Khám phá tinh hoa nghề mộc làng gỗ Ngọc Than

(Sóng trẻ) - Qua bàn tay khéo léo của những thợ mộc, từng khối gỗ dần trở thành những tác phẩm chạm khắc tinh tế. Không chỉ tạo nên giá trị cho sản phẩm, mỗi đường đục, nét chạm còn góp phần lưu giữ tinh hoa của một nghề truyền thống đã gắn bó với người dân Ngọc Than qua nhiều thế hệ.

Nằm tại Quốc Oai, TP. Hà Nội, làng Ngọc Than từ lâu đã được biết đến là “cái nôi” của nghề chạm khắc gỗ. Với nhiều người dân, nghề không bắt đầu từ những bài học trong sách vở mà từ chính không gian sống quen thuộc, nơi tiếng đục, tiếng đẽo và mùi gỗ đã trở thành một phần tuổi thơ của họ. 

Có không ít người đã theo nghề từ khi chỉ hơn mười tuổi, kiên trì học cách sử dụng dụng cụ, làm quen với từng công đoạn rồi dần thành thạo những đường chạm phức tạp. Qua năm tháng, tình yêu và sự gắn bó với nghề đã trở thành động lực để các nghệ nhân nơi đây không ngừng trau dồi kỹ thuật, sáng tạo thêm nhiều sản phẩm ngày càng cầu kỳ, góp phần đưa nghề truyền thống tiếp tục phát triển.

