Người trẻ chạm vào vẻ đẹp quá khứ thông qua lớp học múa cổ trang
(Sóng trẻ) - Từ những thước phim, video biểu diễn trên mạng xã hội, nhiều người trẻ tìm đến múa cổ trang vì ấn tượng với trang phục và những động tác uyển chuyển. Nhưng khi bước vào lớp học, họ nhận ra vẻ đẹp trên sân khấu được tạo nên từ việc rèn luyện cơ thể, cảm nhận âm nhạc và hiểu câu chuyện mình muốn thể hiện.
Từ màn ảnh đến hiện thực
Trong một bài múa cổ trang, chuyển động của cánh tay, ánh mắt hay cách người biểu diễn xoay người theo nhịp nhạc thường tạo cảm giác nhẹ nhàng, liền mạch. Đó cũng là hình ảnh khiến nhiều người trẻ chú ý đến bộ môn này qua phim ảnh và mạng xã hội. Tuy nhiên, sự quan tâm không còn dừng ở việc xem các tiết mục biểu diễn.
Anh Nguyễn Hà Công, giáo viên dạy nhảy, múa Trung Quốc, múa dân gian và múa đương đại tại Koco Dance Studio, nhận thấy ngày càng có nhiều bạn trẻ chủ động tìm đến lớp múa cổ trang để tập luyện.
“Trước đây, nhiều bạn biết đến múa cổ trang chủ yếu qua phim ảnh, tiết mục biểu diễn hoặc video trên mạng xã hội. Những năm gần đây, các bạn bắt đầu muốn trực tiếp trải nghiệm, học một bài múa và tự mình biểu diễn. Trang phục, âm nhạc cùng các chuyển động đẹp mắt là điều thu hút các bạn lúc đầu, nhưng để tiếp tục theo học, các bạn cần tìm thấy niềm vui trong chính quá trình tập luyện”, anh Công chia sẻ.
Theo nam giáo viên, múa cổ trang cho người học cơ hội thử một cách biểu đạt khác với giao tiếp thường ngày. Không cần lời thoại, họ thể hiện tâm trạng nhân vật bằng nhịp chuyển động, hướng nhìn và sự thay đổi trong nét mặt. Bởi vậy, người học không chỉ ghi nhớ một chuỗi động tác mà còn phải hiểu bài múa đang kể câu chuyện gì.
Sự công phu sau mỗi chuyển động
Sự uyển chuyển dễ khiến người xem nghĩ múa cổ trang chủ yếu dựa vào độ mềm dẻo. Theo anh Nguyễn Hà Công, người học còn phải kiểm soát từng bộ phận cơ thể và phối hợp chúng đúng thời điểm. Vị trí bàn tay, cách xoay cổ tay, hướng đầu hay ánh mắt đều ảnh hưởng đến thần thái của bài múa.
“Có động tác nhìn qua tưởng rất đơn giản, nhưng nếu cổ tay chuyển chưa đúng, cánh tay bị căng hoặc ánh mắt không đi cùng hướng chuyển động thì cảm giác của cả đoạn múa sẽ khác. Sự mềm mại không có nghĩa là buông lỏng cơ thể. Người múa phải biết mình đang dùng lực ở đâu, dừng ở nhịp nào và chuyển sang động tác tiếp theo ra sao”, anh Công phân tích.
Vì vậy, những buổi học đầu thường bắt đầu từ tư thế, độ mềm dẻo, khả năng giữ thăng bằng, kiểm soát cơ thể và cảm nhạc. Khi đã có nền tảng, học viên mới tập các tổ hợp động tác, sử dụng đạo cụ, xử lý biểu cảm và hoàn thiện bài múa. Quá trình ấy có thể khiến người mới học bất ngờ, bởi phần lớn thời gian không phải để mặc trang phục biểu diễn, mà để sửa những chi tiết nhỏ lặp đi lặp lại.
“Có lúc em đã nhớ hết các động tác nhưng xem lại video tập luyện vẫn thấy mình múa rất cứng. Thầy nhắc em chú ý từ cách đặt tay, giữ vai đến hướng nhìn. Mỗi lần chỉ sửa một chút nên ban đầu em không cảm thấy khác biệt nhiều. Sau vài buổi, em mới nhận ra khi cơ thể quen động tác, mình không còn mải nghĩ xem tiếp theo phải làm gì và bắt đầu nghe nhạc rõ hơn”, Lan chia sẻ.
Theo anh Công, đây là giai đoạn người học dễ nản nếu mong sớm có một tiết mục hoàn chỉnh. Một động tác chỉ có thể trông tự nhiên khi người múa đã đủ quen với kỹ thuật để không phải vừa biểu diễn vừa cố nhớ cách thực hiện.
“Tôi thường nhắc học viên đừng vội muốn múa đẹp ngay từ những buổi đầu tiên. Muốn một động tác có hồn thì trước hết cơ thể phải ghi nhớ được kỹ thuật. Khi kỹ thuật dần trở thành phản xạ, các bạn mới có thể tập trung vào âm nhạc, cảm xúc và điều mình muốn truyền tải”, anh nói.
Hiểu câu chuyện qua ngôn ngữ hình thể
Nếu kỹ thuật giúp người học thực hiện động tác, việc hiểu nội dung quyết định cách họ thể hiện động tác ấy. Anh Công cho biết mỗi bài múa có sắc thái riêng: có bài cần sự thanh thoát, dịu dàng; có bài đòi hỏi vẻ mạnh mẽ, dứt khoát hoặc cảm xúc buồn. Chỉ làm đúng động tác theo mẫu chưa đủ để người xem cảm nhận được sự khác biệt đó.
“Ban đầu, một số học viên nghĩ rằng có trang phục đẹp và thực hiện được vài động tác mềm mại là đã tạo nên một bài múa. Sau thời gian tập luyện, các bạn nhận ra biểu cảm không phải là phần thêm vào sau cùng. Người múa cần hiểu nhân vật đang ở trong tâm trạng nào, vì sao động tác ở đoạn này phải chậm lại hoặc dứt khoát hơn đoạn trước. Khi hiểu nội dung, các bạn bắt đầu chủ động hơn trong cách dùng ánh mắt và chuyển động cơ thể”, anh Công cho biết.
Với Lan, thay đổi rõ nhất là cách cô nhìn lại một tiết mục biểu diễn. “Trước đây em thường để ý trang phục và động tác nào đẹp. Bây giờ xem một bài múa, em chú ý hơn đến việc người biểu diễn chuyển cảm xúc ra sao, vì sao họ dừng lại ở một nhịp nhạc hay chỉ dùng một ánh nhìn để nối hai đoạn múa. Em thấy mình hiểu và trân trọng thời gian họ bỏ ra cho tiết mục hơn”, cô nói.
Múa cổ trang thu hút người trẻ bằng vẻ đẹp gợi nhắc những không gian, nhân vật trong quá khứ. Song tại lớp học, trải nghiệm của họ gắn với những việc rất cụ thể ở hiện tại: tập giữ thăng bằng, sửa một động tác tay, nghe lại một đoạn nhạc và thử diễn đạt cảm xúc bằng cơ thể. Từ sự tò mò ban đầu, người học có thể tìm thấy một cách tiếp cận nghệ thuật đòi hỏi cả kiên trì lẫn khả năng cảm nhận.


