Tọa đàm “Khát khao nguyên bản”: Tìm giá trị cốt lõi của nghệ thuật truyền thống
(Sóng trẻ) - Mối quan hệ giữa bảo tồn di sản và sáng tạo nghệ thuật đương đại là nội dung được các diễn giả trao đổi tại tọa đàm “Khát khao nguyên bản”, diễn ra chiều ngày 18/11 tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Tọa đàm có sự tham gia của nhạc sĩ, nhà nghiên cứu di sản Nguyễn Xuân Sơn (SonX); TS. Phạm Minh Hương, Viện trưởng Viện Âm nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và nhà nhân học âm nhạc, giám tuyển Johannes Rühl (Thụy Sĩ). Chương trình do PGS.TS Phạm Quỳnh Phương điều phối.
Đặt vấn đề tại tọa đàm, PGS.TS Phạm Quỳnh Phương gợi mở câu chuyện về cách con người nhận diện và định nghĩa tính nguyên bản trong nghệ thuật truyền thống. Khi những yếu tố từ quá khứ được đưa vào các thực hành sáng tạo mới, việc xác định “đâu là nguyên gốc, đâu là biến đổi và thế nào được xem là đích thực?” không phải lúc nào cũng có câu trả lời thống nhất.
Vấn đề càng trở nên đáng chú ý trong bối cảnh di sản ngày càng được nhìn nhận như nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa và các ngành sáng tạo. Việc khai thác chất liệu truyền thống có thể mở ra những hình thức biểu đạt mới, song cũng đặt ra tranh luận về tính phù hợp, giới hạn sáng tạo và trách nhiệm đối với những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Từ góc nhìn quốc tế, ông Johannes Rühl cho rằng tính nguyên bản và xác thực cần được nhìn nhận trong bối cảnh lịch sử, xã hội cụ thể. Truyền thống không nhất thiết phải được phục dựng nguyên vẹn như trong quá khứ, bởi cách con người tiếp nhận và thực hành nghệ thuật luôn thay đổi theo thời gian.
Trong khi đó, nhạc sĩ Nguyễn Xuân Sơn chia sẻ về khả năng khai thác chất liệu truyền thống trong sáng tác, qua đó mở ra những ngôn ngữ biểu đạt mới nhưng vẫn cần sự am hiểu đối với giá trị văn hóa bản địa.
Thông qua những góc nhìn từ nghiên cứu, sáng tác và thực hành nghệ thuật, tọa đàm gợi mở cách tiếp cận di sản như một dòng chảy tiếp nối, trong đó bảo tồn không đồng nghĩa với đóng khung quá khứ, còn sáng tạo cần bắt đầu từ sự thấu hiểu những giá trị cốt lõi.


