Cổng Parabol ‘huyền thoại’ dịch chuyển để làm đường

(Sóng trẻ) - Công trình biểu tượng hơn 60 năm tuổi của Đại học Bách khoa Hà Nội trên đường Giải Phóng đang được tiến hành dịch chuyển lùi sâu 20m vào phía trong khuôn viên, vừa phục vụ dự án mở rộng hạ tầng giao thông thủ đô, vừa bảo tồn nguyên vẹn dấu ấn ký ức của nhiều thế hệ sinh viên.

Những ngày đầu tháng 11, góc đường Giải Phóng đoạn trước cổng chính Đại học Bách khoa Hà Nội trở nên khác lạ bởi tiếng máy cắt bê tông, giàn giáo thép vây kín và những tấm rào chắn công trình dựng dọc vỉa hè. 

Nằm trong diện tích thu hồi phục vụ dự án mở rộng mặt đường và chỉnh trang nút giao Giải Phóng - Đại Cồ Việt, theo phương án mới nhất của UBND Thành phố Hà Nội, dải đất mặt tiền của nhà trường ăn sâu vào bên trong gần 20m. Điều này đồng nghĩa với việc cổng Parabol - cánh cổng gắn bó với giảng đường C1 của Đại học Bách khoa Hà Nội suốt nhiều thập kỷ buộc phải thay đổi vị trí ban đầu. 

Cổng Parabol là một phần trong kế hoạch giải phóng mặt bằng phục vụ dự án trục không gian quốc lộ 1A, đoạn qua đường Giải Phóng, thuộc địa bàn phường Bạch Mai. Thay vì phá dỡ để xây mới một kiến trúc khác, nhà trường cùng các đơn vị tư vấn kỹ thuật chọn giải pháp phức tạp hơn nhiều: giữ nguyên kết cấu và kích đẩy lùi sâu về phía sân trường.

Được khánh thành xây dựng từ năm 1965, cổng Parabol của Đại học Bách khoa sở hữu chiều cao khoảng 12,5m cùng sải vòm rộng ôm trọn trục đường dẫn vào sân C1. Khác với những công trình cổng trường đổ cột bê tông vuông vức truyền thống, vòm cổng này là một cấu trúc vỏ mỏng thanh thoát, uốn lượn theo đúng quỹ đạo toán học parabol vút lên trời. 

Trải qua nhiều thập kỷ, chiếc cổng không chỉ đảm nhiệm chức năng phân định không gian bên trong và bên ngoài trường học mà còn trở thành một địa điểm quen thuộc trong đời sống sinh viên. Hình ảnh cánh cổng luôn xuất hiện trong những bức ảnh kỷ yếu, khoảnh khắc nhập học, lễ tốt nghiệp và cả những lần trở lại trường của các thế hệ cựu sinh viên.

Với nhiều người từng học tập tại đây, cổng Parabol là một trong những hình ảnh đầu tiên gợi nhắc về Bách khoa. Bởi vậy, việc công trình phải thay đổi vị trí để nhường đất cho dự án giao thông cũng đặt ra yêu cầu giữ gìn những giá trị kiến trúc đã gắn bó với lịch sử nhà trường. 

Chú Phạm Ngọc Khánh (cựu sinh viên Khóa 94 - 99 của Đại học Bách khoa Hà Nội) chia sẻ: “Lúc nghe tin cổng sẽ bị hạ giải, tôi thực sự hụt hẫng. Cánh cổng gắn liền với bao kỷ niệm những năm tháng đi học, từ ngày đầu bỡ ngỡ bước vào trường cho tới ngày nhận bằng tốt nghiệp. Khi biết tin nhà trường quyết định di dời nguyên khối thay vì đập bỏ, tôi rất mừng vì ký ức của các thế hệ sinh viên vẫn được trân trọng và gìn giữ trọn vẹn”.

Theo dự kiến, toàn bộ công tác kích đẩy, định vị cổng Parabol trên nền móng mới và hoàn thiện gia cố kết cấu sẽ hoàn thành trong tháng 12 tới. Sau khi ổn định tại vị trí mới, khu vực xung quanh chân cổng sẽ được chỉnh trang cảnh quan thảm cỏ, lối đi bộ kết nối đồng bộ với khuôn viên giảng đường.