Làng gốm Bát Tràng và hành trình số hóa để phát triển

(Sóng trẻ) - Không còn bó hẹp trong phương thức tiêu thụ truyền thống, làng gốm Bát Tràng đang chuyển mình mạnh mẽ khi đưa công nghệ vào quy trình kinh doanh. Sự kết hợp giữa tinh hoa đất sét và tư duy số hóa đã trở thành "đòn bẩy" đưa sản phẩm gốm di sản vươn xa trên bản đồ thương mại.

Làng gốm Bát Tràng (Hà Nội) là cái nôi của nghề gốm Việt hơn 700 năm tuổi. Từ xưa đến nay, Bát Tràng đã cho ra đời những sản phẩm gốm tinh xảo, công phu…Với mong muốn lan tỏa hơn nữa những giá trị văn hoá và tăng hiệu quả kinh doanh, người dân Bát Tràng đã mạnh dạn ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số qua các nền tảng trực tuyến.

Nhiều nghệ nhân Bát Tràng chủ động tham gia các lớp học đào tạo kỹ năng số, xây dựng thương hiệu cá nhân trên các nền tảng trực tuyến như Tiktok, Facebook… Nhờ đó, làng gốm đã thu hút ngày càng nhiều khách du lịch đến tham quan và trải nghiệm.

Theo bà Hoàng Gia Ngọc Linh - Đại diện Ban Truyền thông của Bát Tràng Museum cho biết: “Nhờ việc đẩy mạnh số hoá và truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, bảo tàng được nhiều khách du lịch biết đến hơn và lượng khách đến tham quan cũng tăng lên rõ rệt. Bên cạnh đó, nhiều khách vãng lai khi ghé qua cũng quét mã, truy cập vào hệ thống VR của bảo tàng để xem và hiểu rõ hơn về các sản phẩm của làng gốm”.

Sự lan tỏa từ công nghệ số cũng tạo sức hút lớn, khiến nhiều người muốn trực tiếp trải nghiệm những điều thú vị tại đây. Chị Lê Vân Anh (phường Định Công, Thành phố Hà Nội) chia sẻ: “Mình biết và chọn trải nghiệm ở Bát Tràng qua mạng xã hội Facebook. Nhờ cách tiếp cận độc đáo và mới mẻ, nơi đây đã thu hút, khiến mình muốn đến và tự tay trải nghiệm, làm ra một sản phẩm ý nghĩa”.

Không những thu hút thêm nhiều khách du lịch, làng nghề còn thúc đẩy mua bán thông qua không gian mạng, nhất là các mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Việc làm này giúp nhà sản xuất và người mua gốm sứ dễ dàng tiếp cận nhau hơn.

Chia sẻ thêm về quá trình đổi mới của làng nghề này, ông Trịnh Quốc Đạt - Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam bày tỏ: “Làng nghề gốm Bát Tràng là một trong những đơn vị đi đầu và đạt nhiều kết quả ấn tượng. Với nền tảng sản xuất phát triển, doanh thu hằng năm đạt hàng nghìn tỷ đồng, Bát Tràng sớm ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến”.

Không chỉ thu hút du khách, công nghệ số còn tạo cơ hội để chính người làm nghề chủ động quảng bá sản phẩm của mình. Nhờ áp dụng thành công quá trình chuyển đổi số, ông Nguyễn Trung Thành, một nghệ nhân làng gốm Bát Tràng, đã xây dựng được kênh TikTok gần 200 nghìn lượt theo dõi về đời sống làm nghề và các mẫu gốm sứ truyền thống. Ông cho biết: "Không ai có thể đi ngược với quy luật, tất cả chúng ta đều phải cập nhật tất cả các xu hướng mới của thế giới".

Nhờ truyền thống số, nhiều bạn trẻ cũng bén duyên với việc kinh doanh các mặt hàng Bát Tràng. Việc này giúp các bạn có thể kiếm thêm thu nhập, đóng góp trong việc gìn giữ văn hóa làng nghề. Bạn Nguyễn Tiến Thành, chủ một doanh nghiệp gốm sứ tại Bát Tràng chia sẻ: “Mình đã quay chụp video đăng tải lên các trang mạng xã hội, đặc biệt là hình thức livestream trên TikTok. So với hình thức bán hàng truyền thống trước đây, mình thấy cách làm này giúp việc kinh doanh và quảng bá sản phẩm của làng nghề có thể tiếp cận khách hàng trên toàn quốc”.

Theo báo cáo từ Metric eReport, tính từ tháng 4 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025, mặt hàng gốm sứ Bát Tràng trên nền tảng số đã đạt doanh số trên 50 tỷ đồng, với hơn 500 nghìn sản phẩm được bán ra thị trường. Nhờ chuyển đổi số, người làm nghề không chỉ bán sản phẩm, mà còn lan tỏa được tinh thần sáng tạo và văn hóa Việt đến với thế giới.

Từ câu chuyện của Bát Tràng, nhiều làng nghề truyền thống Việt khác cũng đang tìm cho mình một hướng đi mới. Bởi vì chuyển đổi số không làm mất đi giá trị truyền thống, mà giúp những giá trị ấy sống lâu hơn, gần hơn với đời sống hiện tại.