Sau tiêm HPV, việc tầm soát ung cổ tử cung liệu còn cần thiết?

(Sóng trẻ) - Vaccine HPV là loại vắc xin tạo cho cơ thể khả năng đáp ứng miễn dịch chống lại sự xâm nhập và gây bệnh của virus Human Papilloma (HPV) ở người. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu chính thức nào khẳng định vaccine HPV có thể chữa trị dứt điểm mà chỉ có thể phòng ngừa. 

Vaccine HPV - Tấm khiên bảo vệ dành cho nữ giới

HPV (Human Papilloma) là virus thường xuất hiện ở vùng sinh dục và hậu môn, lây qua  đường tình dục, tiếp xúc da kề da hoặc qua đường miệng, gây ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Bản thân người nhiễm HPV không thể chữa khỏi hoàn toàn, các bác sĩ chỉ có thể can thiệp và kiểm soát khi bệnh ở giai đoạn đầu. Vì thế, tiêm ngừa HPV sớm là biện pháp phòng tránh hiện quả, ngăn ngừa tiến triển các bệnh ung thư liên quan đến HPV, đặc biệt là ung thư cổ tử cung. Hiện nay, vaccine HPV không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung trên khoảng 90% mà còn giảm các tổn thương tiền ung thư trên 60%. Độ tuổi tiêm vắc xin HPV ở nữ giới từ 9 đến 45 tuổi, đặc biệt WHO khuyến cáo độ tuổi vàng tiêm HPV là từ 9 đến 14 tuổi.

Tầm soát ung thư cổ tử cung sau tiêm vaccine HPV

Sau khi tiêm vaccine, phụ nữ vẫn cần tầm soát ung thư định kỳ vì tiêm vaccine HPV chỉ giúp giảm nguy cơ nhiễm virus, không thể thay thế tầm soát. Theo BS.CKI Bạch Thị Chính (Giám đốc Y khoa hệ thống tiêm chủng VNVC) bày tỏ: “Trong những trường hợp virus đã tồn tại tiềm ẩn trong tế bào biểu mô trước lúc tiêm ngừa hoặc trong luc tiêm ngừa mà chúng ta chưa phát hiện thì vaccine không có tác dụng trong trường hợp đó. Phụ nữ trên 21 tuổi dù tiêm rồi thì vẫn phải đi tầm soát thường xuyên”. 

Vaccine HPV chỉ có hiệu quả kéo dài 4 - 6 năm và sau khoảng thời gian này chưa có nghiên cứu chính thức nào khẳng định hiệu lực bảo vệ vĩnh viễn. Ngoài ra, hiện nay, virus HPV có gần 200 chủng loại nhưng chỉ có 9 loại vaccine HPV bảo vệ khỏi một số chủng phổ biến như 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Theo THs. BS. CKII Dương Quang Huy (Hệ thống trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM chia sẻ: “HPV không chỉ gây ra ung thư cổ tử cung, nó đôi khi chỉ là những mụn cóc lành tính trên da. Do vậy khi xuất hiện những dấu hiệu ở vùng cơ quan sinh dục hoặc ở vùng hậu môn thì chúng ta nên tầm soát thường xuyên, phát hiện sớm điều trị sớm”.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo, ngay cả khi đã tiêm vaccine HPV, việc duy trì sàng lọc định kỳ là bước không thể thiếu để phát hiện sớm ung thư cổ tử cung và các bệnh liên quan đến HPV. Theo Trần Quỳnh Mai (18 tuổi, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chia sẻ: “Khám sàng lọc ung thư cổ tử cung sau tiêm HPV rất quan trọng. Vaccine HPV hiện nay không thể phòng tránh tất cả các chủng, khám sàng lọc định kỳ giúp người bệnh phát hiện sớm bệnh để điều trị và ngăn ngừa bệnh tái lại. Sau khi tiêm HPV, mình chỉ bị sốt nhẹ, ngoài ra mình không gặp triệu chứng nào quá nguy hiểm và mình cảm thấy an tâm vì luôn duy trì đi khám định kì”. Như vậy, vaccine HPV chỉ có thể là biện pháp phòng tránh, không có tác dụng điều trị bệnh đã có trước khi tiêm.

Nguy cơ gặp tác dụng phụ sau tiêm vaccine HPV

Tương tự như các loại vaccine khác, vaccine HPV có thể gây ra một số phản ứng sau tiêm, tuy nhiên phần lớn đều ở mức độ nhẹ và tự khỏi sau vài ngày. Các biểu hiện thường gặp gồm đau, sưng hoặc đỏ tại vị trí tiêm, sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ hoặc khớp. Một số trường hợp có thể xuất hiện chóng mặt, buồn nôn, ngất xỉu hoặc phát ban, thường liên quan đến phản ứng của cơ thể hoặc tâm lý lo lắng khi tiêm.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, phản ứng nghiêm trọng như sốc phản vệ là rất hiếm, với tỷ lệ chỉ vài trường hợp trên một triệu liều vaccine. Dù vậy, người tiêm vẫn cần được theo dõi tại cơ sở y tế ít nhất 15–30 phút sau tiêm để kịp thời xử trí nếu có dấu hiệu bất thường.