Những người ‘đọc vị’ ổ khóa trên phố cổ Hà Nội

(Sóng trẻ) - Trên góc nhỏ của phố cổ Hà Nội, có một nghề vẫn lặng lẽ tồn tại qua nhiều thập kỷ. Mỗi ngày, những người thợ khóa cần mẫn làm việc với kim loại, tỉ mỉ chỉnh sửa từng chi tiết.

Nghề của những đôi tay tài hoa

Khi phố phường thức giấc cũng là lúc những người thợ khóa có mặt tại góc phố Lương Văn Can. Một chiếc bàn gỗ nhỏ, vài dụng cụ giản đơn như dũa, kìm, máy cắt chìa… là đủ để họ bắt đầu một ngày làm việc. 

Thoạt nhìn, công việc này có vẻ không quá phức tạp, nhưng thực tế đó lại là nghề đòi hỏi độ chính xác cao đến từng chi tiết. Mỗi ổ khóa có cấu tạo riêng. Dù không nhìn thấy bên trong, người thợ phải “đọc” được nó bằng kinh nghiệm của đôi tay. 

Ngồi sau chiếc bàn gỗ đã sẫm màu theo năm tháng, ông Đinh Văn Sơn (59 tuổi) chậm rãi đưa chiếc dũa qua từng răng chìa. Đã hơn 30 năm trong nghề, ông sống cùng âm thanh leng keng, lách cách của những chùm chìa khóa. Những chuyển động của ông đều và chính xác đến mức như thể đôi tay ấy đã nhớ công việc này rất rõ.

Người thợ khóa đến với nghề từ khi còn trẻ, qua sự hướng dẫn của một người anh. Ông cho biết: “Thời gian đầu học, tôi gặp nhiều khó khăn, phải làm đi làm lại nhiều lần mới tạo được chiếc chìa khóa vừa khớp. Tuy nhiên, nhờ quá trình rèn luyện lâu dài, tôi có thể xử lý công việc dựa trên cảm nhận và độ quen tay”.

Gắn bó với nghề nhiều năm, ông Sơn thuộc mặt gần hết những khách quen trong khu phố. Theo ông, sự tin tưởng của khách hàng được xây dựng qua thời gian, có người sẵn sàng gửi sửa khóa mà không cần thỏa thuận trước về giá. Dù công việc mang tính lặp lại, ông cho biết luôn làm cẩn thận, bởi mỗi chiếc chìa khóa đều liên quan trực tiếp đến tài sản và sự an toàn của người sử dụng.

Ở tuổi gần 60, ông vẫn đều đặn ra phố làm việc hằng ngày. Theo ông, đây không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là thói quen gắn với nhịp sống quen thuộc của góc phố nơi ông đã làm nghề suốt nhiều năm.

Nối dài nghề cũ giữa dòng chảy hiện đại

Ở một góc khác của phố, ông Nguyễn Bá Hùng (63 tuổi) cũng gắn bó với nghề được gần 40 năm. Ông Hùng đã chứng kiến sự thay đổi của nghề từ giai đoạn hoàn toàn thủ công đến khi máy móc dần được đưa vào hỗ trợ.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển, các loại khóa ngày càng được cải tiến và tích hợp nhiều tính năng mới. Ông cho biết: “Hiện nay có nhiều loại khóa hiện đại, người thợ thủ công phải liên tục cập nhật kiến thức để theo kịp sự thay đổi của nghề. Tuy nhiên, dù là loại khóa nào thì chúng tôi vẫn phải cẩn thận, vì liên quan trực tiếp đến tài sản của khách hàng”.

Nghề thợ khóa thường được gọi là “nghề mọn” nhưng phía sau hai chữ ấy là một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và cả đạo đức nghề nghiệp. Giữa dòng người hối hả trên phố cổ Hà Nội, những người thợ khóa vẫn lặng lẽ ngồi ở góc quen. Họ không chạy theo nhịp gấp gáp của phố xá, mà kiên nhẫn lặp lại những thao tác đã thành nếp: mài chìa, tra ổ, dũa khóa…