Âm thanh quen thuộc của tiếng đục đẽo vẫn ngày ngày vang lên trong mỗi xưởng gỗ tại làng nghề Ngọc Than. (Ảnh: Thùy Nhi)
Âm thanh quen thuộc của tiếng đục đẽo vẫn ngày ngày vang lên trong mỗi xưởng gỗ tại làng nghề Ngọc Than. (Ảnh: Thùy Nhi)
Một sản phẩm chạm khắc đẹp luôn khởi nguồn từ một bản vẽ chỉn chu. Chính vì vậy, ngay ở những nét phác thảo trên trang giấy, người thợ luôn hình dung trọn vẹn bố cục, cân nhắc tỷ lệ nhân vật cũng như cách sắp xếp, lồng ghép từng chi tiết sao cho hợp lý. (Ảnh: Thùy Nhi)
Một sản phẩm chạm khắc đẹp luôn khởi nguồn từ một bản vẽ chỉn chu. Chính vì vậy, ngay ở những nét phác thảo trên trang giấy, người thợ luôn hình dung trọn vẹn bố cục, cân nhắc tỷ lệ nhân vật cũng như cách sắp xếp, lồng ghép từng chi tiết sao cho hợp lý. (Ảnh: Thùy Nhi)
Từ bản vẽ đã hoàn chỉnh, người thợ bắt đầu những nhát đục phá đầu tiên trên phôi gỗ để tạo hình khối cơ bản cho tác phẩm. (Ảnh: Minh Tâm)
Từ bản vẽ đã hoàn chỉnh, người thợ bắt đầu những nhát đục phá đầu tiên trên phôi gỗ để tạo hình khối cơ bản cho tác phẩm. (Ảnh: Minh Tâm)
Với tâm niệm “nhất đồ nhì nghề”, những người thợ tại đây luôn chăm chút mài giũa cho từng cái đục, cái khoan. Sự chỉn chu ấy không chỉ thể hiện thái độ trân trọng nghề mà còn là bước đầu giúp mỗi sản phẩm chạm khắc ra đời mang trọn vẻ đẹp tinh tế, sống động. (Ảnh: Thùy Nhi)
Với tâm niệm “nhất đồ nhì nghề”, những người thợ tại đây luôn chăm chút mài giũa cho từng cái đục, cái khoan. Sự chỉn chu ấy không chỉ thể hiện thái độ trân trọng nghề mà còn là bước đầu giúp mỗi sản phẩm chạm khắc ra đời mang trọn vẻ đẹp tinh tế, sống động. (Ảnh: Thùy Nhi)
Công cụ phải đủ sắc và bén; có như vậy mỗi nhát đục, chạm khắc gỗ mới đem lại những đường nét gọn gàng, thanh mảnh. (Ảnh: Minh Tâm)
Công cụ phải đủ sắc và bén; có như vậy mỗi nhát đục, chạm khắc gỗ mới đem lại những đường nét gọn gàng, thanh mảnh. (Ảnh: Minh Tâm)
Để hoàn thiện một sản phẩm, người thợ có thể sử dụng tới hơn 50 chiếc đục với kích thước và hình dáng khác nhau, từ đục phá, đục doãng đến đục tỉa… (Ảnh: Minh Tâm)
Để hoàn thiện một sản phẩm, người thợ có thể sử dụng tới hơn 50 chiếc đục với kích thước và hình dáng khác nhau, từ đục phá, đục doãng đến đục tỉa… (Ảnh: Minh Tâm)
Quá trình chạm khắc cũng đòi hỏi người thợ phải tập trung cao độ và khéo léo để hình dáng, chi tiết của bản chạm khắc đạt độ sắc nét, sinh động. Chia sẻ về điều này, nghệ nhân Bùi Trọng Lăng nhấn mạnh: “Người thợ cần có sự điềm tĩnh và cẩn thận trong quá trình làm việc. Nếu quá vội vàng, công việc dễ trở nên qua loa, thiếu chỉn chu”. (Ảnh: Minh Tâm)
Quá trình chạm khắc cũng đòi hỏi người thợ phải tập trung cao độ và khéo léo để hình dáng, chi tiết của bản chạm khắc đạt độ sắc nét, sinh động. Chia sẻ về điều này, nghệ nhân Bùi Trọng Lăng nhấn mạnh: “Người thợ cần có sự điềm tĩnh và cẩn thận trong quá trình làm việc. Nếu quá vội vàng, công việc dễ trở nên qua loa, thiếu chỉn chu”. (Ảnh: Minh Tâm)
Những đường nét, họa tiết hoa văn cầu kỳ được thực hiện tỉ mỉ trên từng thớ gỗ, tạo nên những bức tranh gỗ độc bản, không trùng lặp. (Ảnh: Thùy Nhi)
Những đường nét, họa tiết hoa văn cầu kỳ được thực hiện tỉ mỉ trên từng thớ gỗ, tạo nên những bức tranh gỗ độc bản, không trùng lặp. (Ảnh: Thùy Nhi)
Mỗi chi tiết chạm khắc đều được người thợ thực hiện thủ công với nhiều lần đục tỉ mỉ, để từng đường nét không chỉ tinh xảo mà còn chính xác đến từng tỷ lệ, góp phần làm nên vẻ hài hòa và sống động cho toàn bộ tác phẩm. (Ảnh: Minh Tâm)
Mỗi chi tiết chạm khắc đều được người thợ thực hiện thủ công với nhiều lần đục tỉ mỉ, để từng đường nét không chỉ tinh xảo mà còn chính xác đến từng tỷ lệ, góp phần làm nên vẻ hài hòa và sống động cho toàn bộ tác phẩm. (Ảnh: Minh Tâm)
Không chỉ gìn giữ những phương pháp chế tác thủ công, các nghệ nhân trong làng còn ứng dụng máy móc hiện đại trong một số quy trình chế tác. Điều này giúp cho những sản phẩm gỗ vừa giữ được sự tinh tế, vừa đáp ứng được các yêu cầu về thiết kế và năng suất trong thời đại mới. (Ảnh: Thùy Nhi)
Không chỉ gìn giữ những phương pháp chế tác thủ công, các nghệ nhân trong làng còn ứng dụng máy móc hiện đại trong một số quy trình chế tác. Điều này giúp cho những sản phẩm gỗ vừa giữ được sự tinh tế, vừa đáp ứng được các yêu cầu về thiết kế và năng suất trong thời đại mới. (Ảnh: Thùy Nhi)
Nghệ nhân làng Ngọc Than tận dụng nền tảng số để quảng bá, đưa sản phẩm đến gần hơn với công chúng. Bên cạnh đó, doanh nhân Bùi Trọng Quân - chủ thương hiệu tranh điêu khắc gỗ Bùi Gia cùng anh trai là nghệ nhân Bùi Trọng Lăng, còn hướng đến xây dựng không gian trải nghiệm, giúp du khách trực tiếp thử sức với nghề. “Hoạt động này không cần quá nhiều thời gian hay cầu kỳ nhưng lại có thể giúp du khách thêm gắn kết với nghề”, anh Trọng Quân chia sẻ. (Ảnh: Minh Tâm)
Nghệ nhân làng Ngọc Than tận dụng nền tảng số để quảng bá, đưa sản phẩm đến gần hơn với công chúng. Bên cạnh đó, doanh nhân Bùi Trọng Quân - chủ thương hiệu tranh điêu khắc gỗ Bùi Gia cùng anh trai là nghệ nhân Bùi Trọng Lăng, còn hướng đến xây dựng không gian trải nghiệm, giúp du khách trực tiếp thử sức với nghề. “Hoạt động này không cần quá nhiều thời gian hay cầu kỳ nhưng lại có thể giúp du khách thêm gắn kết với nghề”, anh Trọng Quân chia sẻ. (Ảnh: Minh Tâm)
Nghề mộc tại Ngọc Than không chỉ đơn thuần là sinh kế mà đã trở thành một phần di sản văn hóa quý báu. Nơi mỗi thớ gỗ đều mang theo nét văn hóa dân tộc, được các nghệ nhân và người thợ dày công gìn giữ, khắc ghi. (Ảnh: Thùy Nhi)
Nghề mộc tại Ngọc Than không chỉ đơn thuần là sinh kế mà đã trở thành một phần di sản văn hóa quý báu. Nơi mỗi thớ gỗ đều mang theo nét văn hóa dân tộc, được các nghệ nhân và người thợ dày công gìn giữ, khắc ghi. (Ảnh: Thùy Nhi)

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật2 ngày trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật1 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật1 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN