Phách, đàn đáy, trống chầu: Bộ ba nhạc cụ làm nên linh hồn ca trù

(Sóng trẻ) - Ca trù là loại hình nghệ thuật mang đậm tính “thính phòng”, nơi thi ca và âm nhạc hòa quyện với 3 loại nhạc cụ biểu diễn chính là phách, đàn đáy và trống chầu. Dù từng đứng trước nguy cơ mai một, những âm sắc truyền thống ấy vẫn vang vọng, duy trì sức sống cho di sản quý báu này giữa nhịp sống hiện đại. 

Phách hay cỗ phách gồm có một bàn phách, hai cặp dùi tròn, trong đó có một dùi được dọc làm bằng hai mảnh gọi là dùi kép. (Ảnh: Lê Vi)
Phách hay cỗ phách gồm có một bàn phách, hai cặp dùi tròn, trong đó có một dùi được dọc làm bằng hai mảnh gọi là dùi kép. (Ảnh: Lê Vi)
Đây là nhạc cụ tạo ra âm thanh giòn, sắc nét để giữ nhịp cho ca nương. Phách có vai trò đặc biệt quan trọng trong ca trù, giúp kiểm soát tiết tấu và tăng sự nhấn nhá cho giai điệu. (Ảnh: Lê Vi)
Đây là nhạc cụ tạo ra âm thanh giòn, sắc nét để giữ nhịp cho ca nương. Phách có vai trò đặc biệt quan trọng trong ca trù, giúp kiểm soát tiết tấu và tăng sự nhấn nhá cho giai điệu. (Ảnh: Lê Vi)
Đàn đáy là nhạc cụ dây gảy đặc trưng của ca trù, với cần đàn dài, bầu đàn nhỏ, tạo ra âm thanh trầm, vang nhưng không lấn át giọng hát. (Ảnh: Lê Vi)
Đàn đáy là nhạc cụ dây gảy đặc trưng của ca trù, với cần đàn dài, bầu đàn nhỏ, tạo ra âm thanh trầm, vang nhưng không lấn át giọng hát. (Ảnh: Lê Vi)
Đàn chỉ có ba dây, nhưng kỹ thuật chơi đòi hỏi sự điêu luyện để tạo ra những thanh âm nhấn nhá, nâng đỡ lối hát ca trù giàu tính biểu cảm. (Ảnh: Lê Vi)
Đàn chỉ có ba dây, nhưng kỹ thuật chơi đòi hỏi sự điêu luyện để tạo ra những thanh âm nhấn nhá, nâng đỡ lối hát ca trù giàu tính biểu cảm. (Ảnh: Lê Vi)
Khác với các nhạc cụ khác, trong nghệ thuật ca trù, trống chầu không chỉ đơn thuần là nhạc cụ phụ trợ mà còn mang ý nghĩa đặc biệt trong việc đánh giá màn trình diễn. (Ảnh: Lê Vi)
Khác với các nhạc cụ khác, trong nghệ thuật ca trù, trống chầu không chỉ đơn thuần là nhạc cụ phụ trợ mà còn mang ý nghĩa đặc biệt trong việc đánh giá màn trình diễn. (Ảnh: Lê Vi)
Trống chầu do quan viên (người cầm chầu) sử dụng để tán thưởng và đánh giá màn trình diễn của ca nương. Quan viên phải hiểu rõ nội dung bài hát để đánh trống đúng lúc. Khi câu hát ngắt nhịp, trống vang lên để nhấn mạnh; khi ca nương hát hay, tiếng
Trống chầu do quan viên (người cầm chầu) sử dụng để tán thưởng và đánh giá màn trình diễn của ca nương. Quan viên phải hiểu rõ nội dung bài hát để đánh trống đúng lúc. Khi câu hát ngắt nhịp, trống vang lên để nhấn mạnh; khi ca nương hát hay, tiếng "cắc" vang lên như một lời khen ngợi. (Ảnh: Lê Vi)
Bên cạnh đó, trống chầu lớn, hiếm gặp hơn trống chầu thông thường, thường chỉ xuất hiện trong các buổi diễn quan trọng hoặc khi danh cầm, danh ca phô diễn tài nghệ. Với kích thước lớn, âm vang trầm hùng, nhạc cụ này không chỉ làm nổi bật không gian diễn xướng mà còn phản ánh cảm xúc, sự đánh giá của quan viên, góp phần nâng tầm buổi diễn và kết nối người hát với khán giả. (Ảnh: Lê Vi)
Bên cạnh đó, trống chầu lớn, hiếm gặp hơn trống chầu thông thường, thường chỉ xuất hiện trong các buổi diễn quan trọng hoặc khi danh cầm, danh ca phô diễn tài nghệ. Với kích thước lớn, âm vang trầm hùng, nhạc cụ này không chỉ làm nổi bật không gian diễn xướng mà còn phản ánh cảm xúc, sự đánh giá của quan viên, góp phần nâng tầm buổi diễn và kết nối người hát với khán giả. (Ảnh: Lê Vi)
Giữa sự ồn ào của nhịp sống hiện đại, tiếng đàn đáy réo rắt, nhịp phách dồn dập và âm trống chầu vẫn vang vọng trong những không gian diễn xướng truyền thống, mang theo hơi thở của một di sản quý báu. Sự nỗ lực bảo tồn từ các nghệ nhân và người yêu nghệ thuật giúp ca trù tiếp tục tồn tại, không chỉ như một di sản, mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa Việt. (Ảnh: Lê Vi)
Giữa sự ồn ào của nhịp sống hiện đại, tiếng đàn đáy réo rắt, nhịp phách dồn dập và âm trống chầu vẫn vang vọng trong những không gian diễn xướng truyền thống, mang theo hơi thở của một di sản quý báu. Sự nỗ lực bảo tồn từ các nghệ nhân và người yêu nghệ thuật giúp ca trù tiếp tục tồn tại, không chỉ như một di sản, mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa Việt. (Ảnh: Lê Vi)

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật1 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN