Khi người trẻ kể chuyện Việt bằng thước phim nghệ thuật

(Sóng trẻ) - Khai thác chiều sâu tâm lý con người qua câu chuyện phiêu lưu giàu kịch tính, bộ phim 3D “Một ngàn không gian” là một hành trình thử nghiệm các chất liệu sáng tạo của đạo diễn Nguyễn Minh Hoàng (23 tuổi) trong lĩnh vực phim hoạt hình.

Từ vòng lặp bản ngã đến không gian văn hóa Việt

Ý tưởng về “Một ngàn không gian” bắt nguồn từ những quan sát của Minh Hoàng về cuộc sống và các mối quan hệ giữa con người. Anh nhận thấy sự gắn kết giữa những nỗi đau, nguồn năng lượng trong mỗi mối quan hệ có sự tương đồng với vòng lặp bản ngã trong triết lý Phật giáo.

Để kể câu chuyện mang màu sắc triết lý ấy, anh lựa chọn kết hợp yếu tố fantasy với những chất liệu văn hóa Việt Nam. Quá trình nghiên cứu hoa văn Đông Sơn qua các thời kỳ và Việt phục trở thành nền tảng để xây dựng thế giới trong phim.

Theo Minh Hoàng, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở việc đưa văn hóa truyền thống lên màn ảnh mà còn là làm sao tạo ra một diện mạo mới mà không làm mất đi những giá trị vốn có. Anh cho biết: “Khi ứng dụng văn hóa Việt Nam thì phải cân đo rất kỹ về tính hợp lý, truyền thống”.

Điều ấy được thể hiện qua ba không gian Hoàng Kim Ảnh, Miền Tinh Khôi và Vùng Hư Ảnh, với hệ thống màu sắc mang những sắc thái đối lập, tương ứng với từng chặng hành trình của nhân vật Thiên Minh. Với Minh Hoàng, màu sắc không đơn thuần là yếu tố tạo hình mà còn là phương tiện truyền tải cảm xúc và tinh thần của câu chuyện.

Dẫu vậy, phiên bản được giới thiệu đến khán giả vẫn chưa thể hiện hết thế giới mà anh hình dung. Ban đầu, Minh Hoàng dự định thực hiện bộ phim dài khoảng 30 phút, nhưng những giới hạn về thời gian và sức lực khi tự mình đảm nhận phần lớn công việc đã buộc anh phải lược bỏ nhiều phân cảnh. “Những thế giới ở Miền Tinh Khôi và Vùng Hư Ảnh đã có rất nhiều bản thảo thiết kế 2D chi tiết cho nhiều phân cảnh đắt giá. Nhưng mình đã giữ lại và dành dụm, phát triển nếu có một nguồn vốn nhất định sau này”, anh bộc bạch.

Với Minh Hoàng, “Một ngàn không gian” vì thế không chỉ là tác phẩm hoạt hình đầu tay mà còn là hành trình thử nghiệm, nơi những suy tưởng cá nhân gặp gỡ chất liệu văn hóa dân tộc để tạo nên một thế giới kể chuyện mang dấu ấn riêng.

Đi qua giới hạn để chạm giấc mơ sáng tạo

Đằng sau thế giới nhiều lớp lang của “Một ngàn không gian” là hành trình một năm Minh Hoàng gần như tự mình đảm nhận toàn bộ quá trình sản xuất. Để hoàn thiện dự án, anh chia công việc thành 3 giai đoạn, mỗi giai đoạn kéo dài 4 tháng. Từ nghiên cứu chuyên sâu văn hóa, phát triển concept phim đến xây dựng kịch bản, mô hình nhân vật và cuối cùng là diễn hoạt chuyển động, hoàn thiện hiệu ứng hình ảnh (VFX) cùng âm thanh (SFX).

Trong suốt quá trình ấy, chuyển hoạt chuyển động là công đoạn khiến Minh Hoàng gặp nhiều trở ngại nhất. Vốn có thế mạnh về xây dựng mô hình và phát triển ý tưởng, anh phải đối diện với một lĩnh vực đòi hỏi những kiến thức chuyên môn khác biệt. Không có chuyên gia riêng đảm nhận animation (tạm dịch: hoạt ảnh), Minh Hoàng lựa chọn tự học và liên tục trau dồi kỹ năng.

Có lẽ bởi vậy, hành trình làm phim không chỉ được Minh Hoàng nhớ đến với những thành công, mà còn có cả nhiều khoảnh khắc tưởng chừng không thể tiếp tục.

Anh Hoàng cho biết: “Có rất nhiều lúc mình muốn bỏ cuộc và nhiều đêm khóc vì những khó khăn mình gặp phải, nhưng mình luôn luôn tìm cách để có thể vượt qua điều đó”. Những chia sẻ giản dị ấy phần nào cho thấy phía sau một tác phẩm hoàn chỉnh là nỗ lực vượt qua giới hạn mà không phải lúc nào khán giả nào cũng nhìn thấy.

Dẫu gặp không ít trở ngại, Minh Hoàng vẫn kiên định với những ý tưởng ban đầu. Khi được hỏi liệu có từng phải từ bỏ một ý tưởng vì chưa tìm được cách hiện thực hóa phù hợp, anh thẳng thắn: “Mình chưa vì mình muốn thì phải làm được cho ra”. Đó không chỉ là cách anh đối diện với khó khăn trong dự án đầu tay, mà còn thể hiện tinh thần không ngừng thử nghiệm của một người làm sáng tạo.

Tinh thần ấy còn được thể hiện qua quyết định theo đuổi phong cách mỹ thuật của bộ phim. Thay vì sử dụng phong cách 3D quen thuộc, Minh Hoàng thử kết hợp 3D với chất liệu vẽ tay 2.5D Handpaint Texture. Anh muốn tìm kiếm một ngôn ngữ hình ảnh khác biệt, đồng thời thử thách khả năng sáng tạo của bản thân. Đặc biệt, việc không sử dụng AI trong quá trình thực hiện cũng là một lựa chọn có chủ đích.

Nhắc đến sự phát triển nhanh chóng của AI, Minh Hoàng cho rằng công nghệ có thể hỗ trợ đáng kể về mặt kỹ thuật nhưng không thể thay thế tư duy và dấu ấn sáng tạo cá nhân. Anh cũng đặc biệt lưu ý đến nguy cơ lạm dụng AI tạo sinh: “Khi lạm dụng nó sẽ khiến chúng ta trống rỗng và hỏng về tư duy mỹ thuật và cả kỹ năng sáng tạo của chúng ta”.

Tuy nhiên, từ trải nghiệm cá nhân, Minh Hoàng cũng nhìn nhận con đường làm phim hoạt hình tại Việt Nam còn nhiều trở ngại. Anh cho rằng thị trường tiêu thụ các sản phẩm hoạt hình mỹ thuật chưa được hình thành rõ nét, trong khi nguồn vốn đầu tư cho các studio làm phim còn thiếu hụt. Đây đều là những rào cản khiến nhiều người trẻ dù có năng lực và đam mê vẫn gặp khó khăn khi theo đuổi lĩnh vực này.

Sau “Một ngàn không gian”, Minh Hoàng mong muốn tiếp tục khai thác những chủ đề về khủng hoảng hiện sinh và những mặt tối trong xã hội. Đó cũng là mạch suy tư đã khởi nguồn cho bộ phim đầu tay của anh. Một năm tự mình đi qua những giới hạn đã mở ra cho Minh Hoàng một hành trình sáng tạo dài hơn, nơi những ý tưởng mới vẫn đang chờ được thành hình.