Hội thảo khoa học ‘Tác động của trí tuệ nhân tạo đến hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học tại các trường đại học khối khoa học xã hội’

(Sóng trẻ) - Sáng 18/9, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức hội thảo khoa học cấp Bộ, xoay quanh những tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học trong các trường đại học khối khoa học xã hội.

Tham gia hội thảo có TS. Phạm Thị Thành - Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học; ông Lê Cẩm Kiên - đại diện Vụ Quản lý Khoa học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đại tá, PGS, TS. Trần Hậu Tân - Trưởng phòng Khoa học Quân sự, Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng; Đại tá, TS. Đàm Trọng Tùng - Giảng viên Khoa Mác - Lênin, Học viện Kỹ thuật Quân sự. Về phía Học viện Báo chí và Tuyên truyền có PGS, TS. Phạm Minh Sơn - Giám đốc Học viện; PGS, TS. Mai Đức Ngọc - Phó Giám đốc Thường trực Học viện.

Phát biểu khai mạc, PGS, TS. Phạm Minh Sơn nhấn mạnh: “AI có thể tổng hợp rất nhanh, nhưng không thể thay thế con người trong việc xác lập những câu hỏi khoa học, lựa chọn phương pháp, thẩm định chứng cứ, giải thích kết quả và chịu trách nhiệm học thuật”. Theo thầy, công nghệ góp phần tạo ra tri thức, trong khi khoa học xã hội và nhân văn giữ vai trò định hướng các giá trị, đạo đức, bản lĩnh và tính nhân văn của con người trong kỷ nguyên số.

Trình bày đề dẫn hội thảo, PGS, TS. Mai Đức Ngọc đề cập những tác động của công nghệ số và AI đối với đời sống xã hội, trong đó có nguy cơ các công nghệ mới bị lợi dụng cho những hoạt động chống phá trên không gian mạng. Theo PGS, TS. Mai Đức Ngọc, sự phát triển nhanh của AI đặt ra yêu cầu nhận diện đầy đủ cả cơ hội, thách thức và những vấn đề cần được kiểm soát trong quá trình ứng dụng.

Hội thảo gồm 2 phiên. Phiên thứ nhất với 4 tham luận tập trung vào các vấn đề liên quan đến AI, công nghệ số và khoa học xã hội và nhân văn. Phiên thứ 2 diễn ra dưới hình thức tọa đàm bàn tròn, tập trung trao đổi về tác động của AI đối với đào tạo, nghiên cứu và yêu cầu thích ứng của các cơ sở giáo dục đại học.

Mở đầu Phiên 1, TS. Phạm Thị Thành trình bày tham luận “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học xã hội: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách đối với Việt Nam”. Từ kinh nghiệm tại Mỹ, Anh và Đức, tham luận chỉ ra yêu cầu phát triển hạ tầng dữ liệu, chuẩn hóa quy trình nghiên cứu, tăng cường liên ngành và xây dựng cơ chế quản trị rủi ro khi ứng dụng AI. 

Từ vấn đề đạo đức và trách nhiệm, tham luận của Đại tá, PGS, TS. Trần Hậu Tân mở rộng sang những thách thức đối với các ngành khoa học xã hội và nhân văn. Với tham luận “Những thách thức đặt ra từ phát triển trí tuệ nhân tạo đối với các ngành khoa học xã hội và nhân văn”, Đại tá Tân phân tích những ưu thế của AI trong nghiên cứu, đồng thời chỉ ra các thách thức và định hướng nhằm phát huy hiệu quả công nghệ, hạn chế những tác động tiêu cực.

Sang Phiên 2, hội thảo diễn ra dưới hình thức tọa đàm bàn tròn, với sự tham gia của 4 diễn giả: Đại tá, TS. Đàm Trọng Tùng - Khoa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Kỹ thuật Quân sự; PGS, TS. Nguyễn Thị Ngọc Hoa - Trưởng Khoa Chính trị học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; PGS, TS. Phạm Thị Thanh Tịnh - Giảng viên Viện Báo chí và Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; TS. Bùi Lệ Quyên - Giảng viên Khoa Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Tại tọa đàm, các diễn giả tập trung trao đổi về những vấn đề đặt ra trong ứng dụng AI vào đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội, từ hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm an ninh dữ liệu đến đổi mới phương thức đào tạo. Các ý kiến đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực kiểm chứng, kiểm soát công nghệ, bảo đảm liêm chính học thuật và hạn chế nguy cơ lệ thuộc vào AI trong quá trình nghiên cứu, học tập.