Ngoại ngữ có còn được chú trọng khi giảm môn thi vào lớp 10?

(Sóng trẻ) - Mới đây, Bộ GD&ĐT đã công bố dự thảo đề xuất thi tuyển vào lớp 10 với 2 môn Toán và Ngữ văn, hướng tới giảm áp lực thi cử cho học sinh. Tuy nhiên, việc giảm số môn thi cũng đặt ra nhiều băn khoăn về chất lượng đầu vào của các trường học.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập luôn là một chủ đề được nhiều phụ huynh và học sinh quan tâm. Vừa qua, dự kiến thi lớp 10 không chuyên chỉ với Toán và Ngữ văn thay vì 3 môn của Bộ GD&ĐT đã nhận nhiều ý kiến đóng góp của người dân.

Vào tháng 1/2026, Hà Nội chọn Ngoại ngữ (chủ yếu là Tiếng Anh) là môn thứ ba thi lớp 10 năm 2026, tương tự năm ngoái. Tuy nhiên, theo dự thảo mới đây, việc bỏ môn thi thứ 3 khiến nhiều nhà trường, phụ huynh và học sinh có nhiều băn khoăn.

Kỳ vọng giảm tải cho học sinh

Anh Bùi Xuân Phong (phường Yên Nghĩa, TP Hà Nội) là phụ huynh có con đang theo học tại Trường THCS Lê Quý Đôn (phường Dương Nội, TP Hà Nội) cho rằng việc bỏ môn thi thứ 3 phần nào giúp các con giảm căng thẳng trong quá trình ôn luyện. “Dù mất nhiều tháng ôn luyện tiếng Anh chuẩn bị cho kỳ thi, tôi vẫn thấy việc bỏ môn thi thứ 3 giúp các con có thêm thời gian nghỉ ngơi và củng cố kiến thức”, anh Xuân Phong chia sẻ.

Không chỉ nhận được ý kiến từ phía phụ huynh, đề xuất giảm số môn thi tuyển sinh vào lớp 10 cũng nhận được sự quan tâm của học sinh. Với em Đỗ Thị Thanh Trúc, học sinh lớp 9A10, Trường THCS La Phù (xã An Khánh), thay đổi này được kỳ vọng sẽ giảm áp lực ôn tập cho em, tập trung đi sâu vào các kiến thức trọng tâm thay vì ôn thi dàn trải nhiều môn.

Bên cạnh kỳ vọng giảm áp lực thi cử, phương án tuyển sinh mới cũng khiến học sinh cân nhắc về cách phân bổ thời gian học tập. Khi Ngoại ngữ không còn nằm trong danh sách môn thi bắt buộc theo dự thảo, việc duy trì động lực học tập và bảo đảm kiến thức ở môn học này trở thành vấn đề đáng quan tâm. Đây cũng là điều cần được tính đến để việc giảm tải thi cử không ảnh hưởng đến quá trình học tập lâu dài của học sinh.

Theo chị Phan Nguyễn Thùy Linh (xã Hưng Đạo, Hà Nội), phụ huynh có con đang theo học tại Trường THCS trên địa bàn xã cho biết con trai của chị là có năng khiếu và đam mê với Tiếng Anh. “Dù không còn là môn thi tuyển sinh bắt buộc, tiếng Anh vẫn giữ vai trò quan trọng trong quá trình học tập và định hướng tương lai của các em. Việc bỏ môn thi thứ 3 là môn Ngoại ngữ sẽ phần nào bất lợi cho những bạn học sinh có lợi thế về môn học này”, chị Thùy Linh chia sẻ.

Nhìn chung, đề xuất giảm số môn thi vào lớp 10 nhận được sự kỳ vọng về việc giảm áp lực ôn tập, tạo điều kiện để học sinh cân bằng thời gian học tập và nghỉ ngơi. Tuy nhiên, việc duy trì hứng thú học tập với các môn không nằm trong danh sách thi tuyển cũng là vấn đề cần quan tâm. Giảm tải thi cử vì thế cần đi cùng định hướng học tập phù hợp, giúp học sinh phát triển kiến thức toàn diện và chuẩn bị tốt cho chặng đường học tập ở bậc THPT.

