Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: “Trường Sa dạy tôi viết bằng sự rung động của con tim”

(Sóng trẻ) - Ba chuyến hải trình đến với Trường Sa trong một thập kỷ đã mang đến cho Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú (Phó trưởng phòng nội dung số - Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa) những trải nghiệm đáng nhớ về cuộc sống giữa trùng khơi và ý nghĩa của chủ quyền. 

Trao đổi với phóng viên, Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú chia sẻ về hành trình tác nghiệp tại Trường Sa và những bài học đã làm thay đổi cách anh nhìn nhận nghề báo cũng như cuộc sống.

PV: Theo anh, trong 3 lần đến đảo Trường Sa, điều gì khiến vùng biển đảo này trở thành điểm đến đặc biệt đối với những người làm báo?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: Đối với một người làm báo, giá trị của mỗi chuyến đi không chỉ nằm ở số lượng vùng đất đã đặt chân tới, mà còn ở những dấu ấn làm thay đổi nhận thức và cách nhìn về cuộc sống. Trường Sa là một trong những nơi như vậy.

Chất liệu báo chí tại nơi đây mang tính chân thực mà không một không gian đô thị nào có được, bởi những câu chuyện về sự hy sinh và lòng yêu nước hiện hữu trong đời sống hàng ngày của quân và dân trên đảo. Đến với Trường Sa, phóng viên không chỉ đưa tin, mà còn có cơ hội nhìn nhận sâu sắc hơn trách nhiệm công dân và bổn phận của ngòi bút trước vận mệnh quốc gia.

PV: Anh nhận thấy Trường Sa đã có những thay đổi như thế nào sau ba lần đặt chân đến đây vào các năm 2013, 2019 và 2023? 

Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: Qua các chuyến đi, tôi thấy mình là một người làm báo cực kỳ may mắn khi được ghi lại thước phim chuyển mình vĩ đại của Trường Sa. Năm 2013, Trường Sa còn gặp không ít khó khăn, điện và nước ngọt đều quý giá, sóng điện thoại chập chờn.

Đến năm 2023, cơ sở hạ tầng và điều kiện sinh hoạt được cải thiện rõ rệt. Hệ thống điện gió, điện mặt trời, sóng 4G phủ rộng, các âu tàu kiên cố và bệnh xá được đầu tư đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của quân dân trên đảo.

Tuy nhiên, đối với tôi, sự thay đổi lớn nhất chính là con người. Từ tinh thần vượt khó để bám đảo, quân và dân Trường Sa ngày nay đã chủ động làm chủ biển đảo, tự tin xây dựng một không gian sống bền vững giữa trùng khơi.

PV: Trong quá trình tác nghiệp tại Trường Sa, anh thấy đâu là khó khăn lớn nhất đối với một phóng viên? 

Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: Tác nghiệp ở Trường Sa là một loại hình báo chí rất đặc biệt. Khó khăn lớn nhất không phải là sự hiểm nguy, mà là cuộc chiến với thời gian, thời tiết và giới hạn thể lực của chính mình.

Cơn ác mộng của nhiều phóng viên là những trận say sóng kéo dài trên biển động. Trong trạng thái ấy, việc giữ vững các thiết bị tác nghiệp hay duy trì sự tập trung đã là một thử thách lớn. Bên cạnh đó, thời gian làm việc trên các đảo chìm thường rất ngắn, có khi chỉ một đến hai giờ đồng hồ, do phụ thuộc vào dòng hải lưu, buộc phóng viên phải nhanh chóng quan sát, ghi hình và tìm kiếm nhân vật.

PV: Những khó khăn trên ảnh hưởng như thế nào đến việc tiếp nhận nhận và truyền tải thông tin của anh?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: Khó khăn này tác động trực tiếp đến chất lượng thông tin mang về. Nếu phóng viên thiếu kinh nghiệm hoặc không chịu đựng được áp lực, sản phẩm sẽ chỉ dừng lại ở những bài viết khái quát, hoặc những bức ảnh hời hợt. Để khắc phục, chúng tôi phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước khi đặt chân lên đảo, xây dựng kịch bản chi tiết trên tàu, phân công nhiệm vụ rõ ràng, hành động với hai trăm phần trăm năng suất, ép bản thân phải có một tư duy sắc lẹm để chọn đúng mạch và đánh đúng trọng tâm đề tài.

