Theo cách giải thích của ông, “Cư trần lạc đạo là chúng ta bám sát trần gian bụi bặm, khốn khó, gian khổ này để gần với công chúng thì mới thấy được hết cái lý đạo mà chúng ta đang đi…”

Với họa sĩ Minh Đạt, khi đã “bày mẹt” nghệ thuật xuống đường để vẽ là lúc ông quên đi học hàm học vị của cá nhân mình để với mục đích mang cái đẹp, cái nghệ thuật “đỉnh cao” đến được với đông đảo công chúng. Khi ông quên đi học hàm của mình để hòa mình vào chốn bộn bề cuộc sống, hòa vào dòng chảy của thế sự, ông vẽ nên những đứa con đẻ tinh thần mang tầm giá trị chân - thiện - mĩ.

Mỗi một bức chân dung mà người họa sĩ vẽ lên thì chắc hẳn sẽ không thể tránh khỏi những lời nhận xét, phê bình, sẽ không tránh khỏi những xăm xoi, đánh giá tác phẩm… Có những lời lẽ mang tính chủ quan, nhưng cũng có những cách nhìn rất khách quan và mang tầm hiểu biết. Nên khi đã chấp nhận ngồi xuống và vẽ tranh thì trước hết phải học cách chịu đựng những áp lực rất lớn từ công chúng và người nghệ sĩ phải có bản lĩnh vững chắc. Mà cái gọi là bản lĩnh ở đây theo họa sĩ cũng đồng nghĩa với việc phải có “nghề”.

Còn về phía công chúng lại có những sự tiếp nhận khác nhau, người cho rằng vẽ giống với thực tế là đúng, người cho rằng cái “thần” toát lên từ bức tranh mới là cái khó và là cái họ cần… do đó, người nghệ sĩ trước hết phải không chỉ có “nghề” mà còn có cả cái “tâm” để truyền vào tác phẩm của mình những hơi thở của tâm hồn nghệ sĩ. Giống như một câu nói xưa cũ của Trung Hoa: “Họa hổ, họa bì, nan họa cốt.” Nghĩa là, vẽ con hổ nhìn bề nài đã khó nhưng lại dễ so với việc vẽ được thế giới nội tâm bên trong, sắc thái ở miệng, cửa sổ tâm hồn ở mắt, cái đó mới khó hơn rất nhiều…

Trong giới hội họa, cũng như người đời vẫn có không ít quan niệm cho rằng vẽ tranh đường phố là một đẳng cấp thấp, một hướng đi đường cùng của người nghệ sĩ… Còn nghệ sĩ Minh Đạt vẫn sống và cống hiến vì nghệ thuật với quan niệm sâu sắc: “Nghệ thuật như gánh hàng rong ta bày mẹt, mà bày mẹt khác ở chỗ bày kiến thức, bày tài năng cho công chúng cùng thưởng thức.” Nói thế để thấy rằng, trong chốn bụi bặm ấy đã sản sinh ra những giá trị nghệ thuật cao cả…