Bảo đảm chất lượng đầu vào sau đổi mới

Trên thực tế, phương án tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại Hà Nội với 2 môn thi: Toán và Ngữ văn, đã được triển khai trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, trong bối cảnh Quyết định số 2371/QĐ-TTg về chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang được thực hiện, việc bỏ môn thi thứ 3 là Ngoại ngữ cũng đặt ra thách thức đối với các trường trong việc duy trì động lực và chất lượng dạy, học tiếng Anh.

Chia sẻ về vấn đề này ThS. Trung Thị Thảo, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Hoài Đức B (xã An Khánh, TP Hà Nội) cho biết: “Để triển khai đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đạt hiệu quả, học sinh cần có nền tảng kiến thức nhất định. Vì vậy, nhà trường sẽ xây dựng kế hoạch phù hợp nhằm hỗ trợ học sinh củng cố kiến thức nền tảng và đáp ứng yêu cầu học tập tiếng Anh ở bậc THPT thay vì dựa vào điểm số của kỳ thi tuyển sinh”.

Cũng theo ThS. Trung Thị Thảo, việc tổ chức thi tuyển sinh vào 10 bằng 2 môn: Toán và Ngữ văn, tạo nên sự đồng bộ với kỳ thi tốt nghiệp THPTQG. Tuy nhiên, khi tiếng Anh không còn là môn thi bắt buộc, việc duy trì động lực học tập của học sinh cũng trở thành vấn đề cần quan tâm. Bên cạnh đó, nhà trường cũng cần chủ động xây dựng các phương án, kế hoạch cụ thể theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT, với sự tích cực, chủ động của đội ngũ giáo viên trong quá trình triển khai.

Với chuyên môn giảng dạy tiếng Anh, cô Nguyễn Lan Hương, giáo viên tiếng Anh Trường THPT Hoài Đức B cho rằng sự chênh lệch trình độ tiếng Anh giữa học sinh đến từ các trường THCS là khá rõ rệt. “Nếu tuyển sinh lớp 10 không còn môn thi tiếng Anh, tôi cho rằng sự khác biệt về năng lực ngoại ngữ giữa các nhóm học sinh có thể bộc lộ rõ hơn trong quá trình học tập ở THPT. Những học sinh có nền tảng tốt sẽ thuận lợi hơn khi tiếp cận kiến thức mới, trong khi những em chưa vững kiến thức cơ bản có thể gặp khó khăn khi chương trình học tăng dần về yêu cầu”, cô Lan Hương chia sẻ.

Theo cô Nguyễn Lan Hương, điều quan trọng là phải thay đổi nhận thức, để học sinh hiểu rằng tiếng Anh không chỉ phục vụ một kỳ thi mà còn là công cụ học tập, giao tiếp và phát triển nghề nghiệp trong tương lai. Trong trường hợp Hà Nội không tổ chức thi môn thứ 3 theo quy định, nhà trường cần duy trì việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên, chú trọng năng lực sử dụng ngôn ngữ trong thực tế, đồng thời tổ chức các câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm và giao lưu bằng tiếng Anh.

Bên cạnh đó, giáo viên cần đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú và động lực cho học sinh. Khi tiếng Anh thực sự gắn với nhu cầu và cơ hội của người học, các em sẽ có động lực học tập bền vững hơn, thay vì chỉ học để thi.

Tuy nhiên, dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến của phụ huynh và các nhà trường. Những góp ý từ thực tiễn sẽ là cơ sở để cơ quan quản lý cân nhắc, hoàn thiện phương án tuyển sinh kịp thời, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu giảm áp lực thi cử và yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục.