Chàng trai mang tri thức về quê lập nghiệp

(Sóng trẻ) -  Dù đối mặt với vô vàn rào cản về tâm lý, nguồn vốn lẫn định kiến xã hội, Thạc sĩ Trần Tài đã chứng minh nông thôn chính là “đất lành” cho nông nghiệp công nghệ cao. Hành trình hơn một thập kỷ gắn bó với cây nấm đông trùng hạ thảo của anh không chỉ tạo nên một thương hiệu uy tín mà còn mở ra hướng đi mới cho kinh tế địa phương.

Sinh năm 1990 và tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Sinh học, Thạc sĩ Trần Tài hiện là Founder & CEO Công ty TNHH Nấm Sinh học Việt Nam (Vinabiomush), đồng thời đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nấm ăn & Nấm dược liệu Việt Nam. Với định hướng ứng dụng công nghệ sinh học và tự động hóa khép kín trên 80% vào sản xuất, anh đã xây dựng mô hình trang trại nấm công nghệ cao tại Kim Long (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ).

Đến nay, Vinabiomush sở hữu nhiều dòng sản phẩm nấm đông trùng hạ thảo đạt chuẩn OCOP 3-4 sao, HACCP, ISO, khẳng định thị phần trong nước và đang hoàn thiện các đơn hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

PV: Xin chào anh Trần Tài. Anh có thể chia sẻ cơ duyên nào đưa anh đến với con đường khởi nghiệp từ nấm, và điều gì đã thúc đẩy anh chọn trở về quê hương để bắt đầu sự nghiệp?

Thạc sĩ Trần Tài: Ý tưởng khởi nghiệp đến với tôi từ năm 2013, khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Sau nhiều năm nghiên cứu ngành Công nghệ Sinh học, tôi nhận ra mình không muốn các đề tài chỉ nằm lại trên giấy hay trong phòng thí nghiệm. Tôi khao khát mang trí thức học được về phát triển quê hương.

Đến năm 2018, tôi chính thức thành lập Vinabiomush tại TP.HCM. Sau đó một năm, tôi quyết định chuyển toàn bộ cơ sở về khu vực Bà Rịa (xã Kim Long). Nơi đây có điều kiện tự nhiên rất thuận lợi để phát triển mô hình nấm công nghệ cao. Tôi tin rằng, nếu làm đúng kỹ thuật và chuẩn hóa quy trình, vùng nông thôn hoàn toàn có thể trở thành trung tâm sản xuất nấm quy mô lớn của vùng.

PV: Khi bắt đầu một mô hình còn quá mới mẻ ở nông thôn, anh đã gặp phải những rào cản và áp lực nào từ phía gia đình cũng như cộng đồng?

Thạc sĩ Trần Tài: Giai đoạn đầu, mọi người khá bất ngờ và lo lắng. Làm nông nghiệp công nghệ cao đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn, trong khi thời điểm 2017-2018 khái niệm này ở nông thôn còn rất xa lạ. Nhiều bà con quanh vùng chưa từng nghe đến nấm đông trùng hạ thảo, thậm chí hoài nghi liệu làm mô hình này có khả thi hay không.

Chưa kể, rào cản lớn nhất đối với người trẻ khi về quê khởi nghiệp chính là tâm lý sợ thất bại và áp lực từ ánh mắt nghi ngại của người xung quanh. Để vượt qua, bản thân người khởi nghiệp phải có bản lĩnh, kiên trì và một nguồn “nội tại” vững vàng về kiến thức chuyên môn lẫn khả năng quản trị tài chính.

PV: Trong suốt hành trình hơn 10 năm nghiên cứu và phát triển, đâu là khó khăn lớn nhất anh từng trải qua? Anh đã giải bài toán đó như thế nào?

Thạc sĩ Trần Tài: Thử thách lớn nhất là việc đưa công nghệ từ lý thuyết vào vận hành thực tế. Thời gian đầu, dù đã sang Nhật Bản học tập kinh nghiệm và kết hợp với kỹ thuật tại Việt Nam, tôi vẫn gặp không ít thất bại: từ việc chưa kiểm soát tốt môi trường nhà kính gây hư hỏng phôi nấm, cho đến bài toán quản lý nhân sự. Đã có lúc áp lực vô cùng lớn khiến tôi thoáng có ý nghĩ muốn bỏ cuộc.

Tuy nhiên, niềm tin vào giá trị của công nghệ cốt lõi đã giữ tôi ở lại. Sau khoảng 6 tháng kiên trì đào tạo lực lượng lao động địa phương, khoảnh khắc đáng nhớ nhất đã đến: lô phôi nấm đầu tiên do chính các bạn nhân viên tự tay vận hành đã đạt tỷ lệ thành công trên 90%. Đến nay, Vinabiomush đã hoàn toàn chuẩn hóa quy trình, tự động hóa trên 80% các khâu từ khử trùng, nhân giống, sản xuất phôi cho đến chế biến sau thu hoạch.

PV: Đến nay, Vinabiomush đã gặt hái được những quả ngọt nào, thưa anh?

Thạc sĩ Trần Tài: Đến cuối năm 2025, toàn bộ nhà máy của Vinabiomush đã đi vào quỹ đạo vận hành khép kín hoàn chỉnh. Chúng tôi đã phát triển được từ 3 đến 4 dòng sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao và 4 sao, cùng các chứng nhận quốc tế như HACCP, ISO. Dòng sản phẩm nấm đông trùng hạ thảo Vinabiomush đã có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước và hiện chúng tôi đang xúc tiến các đơn hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Quan trọng hơn, Vinabiomush đã trở thành một mô hình điểm uy tín tại địa phương, đón nhiều đoàn tham quan, học tập kinh nghiệm, giúp bà con dần thay đổi tư duy sản xuất và chuyển đổi mô hình kinh tế hiệu quả.

PV: Từ kinh nghiệm thực tế của mình, anh có lời khuyên nào dành cho các bạn trẻ đang ấp ủ giấc mơ khởi nghiệp tại quê nhà?

Thạc sĩ Trần Tài: Lời khuyên của tôi dành cho các bạn trẻ là: Hãy bắt đầu từ chính thế mạnh địa phương và phát huy những gì là nội lực giỏi nhất của bản thân.

Nông thôn ngày nay không hề thua kém thành phố và chứa đựng tiềm năng rất lớn. Chỉ cần các bạn biết kết hợp tri thức, công nghệ hiện đại với sự kiên trì bền bỉ, quê hương sẽ là nơi tuyệt vời nhất để bạn xây dựng sự nghiệp.

Tôi muốn dành tặng các bạn một câu nói mà tôi luôn tâm niệm: “Cứ đi rồi sẽ đến, cứ làm rồi sẽ giỏi, và cứ kiên trì rồi sẽ thành công!”

PV: Xin cảm ơn Thạc sĩ Trần Tài về cuộc trò chuyện rất ý nghĩa này!