Độc đáo nghề phấn nụ chỉ truyền cho phụ nữ trong gia đình

(Sóng trẻ) - Bí quyết làm phấn nụ cung đình Huế không trao cho ai cũng được. Người nhận nghề phải là con gái trong nhà và phải đủ tỉ mỉ, kiên nhẫn để theo nghề.

Phấn nụ là loại mỹ phẩm từng gắn với cung tần triều Nguyễn. Khi chế độ phong kiến kết thúc năm 1945, các cung nữ xuất cung, mang bí quyết về truyền lại cho con cháu trong gia đình và dòng họ. Từ đó, nghề đi theo một lối rất riêng: trao từ người phụ nữ này sang người phụ nữ khác trong nhà.

3.png
Những người con gái trong gia đình cùng nhau làm phấn nụ.

Một nguyên tắc giữ nghề

Trong khi nhiều ngành nghề truyền thống tại Việt Nam chỉ truyền nghề dành cho con cả hay con trai thì một trong những nguyên tắc của nghề phấn nụ cung đình là chỉ truyền nghề cho con gái. Bà Phan Thị Tố Như, chủ thương hiệu Phấn nụ Nhất Chi Mai ở Huế, là người nhận nghề theo mạch ấy. 

“Không phải ai trong nhà cũng làm được phấn nụ.” Bà Tố Như chia sẻ. “Người con gái làm phấn phải có những đức tính như tỉ mỉ, khéo léo, chịu thương chịu khó và kiên nhẫn.” Đây có lẽ là điều khó nhất. Phấn nụ không làm được vội. Một mẻ phấn mất ít nhất mười ngày với nhiều công đoạn.

4.png
Nghệ nhân Phan Thị Tố Như hướng dẫn ngự phấn nương làm phấn nụ.

Nguyên liệu chính là cao lanh. Bột cao lanh mịn được hòa với nước cất, lọc bỏ tạp chất và chỉ dùng phần lắng. Hỗn hợp nấu ở khoảng 60 độ cho sền sệt rồi ủ khoảng ba ngày. Sau đó thêm các thảo dược như hoa cúc, hoa đại, cỏ mực, màu của phấn đến từ thiên nhiên. Cuối cùng, phấn được giọt thành từng viên rồi phơi nắng, phơi sương. 

2.png
Công đoạn khó nhất là nhỏ giọt phấn thành hình tháp nụ 7 tầng.

Bà Như còn dùng lại đồ nghề của người đi trước. Chiếc cối nghiền cao lanh từ thời bà nội để lại vẫn được bà dùng đều đặn. Và dù đã làm nghề gần nửa thế kỷ, bà vẫn có những mẻ phải bỏ, chủ yếu vì khâu nung, bởi phải đợi phấn khô mới biết đạt hay chưa. Chính vì vậy, nghề phấn nụ cung đình là chỉ truyền nghề cho những người con gái có đôi tay tỉ mẩn.

Truyền nghề bằng đôi tay

Nhờ cách truyền nghề khép kín, đòi hỏi sự tỉ mỉ, bền bỉ và lòng tin ấy, viên phấn nụ giữ được nét riêng của xứ Huế đến hôm nay. Tuy nhiên, để nghề không bị thất truyền, nghệ nhân Phan Thị Tố Như không chỉ trao bí quyết trong phạm vi gia đình.

1.png
Thành phẩm phấn nụ được phơi tại cơ sở làm phấn nụ cung đình Nhất Chi Mai.

Bà mở các lớp dạy nghề và workshop trải nghiệm để nhiều người, nhất là du khách, được tự tay làm ra viên phấn nụ. Tại cơ sở Nhất Chi Mai, du khách được hướng dẫn tạo ra viên phấn nụ và chứng kiến công đoạn phơi phấn. Nhờ đó, nghề phấn nụ không chỉ được gìn giữ trong ngôi nhà ở Huế mà còn được lan tỏa rộng hơn.

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật1 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN