Bẫy chủ nghĩa tiêu dùng: Khi chi tiêu vượt khỏi khả năng tài chính

(Sóng trẻ) - Mua sắm để giải tỏa căng thẳng, đặt đồ ăn vì ngại nấu nướng hay sẵn sàng chi tiền cho những món đồ đang thịnh hành - những thói quen tưởng chừng vô hại đang khiến không ít người trẻ rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính. Khi nhu cầu mua sắm liên tục được kích thích bởi mạng xã hội và những tiện ích của cuộc sống hiện đại, ranh giới giữa tận hưởng cuộc sống và tiêu dùng quá mức ngày càng trở nên mong manh.

Khi mua sắm trở thành cách tự thưởng cho bản thân

Với nhiều người trẻ, mua sắm không đơn thuần là đáp ứng nhu cầu thiết yếu mà còn là một cách giải tỏa cảm xúc. Sau những giờ làm việc căng thẳng, việc đặt mua một món đồ yêu thích có thể mang lại cảm giác vui vẻ và thỏa mãn tức thời. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát, thói quen này dễ biến thành vòng lặp chi tiêu khó dừng lại.

Trường hợp của G.K.L (Phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) là một ví dụ. Với mức lương ra trường dành cho nhân viên văn phòng khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng, Ly còn nhận thêm một công việc bên ngoài để tăng thu nhập. Dù có hai nguồn thu, cô vẫn thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu tiền vào cuối tháng. 

“Cuối tháng mình vẫn thường không còn đủ tiền để chi tiêu và phải nhờ bố mẹ hỗ trợ. Có những món đồ ban đầu mình không định mua, nhưng khi thấy đẹp hoặc đang được nhiều người sử dụng thì lại muốn sở hữu.” - G.K.L chia sẻ.

Đặc biệt, sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử, chương trình giảm giá và hình thức mua trước trả sau khiến việc sở hữu một món đồ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Những lời quảng cáo như “chỉ hôm nay”, “số lượng có hạn” hay “ưu đãi dành riêng cho bạn” liên tục tạo cảm giác cấp bách, thúc đẩy người mua đưa ra quyết định nhanh chóng.

images.png
Tài khoản Fanpage của Shopee đăng tải những khung giờ "săn" sale. (Ảnh: Shopee)

Chi tiêu cho ăn uống: Khoản tiền nhỏ nhưng không hề nhỏ

Không chỉ mua sắm, ăn uống cũng là một trong những khoản chi dễ khiến người trẻ mất kiểm soát. Sự phổ biến của các ứng dụng giao đồ ăn, chương trình miễn phí vận chuyển và mã giảm giá khiến việc đặt một bữa ăn trở nên thuận tiện. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi ấy đôi khi khiến người dùng không nhận ra số tiền mình đã chi trong cả tháng.

Bạn V.T.L, hiện đang là sinh viên năm cuối tại Hà Nội, cho biết chi phí ăn uống hiện chiếm khoảng 50% tổng thu nhập của mình. Đây là khoản chi lớn, xuất phát từ thói quen thường xuyên mua đồ ăn bên ngoài thay vì tự chuẩn bị.

“Ăn uống là khoản mình chi nhiều nhất trong tháng. Có những ngày mình đặt đồ ăn vì tiện, vì không có thời gian nấu hoặc đơn giản là muốn thử một món mới. Mỗi lần đặt đồ có thể không quá nhiều tiền, nhưng cộng lại cả tháng thì con số khá lớn, chiếm khoảng một nửa thu nhập của mình.” - Bạn V.T.L chia sẻ.

img_4794.jpg
"Nhật ký ăn uống" trên mạng xã hội Locket của V.T.L. (Ảnh: NVCC)

Khác với những món đồ có thể sử dụng trong thời gian dài, tiền ăn uống thường được chi ra mỗi ngày. Một bữa ăn vài chục nghìn đồng có thể không tạo cảm giác tốn kém, nhưng khi lặp lại liên tục, tổng chi phí sẽ trở thành gánh nặng đáng kể.

Đáng chú ý, tâm lý tận dụng khuyến mãi cũng có thể khiến người tiêu dùng chi nhiều hơn dự định. Việc đặt thêm món để đủ điều kiện miễn phí vận chuyển hay mua một phần ăn lớn hơn vì có mã giảm giá đôi khi không giúp tiết kiệm, mà chỉ khiến tổng hóa đơn tăng lên.

Tiêu dùng thông minh để thoát khỏi chiếc bẫy chi tiêu

Chủ nghĩa tiêu dùng không chỉ thể hiện ở việc mua những món đồ xa xỉ. Nó còn nằm trong những quyết định nhỏ diễn ra hằng ngày, khi con người liên tục được thôi thúc phải sở hữu nhiều hơn, trải nghiệm nhiều hơn và cập nhật những xu hướng mới nhất.

Với người trẻ, áp lực này càng rõ rệt khi mạng xã hội trở thành nơi thường xuyên xuất hiện hình ảnh về phong cách sống, những món đồ mới hay các trải nghiệm hấp dẫn. Việc so sánh bản thân với người khác có thể vô tình tạo ra nhu cầu tiêu dùng vượt quá khả năng tài chính.

Để tránh rơi vào vòng xoáy này, người trẻ cần chủ động theo dõi thu nhập và các khoản chi, xác định ngân sách dành cho từng nhu cầu, đồng thời phân biệt rõ giữa điều mình muốn và điều mình thực sự cần. Những nguyên tắc đơn giản như lập danh sách trước khi mua sắm, hạn chế đặt đồ ăn theo cảm xúc hay dành một khoản tiết kiệm cố định ngay khi nhận lương có thể giúp hình thành thói quen tài chính lành mạnh.

Tiêu dùng không phải là điều tiêu cực. Mua sắm hay tận hưởng những bữa ăn ngon đều có thể là cách để cải thiện chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, khi việc chi tiêu khiến một người liên tục phải vay mượn hoặc phụ thuộc vào sự hỗ trợ của gia đình, đó là lúc cần nhìn nhận lại thói quen của mình.

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật2 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN