Người trẻ tìm hướng đi mới cho nghề mành trúc truyền thống

(Sóng Trẻ) - Lớn lên giữa tiếng chẻ tre, đan mành của làng nghề Vân Lũng (An Khánh, Hà Nội), Vũ Văn Dương (sinh năm 2000) sớm gắn bó với công việc của gia đình. Thay vì rời quê tìm kiếm công việc khác, chàng trai trẻ lựa chọn nối nghiệp cha ông, đồng thời tìm cách cải tiến sản phẩm, mở rộng thị trường để nghề mành trúc truyền thống thích ứng với nhu cầu ngày nay.

Lớn lên cùng nghề của gia đình
Tại Vân Lũng, nghề làm mành trúc đã gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ người dân. Những thanh tre, ống trúc qua bàn tay người thợ được xử lý, đan kết thành sản phẩm phục vụ sinh hoạt. Với Vũ Văn Dương, đó không chỉ là công việc quen thuộc của làng mà còn là một phần ký ức tuổi thơ.

“Mình sinh ra và lớn lên tại làng nghề truyền thống Vân Lũng - cái nôi của mành tre trúc nổi tiếng bao đời ở miền Bắc. Từ bé, mình đã được tiếp xúc, nô đùa bên những ống tre, cây trúc và nhìn ông bà, bố mẹ làm nghề”, Dương kể.

Những hình ảnh thân thuộc ấy theo anh suốt những năm tháng trưởng thành. Dương nhớ những buổi bố miệt mài bên khung đan, có lần bị dằm trúc đâm chảy máu nhưng vẫn cố hoàn thành sản phẩm cho kịp đơn hàng. Anh cũng không quên những buổi sáng bố đạp xe chở mành đi giao khắp phố phường. Công việc tưởng chừng bình dị nhưng đòi hỏi nhiều sức lực và sự bền bỉ.

Chính từ những trải nghiệm ấy, Dương dần hiểu được giá trị lao động phía sau mỗi tấm mành. Anh bắt đầu học nghề từ gia đình khi mới 10 tuổi. Những sản phẩm đầu tiên không dễ dàng hoàn thành. Có lúc phải tháo ra, làm lại nhiều lần, anh mới có thể tạo nên một tấm mành hoàn chỉnh.

Quá trình ấy giúp Dương nhận ra rằng, để làm ra một sản phẩm đạt yêu cầu, người thợ không chỉ cần nắm vững kỹ thuật mà còn phải kiên trì trong từng công đoạn. Từ việc lựa chọn nguyên liệu, xử lý nan tre đến thao tác đan kết, mỗi bước đều ảnh hưởng đến chất lượng thành phẩm.

Vũ Văn Dương lựa chọn gắn bó với nghề truyền thống của gia đình. (Ảnh: NVCC)
Vũ Văn Dương lựa chọn gắn bó với nghề truyền thống của gia đình. (Ảnh: NVCC)

 

Đến nay, khi trực tiếp tham gia sản xuất, Dương vẫn giữ quan niệm làm nghề bằng sự cẩn thận và trách nhiệm. Anh chia sẻ: “Nghề này dạy tôi hiểu rằng điều bền vững nhất là cái tâm của người làm nghề. Theo thời gian, trúc có thể khô, dây có thể đứt, nhưng nếu mình giữ được cái tâm tỉ mỉ, chân thành, thì sản phẩm vẫn có hồn, có giá trị”.

Với chàng trai sinh năm 2000, tiếp nối công việc của gia đình không đơn thuần là lựa chọn một hướng mưu sinh. Đó còn là cách anh duy trì những giá trị đã được các thế hệ trước gây dựng.

Tìm hướng đi mới cho sản phẩm truyền thống
Dù có lịch sử lâu đời, nghề làm mành trúc Vân Lũng hiện phải cạnh tranh với nhiều loại rèm cửa công nghiệp. Các sản phẩm bằng vải, nhựa với mẫu mã đa dạng, giá thành và tính tiện dụng khác nhau khiến thị trường mành thủ công gặp thêm áp lực. Trong khi đó, không ít người trẻ lựa chọn công việc khác thay vì tiếp tục gắn bó với nghề của gia đình.

Dương cũng từng trải qua những khoảng thời gian phân vân. Công việc thủ công đòi hỏi nhiều thời gian, có những ngày làm việc liên tục khiến đôi tay phồng rộp, bụi trúc bám đầy người. Nhìn bạn bè có công việc ổn định tại các doanh nghiệp, anh không tránh khỏi cảm giác chạnh lòng.

“Tôi cũng từng nản chứ. Có ngày làm mãi không xong, tay phồng rộp, bụi trúc bay mờ mắt. Nhìn bạn bè đi làm công ty, thu nhập ổn định, tôi cũng chạnh lòng. Nhưng rồi nghĩ nếu ai cũng bỏ nghề, thì làng này sẽ mất đi linh hồn. Mình phải có lòng yêu nghề thật sự mới theo được”, Dương chia sẻ.

