Độc giả lo học lệch nếu thi lớp 10 chỉ với Toán và Ngữ văn

(Sóng trẻ) - Giảm số môn thi có thể giúp thu hẹp phạm vi ôn tập, song một số độc giả lo áp lực sẽ dồn vào hai môn, trong khi cạnh tranh vào trường công lập vẫn còn.

Sau một tuần, diễn đàn “Thi lớp 10 chỉ còn Toán, Văn: Bớt môn, tăng học lệch?” do trang tin Sóng trẻ tổ chức ghi nhận gần 100 bình luận và 105 lượt bình chọn. Trong số lượt bình chọn, 57 phản đối đề xuất chỉ thi hai môn, 35 đồng ý và 13 chọn ý kiến khác. Kết quả phản ánh lựa chọn của những người tham gia bình chọn trên diễn đàn.

Các bình luận tập trung vào ba vấn đề. Giảm môn thi có giúp học sinh bớt áp lực? Các môn còn lại sẽ được học và đánh giá ra sao? Học sinh có thế mạnh ngoài Toán, Ngữ văn sẽ thể hiện năng lực bằng cách nào?

Bớt môn ôn tập, lo thu hẹp cơ hội thể hiện năng lực

Độc giả Trung Kiên cho rằng chỉ thi 2 môn sẽ giúp học sinh có thêm thời gian nghỉ ngơi, phát triển kỹ năng sống và tham gia các hoạt động ngoại khóa nhiều hơn trước. Tuy nhiên, anh cũng đặt ra vấn đề về yêu cầu đổi mới cách dạy và học ở bậc THCS. 

“Tôi nghĩ rằng các nhà trường nên tránh tình trạng học sinh chỉ tập trung vào hai môn thi mà xem nhẹ các môn học còn lại, bởi mục tiêu của giáo dục không chỉ là vượt qua kỳ thi vào lớp 10, mà còn là phát triển toàn diện năng lực của mỗi học sinh”, anh viết.

Độc giả Quỳnh Mai thừa nhận giảm số môn thi giúp học sinh giảm bớt áp lực trước mắt nhưng chưa chắc đã giải quyết được về lâu dài. “Khi chỉ còn hai môn quyết định kết quả tuyển sinh, học sinh rất dễ tập trung quá nhiều vào Toán và Văn, trong khi những môn học khác như Ngoại ngữ, Lịch sử hay Khoa học tự nhiên có nguy cơ bị xem nhẹ”, độc giả này nhận xét.

Trao đổi về vấn đề này, với PGS, TS. Đỗ Lân - Trưởng bộ môn Toán, Trường Đại học Thủy Lợi cho rằng nếu chỉ dùng kết quả hai môn để tuyển sinh, học sinh có thế mạnh ở các lĩnh vực khác sẽ gặp bất lợi trong việc thể hiện năng lực. “Với tôi, sự công bằng trong giáo dục đòi hỏi phải ghi nhận sự đa dạng về năng lực của người học”, ông đánh giá.

Theo ông, một học sinh rất giỏi Tiếng Anh hoặc có tư duy khoa học thực nghiệm xuất sắc, nhưng không có thế mạnh vượt trội về Toán hay Văn sẽ có ít cơ hội thể hiện thế mạnh qua kỳ thi này. Vì vậy, phương thức tuyển sinh cần được xem xét trong mối liên hệ với mục tiêu giáo dục toàn diện.

Áp lực có thể dồn vào hai môn

Một băn khoăn khác được độc giả đặt ra là khi số môn thi giảm, thời gian và chi phí luyện thi có thể tập trung nhiều hơn vào Toán, Ngữ văn.

“Tôi e là các phụ huynh sẽ ngày càng đầu tư thời gian tiền bạc cho các con để đi học 2 môn này”, độc giả Thanh Thanh Trần bình luận. Độc giả này cho rằng cần có giải pháp đồng bộ để giảm áp lực thực chất cho học sinh.

Độc giả Đức Phan nhìn ở góc độ cấu trúc đề thi, cho rằng thi hai môn có giúp giảm áp lực hay không còn phụ thuộc vào mức độ khó và khả năng phân hóa thí sinh. Đề thi cần đánh giá đúng năng lực, đồng thời đáp ứng yêu cầu tuyển sinh. 

PGS, TS. Đỗ Lân đề xuất nhà trường tăng các hoạt động gắn kiến thức với thực tiễn, khuyến khích học sinh tranh luận và tư duy phản biện. Việc đánh giá cần ghi nhận quá trình giải quyết vấn đề, kết quả dự án học tập, qua đó hạn chế tình trạng luyện mẹo và học chỉ để lấy điểm.

Ở góc độ cơ hội vào trường công lập, độc giả Thùy Nhi cho rằng số môn thi chỉ là một yếu tố tạo áp lực. “Nếu số lượng học sinh tăng nhưng khả năng tiếp nhận học sinh của các trường chưa đáp ứng được nhu cầu thì cạnh tranh vẫn lớn dù thi 2 hay 3 môn”, độc giả này viết.

Độc giả Đan Chi nhận xét nếu mức độ cạnh tranh còn cao, học sinh vẫn có thể phải học thêm và luyện đề liên tục dù thi ít môn hơn. Điều độc giả này mong muốn là phương thức tuyển sinh đánh giá đúng năng lực, đồng thời hạn chế áp lực không cần thiết,

Theo PGS.TS Đỗ Lân, mở rộng khả năng tiếp nhận của trường công lập và nâng cao chất lượng giáo dục giữa các trường là những giải pháp cần được tính đến. Cùng với đó, đề thi cần chú trọng năng lực tư duy và vận dụng kiến thức để hạn chế việc học đối phó.

Qua các ý kiến trên diễn đàn, câu hỏi còn đặt ra là nếu giảm môn thi, phương thức tuyển sinh sẽ ghi nhận năng lực ở các môn còn lại như thế nào. Những băn khoăn về học lệch, luyện thi và cơ hội vào trường công lập cho thấy tác động của phương án cần được xem xét cùng cách đánh giá học sinh và điều kiện trường lớp.