Rủi ro từ những chuyến trekking tự phát

(Sóng trẻ) - Những cung đường trekking nổi tiếng trên mạng xã hội đang thu hút đông đảo người trẻ, nhưng thiếu kinh nghiệm, chuẩn bị sơ sài và tâm lý cố chinh phục bằng được có thể đẩy người tham gia vào tình huống nguy hiểm.

Khi chuyến đi tự phát vượt quá sức người

Với nhiều người trẻ, trekking không chỉ là hoạt động khám phá thiên nhiên mà còn là cách thử thách bản thân, tìm kiếm trải nghiệm mới và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ. Những hình ảnh về cung đường xuyên rừng, đỉnh núi phủ mây hay khung cảnh bình minh được chia sẻ trên mạng xã hội càng khiến các hành trình này trở nên hấp dẫn. Tuy nhiên, phía sau những bức ảnh đẹp là những yêu cầu về thể lực, kỹ năng sinh tồn và khả năng xử lý tình huống mà không phải ai cũng có sự chuẩn bị đầy đủ.

Quốc Khánh (21 tuổi), một bạn trẻ từng trekking tại núi Hàm Lợn, cho biết: “Chuyến đi trekking đầu tiên của mình cùng nhóm bạn khiến mình nhận ra sự thiếu kinh nghiệm ngay từ khâu chuẩn bị. Vì chưa hình dung được những khó khăn trên đường đi, các thành viên mang theo quá nhiều đồ đạc, từ lò nướng, các loại nước, đồ ăn vặt… Balo quá nặng khiến việc di chuyển trở nên vất vả. Đến khi thấm mệt, cả nhóm gần như không còn sức để chụp ảnh hay tận hưởng chuyến đi như dự định”.

Bên cạnh những người chuẩn bị quá nhiều đồ như Quốc Khánh, cũng có những người chủ quan, mang thiếu nước uống và thực phẩm bổ sung năng lượng, khiến cơ thể dễ kiệt sức sau nhiều giờ di chuyển. Trong rừng, mưa bất chợt có thể khiến đường đi lầy lội, trơn trượt, làm tăng nguy cơ té ngã, chấn thương. Đặc biệt, việc tự ý tách đoàn hoặc trekking một mình khi thiếu kinh nghiệm còn tiềm ẩn nguy cơ lạc đường, nhất là tại những khu vực mất sóng điện thoại.

Nếu trường hợp của Quốc Khánh cho thấy sự lúng túng trong khâu chuẩn bị, chuyến leo núi Yên Tử của Hương Ly (21 tuổi) lại phơi bày những rủi ro khi người tham gia đánh giá chưa đúng giới hạn thể lực của bản thân và điều kiện thực tế trên đường đi.

Theo chia sẻ của Hương Ly, nhóm bắt đầu hành trình từ khoảng 2 giờ sáng, trong khi các thành viên đều thiếu ngủ và chưa có kinh nghiệm trekking. Việc di chuyển liên tục trong nhiều giờ khiến cơ thể nhanh chóng rơi vào trạng thái mệt mỏi, làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề về sức khỏe trên đường leo núi. Ly kể: “Khi mới đi được nửa đường thì bạn đi cùng mình đã bị chóng mặt, tụt huyết áp, không thể tiếp tục leo núi”.

Trong điều kiện thiếu ánh sáng, các thành viên không phải lúc nào cũng giữ được đội hình. Có thời điểm nhóm bị tách rời, một số người phải dò dẫm theo ánh đèn pin điện thoại hoặc ánh sáng từ đoàn đi trước. Đường trơn đến mức có người phải bỏ lại giày dép bám bùn trên bậc thang để tiếp tục di chuyển. 

Những bất cập trong khâu tổ chức còn thể hiện ở việc các thành viên không được hỗ trợ và theo sát trong suốt hành trình. Theo Hương Ly, trước khi xuất phát, cả nhóm bạn đã thống nhất sẽ đi cùng nhau để hỗ trợ soi đèn pin trong điều kiện trời tối. Tuy nhiên, kế hoạch này không được duy trì khi di chuyển thực tế. Ly kể: “Lúc mình đi vệ sinh xong quay ra thì cả đoàn đã đi trước từ bao giờ, không còn ai đợi cả. Người dẫn tour cũng không thể theo sát được tất cả mọi người”.

Việc các thành viên tự tách đoàn, trong khi người dẫn tour không kiểm soát được tình hình, khiến người đi trekking dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng, đặc biệt khi trời tối và điện thoại mất sóng. Trải nghiệm này cho thấy, chỉ tập hợp người tham gia thành một đoàn là chưa đủ; hành trình cần có sự điều phối chặt chẽ, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Trekking không phải cuộc chơi của sự ngẫu hứng

Việc trekking trở nên phổ biến trên mạng xã hội khiến nhiều người trẻ hình dung hoạt động này đơn giản hơn thực tế. Theo Trang Cù, nhà sáng lập Sunset Travel - đơn vị chuyên tổ chức các tour trekking và hiking tại khu vực phía Bắc, những hình ảnh về cảnh đẹp và khoảnh khắc chinh phục đỉnh núi đôi khi khiến người tham gia ít chú ý đến quá trình di chuyển cũng như những yêu cầu về thể lực, kỹ năng sinh tồn.

Theo cô, người mới tham gia trekking thường mắc 5 sai lầm phổ biến: lựa chọn trang phục không phù hợp, thiếu trang thiết bị sinh tồn, không rèn luyện thể lực, không tìm hiểu kỹ cung đường và thiếu kiến thức, kỹ năng xử lý sự cố. Những thiếu sót này đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, trải nghiệm và sự an toàn của người tham gia.

Địa hình rừng núi với nhiều đường mòn, ngã rẽ khiến người thiếu kinh nghiệm dễ mất phương hướng nếu không biết đọc bản đồ hoặc xác định vị trí. Khi thời tiết thay đổi bất ngờ, thể lực suy giảm và tâm lý hoảng loạn càng khiến việc xử lý tình huống trở nên khó khăn. “Người thiếu kinh nghiệm khi xảy ra các sự cố thường dễ bị hoảng loạn, càng hoảng loạn lại càng gây khó khăn cho việc nhận biết và xử lý vấn đề”, cô nhận định.

Từng tham gia cứu hộ một nam sinh bị lạc khi trekking tự phát tại Tam Đảo, Trang Cù cho biết trường hợp này là bài học về những hệ lụy của việc thiếu chuẩn bị. Do không tìm hiểu kỹ cung đường, không tính toán thời gian di chuyển và thiếu kiến thức sinh tồn, nam sinh đã mắc kẹt trong rừng suốt hai ngày, bị chấn thương. Hơn 100 người phải tham gia tìm kiếm và cứu hộ.

Không chỉ gây nguy hiểm cho người gặp nạn, những sự cố này còn tạo áp lực lớn cho lực lượng cứu hộ. Theo cô, việc xác định vị trí và kết nối với người bị lạc vốn đã khó khăn. Nếu người dẫn đoàn không am hiểu địa hình, thông tin cung cấp thiếu chính xác có thể khiến quá trình tìm kiếm kéo dài, thậm chí bỏ lỡ thời điểm vàng để cứu người.

Về những điều kiện cần thiết khi trekking tự phát, cô nhấn mạnh: “Bản đồ, GPS và thể lực tốt là bắt buộc để tham gia trekking an toàn nhưng chưa đủ”. Người tham gia cần biết cách sử dụng thiết bị định vị, chuẩn bị dụng cụ cần thiết, đồng thời trang bị kiến thức sinh tồn và khả năng giữ bình tĩnh khi gặp sự cố.

Bên cạnh sự chuẩn bị của mỗi cá nhân, vai trò của người dẫn đoàn cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát rủi ro. Hướng dẫn viên cần theo sát hành trình từ khi khởi hành đến lúc kết thúc, đánh giá địa hình, theo dõi diễn biến thời tiết, kiểm soát đội hình và đưa ra quyết định dừng hoặc tiếp tục khi xuất hiện nguy cơ mất an toàn.

Với những người lần đầu trekking, chưa có kinh nghiệm đi rừng, thể lực yếu hoặc chưa được trang bị kỹ năng sinh tồn, cô khuyến nghị nên lựa chọn các đoàn có người dẫn đường am hiểu chuyên môn thay vì tự tổ chức hành trình. “Hãy trang bị sức khỏe thật tốt, hành trang đầy đủ, kiến thức sinh tồn, kỹ năng xử lý vấn đề thật tốt trước khi tham gia trekking tự phát”, Trang Cù cảnh báo.