Tuy nhiên, theo anh, chỉ duy trì phương thức sản xuất cũ sẽ khó giúp sản phẩm mành trúc tiếp cận thêm khách hàng. Muốn nghề tiếp tục phát triển, người làm nghề cần chủ động thay đổi để phù hợp với nhu cầu sử dụng ngày càng đa dạng.

Từ suy nghĩ đó, Dương định hướng mở rộng công năng và không gian sử dụng của sản phẩm. Thay vì chỉ tập trung vào những mẫu mành quen thuộc dành cho nhà ở nông thôn hay các công trình tâm linh, anh tìm cách thiết kế sản phẩm phù hợp hơn với nhà phố, quán cà phê, khu nghỉ dưỡng, homestay và phòng trà.

Các mẫu mành tre trúc được đa dạng hóa về kiểu dáng, hướng đến nhiều không gian sử dụng. (Ảnh: NVCC)
Các mẫu mành tre trúc được đa dạng hóa về kiểu dáng, hướng đến nhiều không gian sử dụng. (Ảnh: NVCC)

Bên cạnh việc thay đổi mẫu mã, Dương còn chú trọng cải tiến cách vận hành sản phẩm. Anh nghiên cứu cơ chế con lăn dây kéo, bổ sung các họa tiết trang trí nhằm tăng tính thẩm mỹ và thuận tiện hơn trong quá trình sử dụng. Theo định hướng của chàng trai trẻ, sản phẩm truyền thống cần đáp ứng được yêu cầu về công năng mà vẫn giữ được đặc trưng của chất liệu tre trúc tự nhiên.

Một hướng đi khác được Dương quan tâm là ứng dụng nền tảng số vào hoạt động kinh doanh. Thay vì chỉ phụ thuộc vào hình thức giới thiệu sản phẩm trực tiếp, anh chủ động chụp ảnh, quay video về quá trình sản xuất, chia sẻ câu chuyện làng nghề trên mạng xã hội và livestream bán hàng.

Thông qua những nội dung này, khách hàng có thể hiểu rõ hơn về nguyên liệu, cách làm cũng như công sức của người thợ trước khi sản phẩm hoàn thiện. Đây cũng là cách để Dương tiếp cận nhóm khách hàng trẻ, những người có nhu cầu tìm kiếm sản phẩm trang trí mang chất liệu tự nhiên và dấu ấn thủ công.

Vũ Văn Dương mong muốn đưa sản phẩm mành trúc đến với nhiều khách hàng hơn. (Ảnh: NVCC)
Vũ Văn Dương mong muốn đưa sản phẩm mành trúc đến với nhiều khách hàng hơn. (Ảnh: NVCC)

Mong muốn đưa mành trúc Vân Lũng vươn xa
Không dừng lại ở thị trường trong nước, Dương còn ấp ủ kế hoạch đưa sản phẩm mành trúc đến các thị trường nước ngoài, đặc biệt là những nơi quan tâm đến sản phẩm tự nhiên và thân thiện với môi trường.

Với anh, mỗi tấm mành không chỉ đáp ứng nhu cầu che nắng, trang trí không gian mà còn mang theo dấu ấn của một nghề thủ công truyền thống. Vì vậy, việc phát triển sản phẩm cần đi cùng với giới thiệu câu chuyện về vùng đất, con người và kỹ thuật làm nghề tại Vân Lũng.

Dương mong muốn nghề mành trúc không chỉ được duy trì trong phạm vi làng mà còn có thể hiện diện tại nhiều không gian kiến trúc hiện đại. Khi sản phẩm được ứng dụng rộng rãi, nghề truyền thống cũng có thêm cơ hội tạo việc làm và thu hút sự quan tâm của thế hệ trẻ.

Theo chàng trai này, điều quan trọng là người làm nghề phải biết kết hợp kinh nghiệm của thế hệ trước với tư duy sáng tạo của người trẻ. Những kỹ thuật truyền thống vẫn cần được trân trọng, nhưng cách thiết kế, giới thiệu và phân phối sản phẩm có thể thay đổi để đáp ứng thị hiếu mới.

Dương cũng mong muốn những người trẻ có thêm sự quan tâm đối với các nghề thủ công tại địa phương. Bởi mỗi làng nghề đều chứa đựng kinh nghiệm lao động, tri thức dân gian và những giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Hành trình của Vũ Văn Dương vẫn đang tiếp tục với không ít thử thách. Từ một cậu bé làm quen với những thanh tre, ống trúc năm 10 tuổi, anh đang từng bước tìm kiếm hướng phát triển cho nghề của gia đình. Với Dương, giữ nghề không có nghĩa là chỉ lặp lại những gì thế hệ trước đã làm, mà còn là tìm cách để sản phẩm truyền thống tiếp tục có chỗ đứng trong cuộc sống hôm nay.

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật1 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN