“Nhà nhiều Lá” - Sức sống mới cho đồ vật đã qua sử dụng

(Sóng trẻ) - “Nhà nhiều Lá” là dự án môi trường được vận hành bởi những bạn trẻ tại TP.HCM. Tại đây, những món đồ cũ được các thành viên thổi vào một sức sống mới và trao đến tay những người cần chúng.

Từ một hy vọng “xanh” của tuổi trẻ

“Nhà nhiều Lá” là tổ hợp chuỗi hoạt động xã hội được anh Hoàng Quý Bình thành lập ngày 7/12/2020. Từ những ý tưởng đơn lẻ xoay quanh môi trường, giáo dục và trẻ em, anh Bình đi tới một ý tưởng táo bạo: Tại sao không kết hợp tất cả những thứ đó vào một không gian cộng đồng?

“Nhà nhiều Lá” tọa lạc tại căn hộ nhỏ trên tầng 3 ở đường Hòa Hưng, phường Hòa Hưng, TP.HCM. Tại đây, mọi người có thể ghé thăm để đọc sách, dự lớp học, tham gia hoạt động môi trường hoặc đơn giản là gặp những người cùng muốn thay đổi thói quen sống.

Mong muốn tạo ra những thay đổi tích cực cho môi trường đã thôi thúc các bạn trẻ tìm kiếm một hướng đi cụ thể. Thời gian đầu, nhóm tổ chức nhặt rác dọc tuyến đường gần nơi dự án hoạt động. Công việc ấy sớm đặt ra một câu hỏi: Làm sao để tránh khỏi cảnh “Hôm nay nhặt, ngày mai lại có?” Từ đó, nhóm chuyển dần sang khuyến khích người dân giữ lại vật phẩm có thể tái chế, phân loại rồi mang đến điểm thu gom phù hợp.

Bạn Yến Nhi (21 tuổi, TP.HCM) cộng tác viên của dự án chia sẻ: “Chúng mình nhận ra rằng việc quan trọng hơn cả chính là lan toả thói quen và nâng cao nhận thức cộng đồng về việc hạn chế sử dụng nhựa, phân loại rác và giữ gìn môi trường chung”.

Từ mong muốn đó, những chậu sen đá trở thành món quà trao đổi trong các hoạt động thu gom pin, đổi rác tái chế, quần áo, đồ dùng qua sử dụng. Năm 2021, sự kiện “Đổi pin lấy cây” đầu tiên kéo dài 9 ngày, thu hút hơn 5.000 người tham gia và tiếp nhận gần 120.000 viên pin. 

Chọn cây sen đá để trao đổi đồ dùng cũ, các thành viên “Nhà nhiều Lá” mong muốn có thể lan tỏa niềm yêu thích trồng cây xanh tại không gian sống. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)
Chọn cây sen đá để trao đổi đồ dùng cũ, các thành viên “Nhà nhiều Lá” mong muốn có thể lan tỏa niềm yêu thích trồng cây xanh tại không gian sống. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)

Sự hưởng ứng của cộng đồng không chỉ thể hiện qua số lượng người tham gia mà còn ở sự chuẩn bị của mỗi cá nhân. Trước khi mang đồ đến trao đổi, nhiều người chủ động rửa sạch, phân loại vật dụng; quần áo cũ được giặt giũ, gấp gọn. Thậm chí, một số người còn gửi kèm những lá thư tay với lời nhắn động viên. 

Với các thành viên “Nhà nhiều Lá”, giá trị của hoạt động này không chỉ nằm ở việc trao đổi những món đồ cũ mà còn ở quá trình thay đổi nhận thức của mỗi người. Ngay từ khi chuẩn bị vật dụng mang đi, họ đã có dịp nhìn lại những món đồ tưởng chừng không còn giá trị và cân nhắc cách tái sử dụng hoặc xử lý phù hợp thay vì vội vàng vứt bỏ.

Một món đồ cũ có thể đi đâu?

Hiện nay, “Nhà nhiều Lá” duy trì 3 hình thức hoạt động chính bao gồm đổi quần áo, đổi rác và đổi các vật dụng còn sử dụng được lấy cây. Theo Yến Nhi, sự kiện đổi quần áo thường được tổ chức khoảng 2 tháng một lần, hoạt động đổi rác thường diễn ra vào tuần cuối tháng. 

Hàng tháng, các sự kiện môi trường thường được cập nhật trên trang Facebook của dự án. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)
Hàng tháng, các sự kiện môi trường thường được cập nhật trên trang Facebook của dự án. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)

Sau khi tiếp nhận, mỗi loại vật phẩm được phân loại và chuyển đến những địa chỉ phù hợp. Quần áo sau thu gom được chọn để chuyển tới các chuyến xe thiện nguyện hoặc phiên chợ 0 đồng. Phần còn lại được nhóm phân loại trong khoảng 3 ngày để bán tại phiên chợ đồng giá từ 10.000 đến 20.000 đồng. Quần áo không còn khả năng sử dụng được chuyển tới đơn vị tái chế.

Lượng đồ tiếp nhận tăng qua các đợt tổ chức. Những sự kiện thu gom đầu năm 2023 nhận khoảng 2 tấn quần áo. Đến tháng 4/2024, con số này tăng lên hơn 11 tấn cùng 850 chậu sen đá được trao đi. Tại sự kiện “Đổi quần áo lấy xà phòng” diễn ra trong hai ngày 22 và 23 tháng 8 năm 2026, nhóm nhận 22 tấn và gửi 7 chuyến xe quần áo tới người có hoàn cảnh khó khăn. 

