Vén màn việc sử dụng ứng dụng AI học ngoại ngữ - Kỳ 1: AI - Trợ thủ đắc lực trên hành trình chinh phục ngoại ngữ

(Sóng trẻ) - Từ luyện phát âm, mở rộng vốn từ đến thực hành giao tiếp, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công cụ hỗ trợ học ngoại ngữ của nhiều học sinh, sinh viên. Sự xuất hiện của các ứng dụng tích hợp AI mang đến những phương pháp học tập linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và trình độ của từng người.

AI len lỏi vào từng buổi học ngoại ngữ

Không còn giới hạn ở việc tra cứu từ vựng hay giải thích ngữ pháp, trí tuệ nhân tạo đang được học sinh, sinh viên ứng dụng vào nhiều hoạt động học ngoại ngữ. Bên cạnh các công cụ đa năng như ChatGPT, Gemini, những ứng dụng học ngôn ngữ tích hợp AI như Duolingo, ELSA Speak, Speak hay Praktika cũng mở rộng lựa chọn cho người học.

Mỗi ứng dụng có cách tiếp cận riêng. Duolingo kết hợp bài học ngắn với các hoạt động tương tác, đồng thời phát triển tính năng hội thoại AI trong gói Duolingo Max. ELSA Speak tập trung vào luyện phát âm, sử dụng công nghệ nhận dạng giọng nói để phân tích lỗi sai về âm, trọng âm và ngữ điệu. Trong khi đó, Speak và Praktika chú trọng thực hành giao tiếp, cho phép người học trò chuyện với gia sư AI và nhận góp ý trong quá trình luyện tập.

Đang trong quá trình ôn luyện chứng chỉ IELTS, Minh Anh (21 tuổi, sinh viên tại Hà Nội) cho biết đã kết hợp ChatGPT và ELSA Speak để cải thiện khả năng sử dụng tiếng Anh. Nếu ChatGPT được sử dụng để giải thích ngữ pháp, mở rộng từ vựng và góp ý bài viết, ELSA Speak lại giúp Minh Anh tập trung khắc phục những lỗi phát âm thường gặp.

“Trước đây, mình thường chỉ nghe rồi bắt chước cách phát âm nhưng không biết bản thân sai ở đâu. Khi sử dụng ELSA Speak, ứng dụng chỉ ra những âm mình phát âm chưa đúng để luyện lại. Mỗi ngày mình dành khoảng 20 - 30 phút học cùng AI, chủ yếu để luyện nói và ôn từ vựng”, Minh Anh chia sẻ.

Không chỉ với tiếng Anh, AI còn được sử dụng để hỗ trợ học những ngôn ngữ khác. Thu Hà (20 tuổi, sinh viên tại Hà Nội) lựa chọn kết hợp Duolingo với ChatGPT, Gemini khi tự học tiếng Trung. Trung bình mỗi tuần, Hà dành khoảng bốn đến năm buổi, mỗi buổi từ 15 - 20 phút để học từ mới, ôn mẫu câu và thực hành hội thoại.

“Duolingo giúp mình duy trì thói quen học mỗi ngày qua các bài tập ngắn. Sau khi học xong, mình thường nhờ ChatGPT hoặc Gemini tạo thêm đoạn hội thoại sử dụng những từ vừa học. Nếu chưa hiểu cách dùng, mình có thể hỏi lại ngay thay vì phải chờ đến buổi học tiếp theo”, Hà cho biết.

Việc kết hợp nhiều công cụ cho thấy AI không chỉ được sử dụng để giải đáp những thắc mắc tức thời. Công nghệ này còn hỗ trợ người học ôn tập, rèn luyện kỹ năng và duy trì thói quen học ngoại ngữ.

Cá nhân hóa việc học, mở rộng cơ hội giao tiếp

Một trong những lợi thế đáng chú ý của các ứng dụng tích hợp AI là khả năng hỗ trợ xây dựng lộ trình phù hợp với từng cá nhân. Thay vì áp dụng chung một chương trình, người học có thể cung cấp trình độ, mục tiêu và thời gian học để nhận những bài luyện tập tương ứng.

Chẳng hạn, Duolingo có thể đề xuất bài học dựa trên năng lực và mục tiêu của người dùng. Praktika cũng cho phép lựa chọn trình độ, chủ đề giao tiếp và điều chỉnh tốc độ luyện tập. Nhờ đó, người học có thể tập trung cải thiện những kỹ năng còn hạn chế thay vì phải học lại toàn bộ kiến thức đã nắm vững.

Đặc biệt, khả năng thực hành giao tiếp với AI đang mở ra thêm cơ hội cho những người thiếu môi trường luyện nói. Thông qua Speak hoặc Praktika, người học có thể tham gia các cuộc hội thoại giả định như gọi món tại nhà hàng, phỏng vấn xin việc hay trao đổi trong môi trường công sở. AI phản hồi theo nội dung cuộc trò chuyện, đồng thời gợi ý cách sử dụng từ vựng, ngữ pháp phù hợp hơn.

Từng e ngại khi phải giao tiếp bằng tiếng Anh, Minh Anh cho biết việc luyện tập với AI giúp bản thân thoải mái hơn khi mắc lỗi. “Khi nói chuyện với AI, mình không quá áp lực nếu trả lời sai hoặc phải nói lại nhiều lần. Việc được luyện tập thường xuyên giúp mình phản xạ nhanh hơn và tự tin hơn khi giao tiếp”, Minh Anh chia sẻ.

Bên cạnh khả năng tương tác, tính linh hoạt về thời gian và chi phí cũng là yếu tố khiến AI trở thành lựa chọn của nhiều học sinh, sinh viên. Một số ứng dụng cung cấp chức năng miễn phí hoặc dùng thử, giúp người học tiếp cận các hoạt động luyện tập cơ bản. Tuy nhiên, những tính năng chuyên sâu thường yêu cầu đăng ký gói trả phí.

Dù mang lại nhiều tiện ích, AI vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn giáo viên và môi trường giao tiếp thực tế. Các phản hồi do công nghệ tạo ra đôi khi thiếu chính xác hoặc chưa phù hợp với ngữ cảnh. Đặc biệt, việc quá quen với những gợi ý có sẵn cũng có thể khiến người học giảm khả năng tự tìm tòi, suy nghĩ.

Sau thời gian sử dụng AI, Minh Anh thừa nhận đôi khi bản thân có xu hướng tìm đến công cụ này ngay khi gặp câu hỏi khó: “AI giúp mình học nhanh hơn, nhưng có lúc mình cũng nhận ra bản thân đang quá quen với việc được gợi ý câu trả lời”.

Từ một công cụ hỗ trợ, AI đang dần trở thành người bạn đồng hành trong hành trình chinh phục ngoại ngữ của giới trẻ. Tuy nhiên, khi công nghệ ngày càng tham gia sâu vào quá trình học tập, ranh giới giữa tận dụng tiện ích và phụ thuộc vào AI cũng là vấn đề cần được nhìn nhận.