Hà và Hoa phượt xuyên Việt: 'Tự do là có trách nhiệm với lựa chọn của mình'

(Sóng trẻ) - Trần Thị Thu Hà và Mai Thị Hoa, cùng 23 tuổi, là chủ sở hữu kênh TikTok, Facebook “ Hà và Hoa xuyên việt 306 ngày”. Rời công sở để thực hiện chuyến đi 306 ngày bằng xe máy, những thước phim quay lại trong hành trình của hai cô gái đã thu hút gần 20 nghìn lượt theo dõi, hơn 500 nghìn lượt thích cùng sự ủng hộ của người dân mỗi vùng miền hai cô đã đặt chân qua. 

Gặp gỡ sau chuyến đi dài, Thu Hà và Mai Hoa đã có những chia sẻ cởi mở về hành trình 306 ngày và quyết định bước ra khỏi vùng an toàn ở tuổi 23.

Bước ngoặt ở tuổi 23 và 8 tháng chuẩn bị 

Phóng viên (PV): Trước khi quyết định nghỉ việc, công việc của hai chị lúc đó như thế nào?

Thu Hà: Khi đó, hai đứa vừa tốt nghiệp đại học và đã bắt đầu đi làm. Cuộc sống của chúng mình cũng giống khá nhiều bạn trẻ khác: đi làm, hoàn thành công việc, nhận lương, dành thời gian cho bạn bè và thỉnh thoảng tranh thủ những ngày nghỉ để đi du lịch. Công việc không có vấn đề gì quá lớn, và chúng mình cũng không nghỉ việc vì ghét môi trường văn phòng hay cảm thấy mình không phù hợp với công việc đang làm. 

Chỉ là khi ấy, hai đứa bắt đầu tự hỏi mình thực sự muốn trải nghiệm điều gì ở tuổi 23. Chúng mình đều có nhiều điều tò mò về Việt Nam, nhưng những chuyến đi ngắn ngày thường không đủ thời gian để tìm hiểu sâu. Đi vài ngày thì mình có thể ghé một địa điểm nổi tiếng, ăn một món đặc sản rồi trở về. Nhưng để hiểu cuộc sống của người dân ở đó, đôi khi phải ở lại lâu hơn, trò chuyện nhiều hơn và có cơ hội cùng họ làm những công việc thường ngày. 

Mai Hoa: Chúng mình cũng hiểu rằng nếu tiếp tục đi theo một lộ trình quen thuộc, cuộc sống sẽ dần ổn định hơn. Nhưng có thể vài năm nữa, khi có thêm nhiều trách nhiệm, việc dành gần một năm để đi như thế này sẽ khó khăn hơn. Vì vậy, hai đứa muốn thử một lần ở tuổi 23, khi chưa có quá nhiều thứ phải đánh đổi, để xem nếu bước ra khỏi vùng an toàn thì mình sẽ học được gì và trở thành người như thế nào. 

PV: Hành trình xuyên Việt tự túc đối với hai cô gái ở độ tuổi đôi mươi có lẽ sẽ khiến nhiều người bất ngờ. Vậy ý tưởng đi xuyên Việt của hai bạn xuất phát từ động lực nào? 

Thu Hà: Ý tưởng này bắt đầu từ những chuyến đi trước đó của hai đứa, chứ không phải tự nhiên một ngày đẹp trời chúng mình quyết định bỏ việc rồi lên đường. Tháng 4/2025, hai đứa có chuyến đi đến Tà Xùa và tình cờ gặp chị Măng, một người H'Mông bản địa. Chị cho chúng mình trải nghiệm tự tay hái chè và làm chè Shan Tuyết thủ công ngay tại nhà. Đó là một trải nghiệm rất thú vị, vì chúng mình không chỉ nhìn thấy đặc sản địa phương mà còn được tự tay làm và nghe người dân kể về công việc của họ.

Sau chuyến đi ấy, hai đứa nhận ra mình có chung một sở thích: không chỉ thích đi đến những nơi đẹp mà còn tò mò về văn hóa và cuộc sống của người dân ở đó. Đến tháng 7/2025, mình nhắn tin hỏi Hoa: “Đi xuyên Việt không?”, Hoa trả lời ngay là “xuyên luôn”, không cần suy nghĩ nhiều.

PV: Để bắt đầu một hành trình dài như vậy, hai bạn đã phải cân nhắc và chuẩn bị như thế nào? 

Thu Hà: Từ lúc ý tưởng xuất hiện vào tháng 7/2025 đến ngày bắt đầu hành trình vào cuối tháng 3/2026 là khoảng 8 tháng. Trong thời gian đó, chúng mình vừa tiếp tục công việc, vừa tìm hiểu và chuẩn bị cho chuyến đi. Hai đứa phải tính khá nhiều thứ: đi bằng phương tiện gì, cần bao nhiêu tiền, mang theo những gì, nếu xe hỏng giữa đường thì sao, gặp vấn đề về sức khỏe hay an toàn thì xử lý thế nào.

