Miễn phí vaccine HPV: Ai được lợi trước tiên?

(Sóng trẻ) - Từ năm 2026, vaccine HPV dự kiến sẽ được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng và tiêm miễn phí cho trẻ em gái. Chính sách này được kỳ vọng góp phần giảm tỷ lệ ung thư cổ tử cung tại Việt Nam, đồng thời mở rộng cơ hội phòng bệnh cho nhiều gia đình. Tuy nhiên, khi đi vào triển khai thực tế, việc miễn phí đặt ra vấn đề về sự công bằng và phạm vi tiếp cận vaccine của người dân.

Cơ hội phòng bệnh cho nữ giới

Ung thư cổ tử cung hiện là một trong những căn bệnh nguy hiểm đối với phụ nữ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có hàng trăm nghìn phụ nữ tử vong vì căn bệnh này, trong đó phần lớn các trường hợp xảy ra ở những quốc gia đang phát triển.

Tại Việt Nam, số ca mắc mới và tử vong do ung thư cổ tử cung đang ở mức đáng lo ngại, khoảng 6.200 ca ung thư, hơn 2.500 phụ nữ tử vong do ung thư cổ tử cung. Trong đó, virus HPV được xác định là nguyên nhân chính gây ra bệnh. Vaccine HPV vì vậy được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay.

Theo kế hoạch của Bộ Y tế Việt Nam, từ năm 2026 vaccine HPV sẽ được triển khai tiêm miễn phí trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Đối tượng được ưu tiên trước tiên là trẻ em gái trong độ tuổi từ 9 đến 11 – giai đoạn được các chuyên gia đánh giá là có hiệu quả phòng bệnh cao nhất. 

Theo Nguyễn Thị Ngọc Bích (18 tuổi, sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội) chia sẻ: “Đây là một hoạt động khá là ý nghĩa. Việc miễn phí vaccine HPV sẽ giúp giới trẻ đặc biệt là phái nữ tránh được một khoản chi phí khá cao. Từ đó giúp nâng cao ý thức về phòng ngừa bệnh tật từ sớm”. Như vậy cho thấy việc triển khai chính sách không chỉ được nhìn nhận như một hỗ trợ y tế, mà còn được kỳ vọng trở thành bước tiến quan trọng của ngành y tế trong việc giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và tăng cường phòng ngừa ngay từ sớm.

Bước tiến trong phòng ngừa ung thư

Tỷ lệ tiêm vaccine HPV vẫn còn thấp khi chỉ khoảng 12% phụ nữ và trẻ em gái từ 15–29 tuổi được tiêm phòng. Con số này cho thấy khoảng trống lớn trong phòng ngừa bệnh, lý giải vì sao việc đưa vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng miễn phí từ năm 2026 được nhiều chuyên gia đánh giá là bước tiến quan trọng trong y tế dự phòng. 

Ngoài ra, chính sách miễn phí cũng góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa các nhóm thu nhập khác nhau. Trước đây, để tiêm đủ hai hoặc ba liều vaccine HPV, chi phí có thể lên đến vài triệu đồng, vượt quá khả năng của nhiều hộ gia đình. Chị Lê Thị Hiển (38 tuổi,Thanh Hóa) chia sẻ: “Trước đây tôi cũng muốn cho con tiêm HPV nhưng chi phí khá cao. Giờ đây đã được hỗ trợ cấp miễn phí thì tôi cảm thấy rất mừng, con gái cũng có cơ hội được bảo vệ sớm”. Bên cạnh đó, chị cũng mong rằng sẽ có nhiều hoạt động tuyên truyền cho cả phụ huynh lẫn các bé để có thể hiểu rõ hơn về căn bệnh này và phòng ngừa có hiệu quả hơn.

Nói cách khác, lợi ích của chính sách không chỉ dành cho người được tiêm mà còn cho toàn xã hội. 

Đảm bảo chính sách thực sự công bằng

Theo các chuyên gia y tế, để chương trình miễn phí vaccine HPV đạt hiệu quả, cần chú trọng đến việc cung cấp vaccine đồng thời quan tâm đến truyền thông và tổ chức triển khai. Việc nâng cao nhận thức của phụ huynh và cộng đồng về lợi ích của vaccine là yếu tố quan trọng. Trên thực tế, vẫn còn không ít người chưa hiểu rõ về vaccine HPV hoặc còn tâm lý e ngại.

Ngoài ra, cần đảm bảo nguồn vaccine ổn định, phân bổ hợp lý giữa các địa phương và tăng cường hệ thống tiêm chủng tại cơ sở. Khi đó, mọi trẻ em trong độ tuổi quy định, dù ở thành thị hay nông thôn đều có cơ hội tiếp cận vaccine như nhau.   

Bác sĩ CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi (Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM) chia sẻ: “Hiện nay, Australia đã triển khai rất hiệu quả việc tiêm vaccine HPV vaccine khi khuyến khích và yêu cầu học sinh tiểu học tham gia. Nhờ đó, quốc gia này đang trở thành một trong những nước dẫn đầu trong phòng ngừa HPV cho cả nam và nữ. Trong khi đó, tại Việt Nam, việc tiếp cận chương trình tầm soát và tiêm HPV miễn phí vẫn còn gặp nhiều khó khăn ở một số khu vực. Vì vậy, các chương trình mà chúng tôi tham gia luôn nỗ lực đẩy mạnh tuyên truyền, đưa thông tin đến tận cấp cơ sở như làng xã, thậm chí cả các huyện vùng cao.”