Nhịp trống an yên: Khi nhịp trống trở thành liệu pháp rèn tâm

(Sóng trẻ) - Giữa tiếng trống hội dồn dập, rộn rã nâng từng bước nhảy của đầu lân, ít ai biết rằng ẩn sau mỗi nhịp gõ là một bài học sâu sắc về sự định tĩnh và bài học kết nối Thân - Tâm - Trí.

Tham gia trải nghiệm đánh trống hội cùng CLB Lân Sư Rồng Linh Thông Tự mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới về thanh âm ngày hội. Tiếng trống không đơn thuần là sự náo nhiệt bề nổi, mà là sự phản chiếu của thế giới nội tâm - nơi người nghệ sĩ học cách lắng lòng, kết nối Thân - Tâm - Trí để tạo nên những nhịp gõ chạm tới trái tim người nghe.

PV: Thưa anh Cường, với một người mới bắt đầu cầm dùi trống và lần đầu trải nghiệm học đánh trống, bài học nhập môn quan trọng nhất không phải là thuộc nhịp hay gõ cho thật kêu. Vậy bài học đầu tiên ấy là gì, thưa anh?

Anh Vũ Quang Cường: Bài học đầu tiên thực ra không nằm ở đôi tay hay đôi dùi trống, mà nằm ở thế đứng và nhịp thở. Người đánh trống phải giữ được thế đứng vững như núi, tâm trí hạ xuống để toàn thân được thả lỏng. Nếu tâm vội vã hoặc chỉ chăm chăm muốn gõ sao cho thật to, nhịp trống phát ra thường sẽ bị chói, gắt và người đánh rất dễ mất sức. Học đánh trống thực chất là học cách buông bỏ sự vội vàng bên trong trước khi tạo ra âm thanh bên ngoài.

PV: Có phải vì thế mà người xưa mới niệm rằng: "Cổ âm như tâm âm" - tiếng trống chính là sự phản chiếu của tiếng lòng đúng không ạ?

Anh Vũ Quang Cường: Đúng vậy. Tiếng trống phản chiếu trực tiếp năng lượng bên trong của người cầm dùi. Khi tâm trí xao động, chưa đủ lặng, nhịp trống sẽ hối hả và gắt gỏng. Còn khi người đánh giữ được “Tâm tĩnh - Trí sáng”, từng nhịp gõ mới đạt độ đầm, tròn và đủ sức lay động, chạm tới trái tim khán giả, mang lại cảm giác bình an cho người nghe.

PV: Người ta vẫn nói: “Đánh trống hội không đơn thuần là dùng sức, mà là dùng Tâm”. Sự khác biệt rõ nhất giữa một tiếng trống chỉ dùng sức lực và một nhịp trống cất lên từ Tâm là gì, thưa anh?

Anh Vũ Quang Cường: Tiếng trống dùng sức thì chỉ có độ rộn rã bề nổi, nghe lâu sẽ thấy chói tai. Còn tiếng trống cất lên từ tâm hồn và tâm huyết người đánh trống sẽ có độ đầm, tròn và lắng sâu. Khi người gõ giữ được sự định tĩnh, từng nhịp trống vang lên như mang một nguồn năng lượng tích cực, xua tan ưu phiền và thức tỉnh những giá trị tốt đẹp tiềm ẩn trong mỗi con người.

PV: Không gian tập luyện và biểu diễn múa lân - trống hội vốn rất náo nhiệt và nhiều tiếng ồn. Làm thế nào để các nghệ sĩ giữ được một "đầu óc hoàn toàn tĩnh lặng" và không bị phân tâm giữa sự xao động đó?

Anh Vũ Quang Cường: Đây chính là môi trường phù hợp nhất để rèn luyện bản lĩnh. Chúng tôi truyền cho nhau cách xem tiếng ồn xung quanh như một thử thách. Khi chú tâm tuyệt đối vào mặt trống và nhịp thở, mọi tiếng động bên ngoài đều không thể tác động tới chúng tôi. Giữ được sự tĩnh lặng trong một môi trường ồn ào chính là bài học rèn luyện sự kiên định lớn nhất cho tâm trí.