Điều khiến chúng mình do dự nhất thì có lẽ là làm thế nào để duy trì cuộc sống trong gần một năm mà không có một công việc văn phòng và mức lương cố định như trước. Đi vài ngày khác hoàn toàn với việc đi gần một năm. Chúng mình không thể chỉ chuẩn bị tiền cho một chuyến du lịch rồi đi, mà phải nghĩ đến chuyện ăn ở, sửa xe, thiết bị quay hỏng, những khoản phát sinh và cả công việc sau khi trở về.

Gia đình cũng là một điều khiến hai đứa phải cân nhắc. Chúng mình đều là con gái, lại đi xe máy trong thời gian dài nên bố mẹ lo lắng là điều dễ hiểu. May mắn là cả hai đều khá quyết tâm. Hai đứa dành thời gian tính toán những gì có thể tính trước, chuẩn bị trong khả năng của mình và chấp nhận rằng sẽ có những chuyện chỉ khi thực sự đi mới biết cách giải quyết. 

Ấm lòng niềm hiếu khách từ những người xứ lạ

PV: Trên hành trình chinh phục những miền đất hứa, hai bạn còn nhớ mãi kỷ niệm gì? 

Mai Hoa: Nếu phải chọn một trải nghiệm đáng nhớ, mình nghĩ sẽ chọn những ngày ở Lìm Thái, Tú Lệ, Yên Bái cũ. Ban đầu, hai đứa định nghỉ ở Mù Cang Chải rồi tiếp tục đi lên Lìm Mông, nhưng vì xe cũ, chở nhiều hành lý và đường khá dốc nên xe không lên nổi. Cuối cùng, chúng mình đành nghỉ lại ở Lìm Thái, một bản người Thái nằm phía dưới. Lúc đó, hai đứa chỉ nghĩ đơn giản là tìm được chỗ nghỉ qua đêm là tốt rồi.

Nhưng sáng hôm sau, chúng mình gặp ông Lợi và bà Ngoan, hai ông bà người Thái Đen mở một quán phở địa phương. Hai đứa vốn thích trải nghiệm những công việc thường ngày của người dân nên xin ông bà cho làm nhân viên quán phở một ngày. Chúng mình được tự tay làm phở, phục vụ khách, dọn dẹp và rửa bát. Ông bà còn hát tiếng Thái, đánh đàn tính tẩu cho chúng mình nghe. Hai đứa quay lại những khoảnh khắc đó rồi chiếu video trên tivi của quán cho ông bà xem; ông bà vui lắm, mở video gần như cả ngày để khách đến quán cùng xem.

Sau khi chúng mình đi sang địa phương khác, ông bà vẫn thỉnh thoảng gọi điện hỏi thăm, bảo nhớ hai đứa và dặn giữ gìn sức khỏe. Điều khiến mình nhớ nhất không chỉ là một ngày được làm công việc mình chưa từng thử, mà là cảm giác từ những người xa lạ, chúng mình dần trở nên thân thiết như người nhà. Và nếu hôm đó xe không leo được dốc, có lẽ hai đứa đã không có cơ hội gặp ông bà. Những chuyện như vậy khiến chúng mình thấy đôi khi một tình huống không như kế hoạch lại mở ra một trải nghiệm rất đẹp. 

Tự do và trách nhiệm 

PV: Trong chuyến đi, tình huống nguy hiểm, khó khăn nhất mà hai bạn đã từng gặp xảy ra như thế nào?

Thu Hà: Tình huống khiến chúng mình nhớ nhất xảy ra ngay ngày đầu tiên rời Hà Nội lên Tà Xùa. Hôm đó, hai đứa xuất phát khá muộn, phải di chuyển hơn 200 km. Gần 7 giờ tối, khi gần đến nơi, do chưa thành thạo Google Maps nên chúng mình chọn một tuyến đường ngắn hơn mà không biết điện thoại đang chỉ vào đường đất, một lối tắt người dân địa phương thường đi.

Đường vừa hẹp vừa dốc, trong khi xe chở rất nhiều hành lý nên hai đứa không thể tự đi tiếp. May mắn là những người dân đi ngang qua đã dừng lại giúp đỡ. Sau đó, khi tiếp tục di chuyển trong điều kiện trời tối và sương mù dày, chúng mình còn xảy ra va chạm với một chú đi xe máy chở đồ cồng kềnh theo hướng ngược lại. 

Lúc đó cả hai đều rất hoảng. May mắn là không ai bị thương nghiêm trọng, chỉ có chiếc xe của chúng mình bị gãy một bên yếm. Những người dân xung quanh cũng đến hỏi han và hỗ trợ.

Đây là một bài học rất lớn với hai đứa, vì nó xảy ra ngay ngày đầu tiên của hành trình. Trước đó, chúng mình có thể nghĩ rằng chỉ cần xem bản đồ, đi theo hướng dẫn là được. Nhưng thực tế, bản đồ không phải lúc nào cũng phản ánh đúng tình trạng đường đi, nhất là ở vùng núi. Sau hôm đó, hai đứa thống nhất phải cố gắng đến nơi nghỉ trước 18h, đặc biệt khi đi qua đường đèo hoặc khu vực có sương mù. Nếu lịch trình không kịp thì sẵn sàng dừng nghỉ, chứ không cố đi cho bằng được.

Chúng mình cũng hiểu rằng đi trải nghiệm có nghĩa là chấp nhận những điều chưa biết, nhưng không có nghĩa là bất chấp rủi ro. Có những trải nghiệm đáng để thử, nhưng cũng có những tình huống cần biết dừng lại. Với chúng mình, tự do không phải là muốn làm gì thì làm. Tự do là được lựa chọn hành trình mình muốn, nhưng vẫn có trách nhiệm với sự an toàn của bản thân và người đồng hành.

PV: Dù hành trình có thể có nhiều nguy nan, song, việc không còn bị ràng buộc bởi giờ làm việc cố định đem lại cho hai chị sự tự do như thế nào?

Mai Hoa: Điều tự do nhất với chúng mình là có thể chủ động quyết định mình sẽ ở đâu, làm gì và dành thời gian cho điều gì. Ví dụ, nếu gặp một người có câu chuyện thú vị hoặc một làng nghề mà chúng mình muốn tìm hiểu kỹ hơn, hai đứa có thể ở lại thêm vài ngày. Nếu thích một vùng đất nào đó, chúng mình không nhất thiết phải rời đi chỉ vì lịch trình đã đặt ra từ trước.

Trước đây, khi đi làm văn phòng, chúng mình thường phải tranh thủ những ngày nghỉ để đi du lịch. Còn bây giờ, chúng mình có cơ hội dành thời gian thực sự cho những điều mình tò mò.

PV: Từ khi bắt đầu hành trình này, hai bạn đánh đổi điều gì về thu nhập, cơ hội nghề nghiệp khi lựa chọn cuộc sống vừa di chuyển vừa làm việc? 

Thu Hà: Đánh đổi rõ nhất là sự ổn định. Khi nghỉ việc văn phòng, chúng mình không còn một khoản lương cố định hằng tháng, cũng không có một lịch sinh hoạt hay lộ trình nghề nghiệp rõ ràng như trước.

Thu nhập từ nội dung và công việc cộng tác viên không phải lúc nào cũng đều đặn. Có những tháng chúng mình kiếm được một khoản, nhưng cũng có những lúc phải cân nhắc rất kỹ trước khi chi tiêu. Hai đứa cũng phải tự chịu trách nhiệm với các khoản bảo dưỡng xe, mua sắm thiết bị và những chi phí phát sinh trên đường.

Về nghề nghiệp, chúng mình hiểu rằng dành gần một năm để đi đồng nghĩa với việc tạm rời khỏi nhịp độ công việc văn phòng. Có thể chúng mình sẽ bỏ lỡ một vài cơ hội hoặc mất thời gian để bắt nhịp lại nếu muốn quay về môi trường đó.

Nhưng đổi lại, chúng mình có cơ hội học được những thứ mà trước đây chưa chắc đã có điều kiện trải nghiệm. Hai đứa phải tự lên kế hoạch, quản lý ngân sách, giao tiếp với người lạ, giải quyết vấn đề, sản xuất nội dung từ đầu đến cuối và làm việc trong những điều kiện rất khác nhau.

Chúng mình không nghĩ lựa chọn này phù hợp với tất cả mọi người. Mỗi người có một hoàn cảnh, trách nhiệm và ưu tiên khác nhau. Nhưng với hai đứa, đây là một trải nghiệm mà chúng mình muốn thử ở tuổi 23.

Nếu được quay lại thời điểm trước khi khởi hành, chúng mình vẫn sẽ chọn đi. Không phải vì mọi thứ trên đường đều thuận lợi, mà vì những gì nhận được xứng đáng với những điều đã đánh đổi.

Có lẽ, sau hành trình này, hai đứa hiểu hơn một điều: tự do không có nghĩa là không phải chịu trách nhiệm. Ngược lại, khi tự quyết định cuộc sống của mình, mình càng phải có trách nhiệm với những lựa chọn đó.

PV: Xin cảm ơn Thu Hà và Mai Hoa về cuộc trò chuyện thú vị này. Chúc hai bạn luôn tràn đầy sức khỏe, nhiệt huyết và vững bước với mọi lựa chọn trong tương lai!