Trương Tửu - Tuyển tập nghiên cứu văn hóa: Công trình khảo cứu của một "khối óc khổng lồ"

2014-05-07 00:53:41

(Sóng Trẻ) - Công trình “Trương Tửu – Tuyển tập nghiên cứu văn hóa” (NXB Văn học, 2013) do PGS. TS. Nguyễn Hữu Sơn sưu tầm và biên soạn. Đây là bộ sách tập hợp những công trình khảo cứu văn hóa cũng như những bài phê bình và sáng tác văn học của cố Giáo sư Trương Tửu.

Nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà giáo Trương Tửu (bút danh Nguyễn Bách Khoa, Hoàng Canh, Mai Viên…) sinh ngày 18-11-1913, quê quán thuộc làng Phú Viên, xã Bồ Đề, huyện Gia Lâm – Hà Nội. Ông là nhà văn yêu nước từng bị truy tố trước Tòa án Hà Nội vì làm chủ bút báo Quốc gia khuynh tả viết bài đả kích vua Bảo Đại và triều đình Huế (1937) và từng tham gia kháng chiến chống Pháp. Trong suốt 5 năm (1940-1945), Trương Tửu có viết sách, tiểu thuyết nhưng một số tác phẩm đã bị cấm phát hành, thậm chí phải đổi bút danh Nguyễn Bách Khoa để có thể tiếp tục con đường văn chương của mình. Sau này, Trương Tửu chuyển sang nghiên cứu những vấn đề triết học, văn học, văn hóa Đông phương…Ông có đóng góp không nhỏ vào tiến trình phát triển văn hóa, văn nghệ dân tộc thế kỉ XX và là một trong những nhà nghiên cứu yêu nước có tầm ảnh hưởng thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Trương Tửu - Tuyển tập nghiên cứu văn hóa

Trương Tửu – Tuyển tập nghiên cứu văn hóa là bộ sách thứ ba nối tiếp hai tập sách sưu tầm các tác phẩm của Trương Tửu trước đó (Tuyển tập nghiên cứu, phê bình và Tuyển tập văn xuôi) cũng do PGS. TS. Nguyễn Hữu Sơn tuyển chọn, biên soạn. Tuy là tuyển tập nghiên cứu văn hóa nhưng bộ sách này còn giới thiệu và công bố những tư liệu mới bao gồm cả sáng tác, nghiên cứu, lí luận và phê bình văn học của cố Nhà văn, Giáo sư Trương Tửu. Bộ sách gồm hai phần, tập trung vào hai nội dung riêng rẽ.

Phần 1, Tác phẩm Trương Tửu là những bài viết và công trình khảo cứu đề cập chủ yếu tới hai mảng chính (Văn hóa và văn học), trong đó cập nhật được những nội dung học thuật về văn hóa, văn minh Việt Nam và nhân loại đương thời, đặc biệt với công trình bộ ba: Tiến hóa sử luận (1943), Nguồn gốc văn minh (1943), Văn minh sử yếu lược (1944)…

Phần 2 Tư liệu hồi ức kỉ niệm về Trương Tửu là phần bổ sung, giới thiệu những ghi chép, tản văn hay bài thơ thể hiện tình cảm, sự tôn kính của đồng nghiệp và nhiều thế hệ học trò đối với nhà khoa học, nhà giáo Trương Tửu. Xúc động nhất có thể kể tới bài “Kỉ niệm về cha tôi” của chính người con trai Giáo sư – Trương Quốc Tùng viết. Đó là những hồi ức đẹp đẽ được đong đầy qua từng câu chữ, thấm đượm tình yêu và niềm cảm phục sâu sắc của người con đối với cha mình. Những dòng suy nghĩ, những ấn tượng về một người giáo sư ưu tú còn được thể hiện trong những trang viết sau ở phần này.

Nhìn rộng ra những lời nhận xét của các nhà nghiên cứu, nhà giáo chính là điểm nhấn và sự đánh giá công minh về sự nghiệp của Giáo sư Trương Tửu: “Phải nói rằng, phê bình Truyện Kiều nói riêng và phê bình văn học nói chung đến Trương Tửu đã đặt một mốc mới trong lịch sử văn học Việt Nam” (PGS. TS. Đỗ Lai Thúy); “Khối óc khổng lồ ấy, tư duy sắc sảo ấy, tấm lòng say mê văn chương ấy, tài năng hùng biện ấy đã để lại dấu ấn sâu đậm” (GS. NGND Phan Trọng Luận)... Có thể khẳng định, bộ sách Trương Tửu – Tuyển tập nghiên cứu văn hóa thực sự có ý nghĩa trong việc giúp các thế hệ độc giả nhận diện toàn cảnh lịch sử văn hóa – văn học dân tộc giai đoạn nửa đầu thế kỷ XX.

La Hiền

Báo chí đa phương tiện K33

Tên sách: TRƯƠNG TỬU – TUYỂN TẬP NGHIÊN CỨU VĂN HÓA

Tác giả: PGS. TS. Nguyễn Hữu Sơn

Nhà xuất bản Văn học, xuất bản năm 2013

Số trang: 1268 trang

Giá sách: 420.000 VNĐ