PV: Bảy năm gắn bó với tiếng trống hội là một hành trình không ngắn đối với một người trẻ. Có khoảnh khắc hay biến cố nào trong cuộc sống mà chính sự định tĩnh từ những buổi tập trống đã giúp anh vượt qua áp lực không?

Anh Vũ Quang Cường: Có chứ, rất nhiều lần là đằng khác. Trong cuộc sống hay công việc, đôi khi mình cũng gặp những bế tắc, nóng vội hay áp lực khiến tâm trí rối bời. Những lúc như vậy, tôi thường tìm về với mặt trống. Khi bắt đầu điều chỉnh lại thế đứng, hít thở sâu và gõ những nhịp cơ bản đầu tiên, mọi suy nghĩ ngổn ngang dường như lắng xuống theo từng tiếng vang. Tiếng trống giúp tôi nhận ra rằng, giống như khi đánh một bài trống khó, nếu càng cuống thì nhịp càng loạn; trước sóng gió cuộc đời, chỉ cần mình giữ được nhịp thở đều và một cái đầu lạnh, mọi nút thắt rồi cũng sẽ tìm được lối ra. 

PV: Trong một bài biểu diễn lân sư rồng, người đánh trống không đứng độc lập mà phải hòa nhịp cùng tiếng chập cheng, tiếng thanh la và từng bước nhảy của đầu lân. Sự kết nối đồng điệu ấy đòi hỏi người cầm dùi phải rèn luyện tinh thần tập thể và sự lắng nghe như thế nào?

Anh Vũ Quang Cường: Trống là linh hồn giữ nhịp cho cả đội, nhưng linh hồn ấy không thể tách rời tập thể. Để hòa quyện, người đánh trống không chỉ nghe bằng tai mà phải quan sát bằng mắt và cảm nhận bằng tâm. Bạn phải lắng nghe nhịp thở của đồng đội, cảm được độ nảy trong từng bước di chuyển của người múa lân để điều chỉnh tiết tấu lúc khoan thai, lúc dồn dập cho ăn khớp. Quá trình này dạy chúng tôi cách gạt bỏ cái tôi cá nhân, học cách nhường nhịn, nương tựa và nâng đỡ lẫn nhau để tạo nên một tổng thể hài hòa nhất. 

PV: Thông qua nét văn hóa truyền thống này, anh mong muốn truyền tải thông điệp gì đến với thế hệ trẻ hôm nay?

Anh Vũ Quang Cường: Tôi mong mọi người hiểu rằng, trống hội không chỉ là nét văn hóa dân gian mang tính giải trí hay khuấy động không khí lễ hội, mà thực chất là một liệu pháp tinh thần vô giá mà cha ông đã đúc kết và trao truyền lại. Người trẻ ngày nay rất dễ bị cuốn vào guồng quay của sự vội vã, áp lực đồng trang lứa và những xao nhãng từ thế giới số, khiến tâm trí lúc nào cũng trong trạng thái căng thẳng, phân tán. Khi tìm đến với những giá trị truyền thống như đánh trống hội, các bạn sẽ có cơ hội được “chạm” lại vào chính mình, học cách kiên nhẫn từ những điều nhỏ nhất và tìm thấy điểm tựa bình yên từ bên trong. 

Dư âm của nhịp trống hội không dừng lại ở sự náo nhiệt bề nổi, mà đọng lại như một lời nhắc nhở về sự định tĩnh. Giữa nhịp sống hối hả, biết lắng mình lại trước từng áp lực chính là cách đơn giản nhất để mỗi người tự thắp sáng ngọn đèn trí tuệ và làm chủ hành trình của chính mình.

PV: Xin cảm ơn anh Vũ Quang Cường với những sự nhiệt huyết và sâu sắc của mình!