Hành trình đưa công nghệ sinh học hàng Việt Nam để nối dài ước mơ cho những mảnh đời khiếm khuyết

(Sóng trẻ) - Từ một cô gái khởi nghiệp thời trang tại London, Trịnh Khánh Hạ (Ella Trinh) đã quyết định trở về Việt Nam phát triển công nghệ sinh học nhằm hỗ trợ người khuyết tật. Tại Vulcan Augmetics, cô cùng các đồng nghiệp sáng tạo nên những bộ chân, tay robot, trao lại cơ hội lao động và niềm tin sống cho hàng ngàn mảnh đời không may mắn.

Từ giấc mơ London đến khát vọng cống hiến cho đồng bào
Khánh Hạ sinh ra trong một gia đình bộ đội tại vùng quê nghèo Phú Yên, gia cảnh cô không  dư dả, cha mẹ lại ly dị sớm. Nhờ sự cưu mang của người dì sống ở nước ngoài, Trịnh Khánh Hạ tự lập bước vào con đường du học phương xa. Trong khoảng thời gian sinh sống tại Anh, cô đã sớm nhen nhóm niềm đam mê kinh doanh sau khi theo đuổi ngành kinh tế tại một trường đại học ở London.

Những tháng ngày miệt mài trên các chuyến tàu điện ngầm nối liền từ ga Wimbledon đến trung tâm London đã rèn cho cô gái trẻ thói quen đọc sách. Khối lượng kiến thức khổng lồ về kinh tế dưới góc nhìn của các doanh nhân qua những trang giấy trở thành kim chỉ nam cho Hạ. “Dần dần, tôi bắt đầu tham gia nhiều hoạt động trong cộng đồng khởi nghiệp, dự hội nghị của các trung tâm công nghệ Châu Âu hay miệt mài hàng giờ tại nhà sách để nghiên cứu”, Khánh Hạ bồi hồi nhớ lại.

Đến năm 2018, trải qua hai lần khởi nghiệp đầu tay nhiều gian truân, Hạ tích lũy cho mình vốn kinh nghiệm dày dặn. Kết hợp với nền tảng giáo dục Anh quốc đã rèn giũa cho cô kỹ năng vững chắc cùng tư duy sắc sảo, cô gái trẻ quyết định hồi hương để đem những kiến thức ấy phụng sự quê hương, đất nước. “Dù ở London có mức thu nhập cao và tương lai ổn định đến đâu, tâm trí tôi vẫn luôn hướng về Việt Nam. Mang dòng máu Việt trong mình, tôi luôn khao khát  được dùng chính những trải nghiệm và tri thức tích lũy được để quay về giúp đỡ cho đồng bào trước tiên”, Khánh Hạ bày tỏ.

Kể về mối duyên đưa mình đến Vulcan Augmetics, Khánh Hạ nhớ lại cuộc gặp gỡ tình cờ trong một chương trình venture builder (tạm dịch: vườn ươm khởi nghiệp). Lúc bấy giờ, Vulcan Augmetics (tiền thân là dự án Ironman) mới dừng lại ở quy mô nhóm nhỏ gồm 5 thành viên, theo đuổi mục tiêu chế tạo tay chân robot giá rẻ cho người khuyết tật. Bị thuyết phục bởi khát vọng đưa công nghệ phụng sự xã hội và tinh thần đặt giá trị nhân văn lên trên lợi nhuận, Hạ nhận ra đây chính là những đồng đội cùng chí hướng và quyết định gắn bó cùng dự án suốt hơn 7 năm qua.

Nhìn lại giai đoạn đầu thành lập, cô chia sẻ thị trường Việt Nam khi ấy còn quá xa lạ với lĩnh vực công nghệ sinh học. Do đặc thù của công nghệ phần cứng, bài toán gọi vốn lẫn tuyển dụng nhân sự đều cực kỳ nan giải. 

“Là đơn vị tiên phong trong ngành tại Đông Nam Á, Vulcan không chỉ thiếu thốn nguồn lực mà còn tốn rất nhiều công sức xử lý giấy tờ thương mại quốc tế và làm thủ tục đăng ký sản phẩm với Bộ Y tế tại nhiều quốc gia”, Khánh Hạ ngậm ngùi nhớ lại, chỉ riêng khâu xin giấy phép nghiên cứu và chứng nhận đã kéo dài hơn nửa năm. Thêm vào đó, việc tiếp cận nhà tài trợ cũng đối mặt vô vàn rào cản khi các tập đoàn lớn thường ưu tiên rót vốn vào những mảng sinh lời nhanh như bất động sản hay thương mại điện tử.

Mang hy vọng cho những mảnh đời khiếm khuyết

Động lực thôi thúc Khánh Hạ bắt nguồn từ những chuyến công tác cùng cha tại các đơn vị bộ đội, nơi cô tận mắt nhìn thấy những gian khó của người khuyết tật ở các vùng quê sau chiến tranh. Ký ức ấy đã định hình quyết tâm dùng khởi nghiệp để tạo giá trị cho cộng đồng. Hạ chia sẻ, người khuyết tật sở hữu nội lực rất lớn, nhưng rào cản lớn nhất của họ là thiếu công cụ hỗ trợ và thiếu một môi trường kết nối. 

Theo thống kê, Việt Nam có tới 8 triệu người khuyết tật, trong đó gần 40% thiếu việc làm ổn định. Khó khăn chồng chất khi dòng sản phẩm hỗ trợ trên thị trường chủ yếu là hàng nhập khẩu với cái giá trên trời từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng - quá tầm tay với những công nhân, lao động không may bị tai nạn. “Khi họ bị hạn chế tham gia thị trường lao động, khó khăn không chỉ dồn lên bản thân mà còn là áp lực đối với gia đình của họ”, Khánh Hạ nhận xét.

Trải qua 7 năm đồng hành cùng Vulcan, Khánh Hạ cho rằng những thay đổi mà Vulcan Augmetics mang lại không chỉ nằm ở công nghệ, mà ở việc trao lại quyền chủ động cho người khuyết tật. Mỗi thiết bị được hoàn thiện đều mang theo một câu chuyện của chủ nhân nó, đặc biệt là câu chuyện tìm lại chính mình.

Anh Hoàng Văn Dũng (28 tuổi, sống tại Hà Nội), một trong những người đầu tiên sử dụng tay robot Vulcan. Trước đây, các dòng tay giả mà anh tìm kiếm đều có mức giá đắt đỏ từ vài trăm triệu cho đến 2 tỷ đồng, nhưng kể từ khi sử dụng cánh tay của Vulcan, anh đã có thể tự chủ hoàn toàn trong mọi sinh hoạt, từ việc tập thể dục cho đến tự lái xe đi làm mỗi ngày. 

Tương tự, câu chuyện của anh Khoa (TP.HCM) cũng từ một người vui vẻ, hoạt bát lại có khoảng thời gian hụt hẫng, khép kín và từ chối tham gia các hoạt động cộng đồng sau một tai nạn bất ngờ cướp đi cánh tay của mình. “Thế nhưng từ ngày anh nhận được cánh tay robot từ Vulcan, lâu lắm rồi chị mới được anh chở đi xe như thế”, chị Thanh (vợ anh Khoa) tâm sự. 

Khánh Hạ bộc bạch: "Đối với những người khuyết tật, dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào họ cũng đều xứng đáng có một cộng đồng để dựa vào. Việc kết nối những người cùng trải nghiệm không chỉ giúp họ thấu hiểu nhau hơn, mà còn mở ra cơ hội cùng nhau vượt qua mặc cảm để vươn lên".

Từ những bước đi đầu tiên trên thị trường, Trịnh Khánh Hạ và Vulcan Augmetics đã chứng minh rằng: Công nghệ sinh học Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực bứt phá, mở ra thêm nhiều giải pháp nhân văn và thiết thực cho cộng đồng người khuyết tật trong tương lai.