PV: Có kỷ niệm/câu chuyện nào trong những chuyến công tác khiến anh thực sự xúc động hoặc thay đổi cách nhìn về chủ quyền biển đảo và những người đang ngày đêm bám biển, giữ đảo?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: Khoảnh khắc khiến tôi thay đổi hoàn toàn tư duy làm nghề và nhân sinh quan diễn ra vào năm 2013, trong Lễ tưởng niệm các chiến sĩ đã hy sinh tại Gạc Ma được tổ chức ngay trên boong tàu CSB-8001. Khi con tàu thả neo tại vùng biển gần vị trí vòng tròn bất tử năm xưa, loa phóng thanh vang lên điệu nhạc Hồn tử sĩ trầm hùng. Chúng tôi thả những nhành hoa cúc vàng xuống lòng biển, sóng biển cuộn lên, cuốn những bông hoa đi xa dần. 

Giây phút ấy, tôi cảm nhận sâu sắc hơn về giá trị của chủ quyền biển đảo. Chủ quyền Tổ quốc không phải là một khái niệm trừu tượng trong sách giáo khoa, hay những đường vẽ trên bản đồ, mà nó được định hình bằng chính xương thịt của những người lính đã ngã xuống khi tuổi đời mới mười chín, đôi mươi, tay vẫn giữ chặt lá cờ Tổ quốc.

PV: Sau những chuyến đi ấy, Trường Sa đã ảnh hưởng như thế nào đến quan niệm làm nghề và cách nhìn cuộc sống của anh?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: Trước khi đến Trường Sa, giữa những bộn bề cuộc sống nơi đất liền, tôi cũng từng mệt mỏi, áp lực trước những khó khăn thường nhật. Nhưng sau mỗi hành trình, tôi thấy mình sống điềm đạm hơn và trân trọng các giá trị bản thân đang có. Tôi nhận ra những áp lực của bản thân trở nên rất nhỏ bé khi đặt cạnh sự hy sinh và ý chí của quân dân nơi đầu sóng ngọn gió. Điều đó khiến tôi tự nhắc mình không được dễ dàng gục ngã trước thử thách.

Những trải nghiệm ấy cũng ảnh hưởng đến cách tôi làm nghề. Trường Sa dạy tôi rằng, một tác phẩm báo chí chân chính phải mang giá trị nhân văn, khơi dậy điều tốt đẹp và lòng tự hào trong mỗi con người. Từ đó, tôi học cách lắng nghe sâu hơn và viết bằng sự rung động thực sự của trái tim.

PV: Sau những chuyến tác nghiệp tại Trường Sa, anh nghĩ điều gì về nơi đây cần được kể nhiều hơn với thế hệ trẻ?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Tú: Điều tôi luôn khao khát và đau đáu được truyền tải nhất đến thế hệ trẻ là câu chuyện về sự bình thường vĩ đại của những người lính trẻ tuổi đang ngày đêm giữ đảo. Họ cũng là những người trẻ năng động, có ước mơ, sở thích và người thương nơi quê nhà như bạn bè đồng trang lứa. Tuy nhiên, họ lựa chọn khoác lên màu áo lính, ngày đêm canh giữ biển đảo, đối mặt với hiểm nguy nơi đầu sóng ngọn gió.

Điều đáng quý là họ không xem đó là sự thiệt thòi, mà là trách nhiệm và niềm tự hào của tuổi trẻ đối với Tổ quốc. Qua những câu chuyện ấy, tôi muốn thế hệ trẻ hiểu rằng lòng yêu nước không phải điều gì quá xa vời. Từ đất liền, mỗi người có thể góp phần bảo vệ Tổ quốc bằng cách sống có lý tưởng, học tập, lao động hết mình và luôn ghi nhớ rằng ở nơi đầu sóng ngọn gió vẫn có những người bạn cùng tuổi đang âm thầm giữ bình yên cho đất nước.

PV: Xin cảm trân trọng cảm ơn những chia sẻ của anh!