Khác với quần áo, rác tái chế đòi hỏi quy trình phân loại và xử lý riêng. Pin được gửi tới đơn vị tiếp nhận chuyên biệt, nhựa được phân loại theo hướng dẫn của đối tác trước khi bàn giao, vỏ hộp sữa được gửi tới đơn vị tái chế. Dầu ăn đã qua sử dụng cũng được đối tác thu gom để làm nguyên liệu sản xuất nhiên liệu sinh học. Giấy, thùng các-tông hoặc chai nhựa còn phù hợp có thể được nhóm giữ lại để đóng hàng, sử dụng thêm lần nữa.

Pin chứa các kim loại nặng và hóa chất có khả năng gây ô nhiễm môi trường nếu không được thu gom, xử lý đúng cách. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)
Pin chứa các kim loại nặng và hóa chất có khả năng gây ô nhiễm môi trường nếu không được thu gom, xử lý đúng cách. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)

Đằng sau mỗi điểm tiếp nhận là sự phối hợp của các cộng tác viên và tình nguyện viên. Trước mỗi sự kiện, nhóm cần tiến hành lập bảng phân công, chỉ định người phụ trách chung và bố trí người ở từng khâu. Khi lượng đồ mang đến thay đổi, người phụ trách điều chỉnh nhân sự tại chỗ. Tất cả các khâu phục vụ mục đích cuối cùng là tiếp nhận và tìm đầu ra cho những đồ vật đã qua sử dụng.

Theo bạn Phạm Hải Đăng (19 tuổi, TP.HCM) - khách đến đổi quần áo chia sẻ: “Thứ khiến mình cảm thấy muốn quay lại ủng hộ ‘Nhà nhiều Lá’ là thái độ của những con người ở đây. Không kêu gọi bằng những khẩu hiệu rầm rộ, nhóm thuyết phục mình bởi cách làm việc chỉn chu và nhiệt huyết của các tình nguyện viên”. 

Yến Nhi chia sẻ: “Chúng mình cần theo sát những hoạt động, sự kiện để tự rút kinh nghiệm, hoàn thiện và điều chỉnh để mọi người có trải nghiệm tốt hơn mỗi ngày khi đến với ‘Nhà nhiều Lá’”. (Ảnh: NVCC)
Yến Nhi chia sẻ: “Chúng mình cần theo sát những hoạt động, sự kiện để tự rút kinh nghiệm, hoàn thiện và điều chỉnh để mọi người có trải nghiệm tốt hơn mỗi ngày khi đến với ‘Nhà nhiều Lá’”. (Ảnh: NVCC)

 

Nhìn lại 6 năm một hành trình

Khối lượng đồ tiếp nhận ngày càng lớn cũng đặt ra những yêu cầu về không gian lưu trữ, nhân lực phân loại và kinh phí vận chuyển. Đã có thời điểm, những khó khăn này khiến các thành viên “Nhà nhiều Lá” đứng trước nguy cơ không thể tiếp tục sứ mệnh giữ “sắc xanh” cho cộng đồng. 

Một trong những giai đoạn thử thách nhất là thời điểm dịch COVID-19 bùng phát. Dự án buộc phải đóng cửa trong khoảng một năm, khiến các hoạt động bị gián đoạn. “Không thể chỉ dựa vào mục đích ban đầu, ‘Nhà nhiều Lá’ cần hướng đến yếu tố bền vững và tiếp cận thêm nhiều người”, Yến Nhi nói.

Vực dậy sau dịch, nhóm tăng cường giới thiệu hoạt động, bán sản phẩm thân thiện với môi trường và tổ chức các buổi thực hành để có thêm kinh phí. Việc mở các phiên chợ đồng giá từ 10.000 đồng vừa giảm nhẹ gánh nặng chi tiêu cho người có thu nhập thấp vừa giúp nhóm có thêm nguồn lực tiếp tục các chuỗi hoạt động.

Khoản thu được dùng cho không gian, vận chuyển và cây trao tặng, phần còn dư đóng góp vào quỹ xây dựng tủ sách cho trẻ em. Tháng 6/2024, trong các chuyến đi tới Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai) và Quảng Nam (nay là Thành phố Đà Nẵng), nhóm đã trao tặng 1.750 cuốn truyện, 1.000 cuốn sách giáo khoa cùng tập vở và đồ dùng học tập cho học sinh.

Chuyến đi xây dựng Tủ sách cho em tại trường Tiểu học Biên Giới, xã Biên Giới, huyện Châu Thành, Tây Ninh. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)
Chuyến đi xây dựng Tủ sách cho em tại trường Tiểu học Biên Giới, xã Biên Giới, huyện Châu Thành, Tây Ninh. (Ảnh: Nhà nhiều Lá)

Sau sáu năm hoạt động, các thành viên “Nhà nhiều Lá” vẫn kiên trì với mục tiêu kéo dài vòng đời của những món đồ đã qua sử dụng, đồng thời lan tỏa lối sống thân thiện với môi trường. Hành trình ấy chưa dừng lại khi vẫn còn nhiều thói quen tiêu dùng cần thay đổi và không ít vật dụng bị bỏ đi dù vẫn có thể tiếp tục phát huy giá trị. Với nhóm bạn trẻ, mỗi hoạt động được duy trì không chỉ góp phần giảm lượng rác thải mà còn mở ra cơ hội để cộng đồng nhìn nhận khác đi về cách sử dụng và trao đi những món đồ cũ.

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật1 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật2 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật2 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN