Điện thoại luôn trên tay, vì sao người trẻ ngại nghe máy?
(Sóng trẻ) - Điện thoại gần như không rời tay, tin nhắn có thể trả lời liên tục nhưng khi chuông gọi đến vang lên, không ít người trẻ lại chần chừ trước nút nghe máy. Đằng sau những cuộc gọi nhỡ không chỉ là tâm lý ngại giao tiếp mà còn là nhu cầu chủ động thời gian, sự cảnh giác với số lạ và những thay đổi trong thói quen liên lạc.
Khi tin nhắn trở thành lựa chọn ưu tiên
Ở tuổi 23, Trần Lê Thục Anh hiện đang làm việc tại một trường học. Công việc thường ngày đòi hỏi cô phải trao đổi thông tin với đồng nghiệp và phụ huynh học sinh qua nhiều hình thức, từ nhắn tin trên các nền tảng trực tuyến đến gọi điện trực tiếp. Dù thường xuyên phải liên lạc với nhiều người, Thục Anh vẫn có xu hướng ưu tiên những dòng tin nhắn hơn là một cuộc gọi bất ngờ.
Với cô, nhắn tin không chỉ là một thói quen mà còn là cách để chủ động hơn trong giao tiếp. Thay vì phải phản hồi ngay khi điện thoại đổ chuông, người gửi và người nhận đều có thể lựa chọn thời điểm thuận tiện để trao đổi.
“Mình thường ưu tiên nhắn tin hơn, để mình có thời gian suy nghĩ và cũng không phải trả lời ngay lập tức. Với cả mình và người nhận đều có thể trả lời lúc thuận tiện, không nhất thiết phải dừng công việc đang làm”, Thục Anh chia sẻ.
Tuy nhiên, sự chủ động ấy đôi khi cũng đi kèm với tâm lý dè chừng trước những cuộc gọi không báo trước, đặc biệt khi màn hình hiển thị một số điện thoại xa lạ. Thục Anh cho biết, mỗi khi nhận được cuộc gọi từ số lạ, cô thường không vội bắt máy mà tìm cách xác định danh tính người gọi. Một trong những cách cô lựa chọn là kiểm tra số điện thoại trên ứng dụng Zalo trước khi quyết định có nên liên hệ lại hay không.
“Khi thấy số lạ có đôi lúc mình sẽ không nghe, rồi dùng ứng dụng Zalo check xem đó là ai. Để vừa biết họ là ai, cũng như tránh nghe các cuộc gọi rác, lừa đảo. Nhưng nếu biết là cuộc gọi công việc quan trọng thì mình vẫn nghe bình thường”, cô kể.
Việc không biết trước người gọi là ai, mục đích cuộc gọi là gì khiến người nhận khó chuẩn bị cho nội dung trao đổi. Trong khi đó, tin nhắn cho phép họ đọc, cân nhắc và lựa chọn cách phản hồi. Sự khác biệt này phần nào lý giải vì sao cùng là một hình thức liên lạc qua điện thoại, việc trả lời tin nhắn lại có thể đem đến cảm giác thoải mái hơn so với nghe máy.
Dẫu vậy, sự thận trọng trước những số điện thoại xa lạ không phải lúc nào cũng giúp người trẻ tránh được phiền toái. Đôi khi, chính những cuộc gọi bị bỏ qua lại mang theo thông tin cần thiết.
Thục Anh từng rơi vào tình huống như vậy khi nhận được một cuộc gọi mà cô nghi ngờ là lừa đảo. Thay vì nghe máy, cô phản hồi rằng bản thân đang bận và sẽ liên hệ lại sau. Chỉ khi kiểm tra thông tin, cô mới phát hiện người gọi thực sự cần xác nhận một vấn đề.
“May là mình vẫn kịp gọi lại nên không ảnh hưởng quá nhiều. Nhưng qua những lần như vậy, mình cũng chú ý hơn đến các cuộc gọi liên quan đến công việc”, Thục Anh nhớ lại.
Trải nghiệm này khiến cô nhận ra rằng, không phải cuộc gọi bất ngờ nào cũng là sự làm phiền. Việc lựa chọn không nghe máy có thể giúp người nhận tránh gián đoạn công việc, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bỏ lỡ những thông tin quan trọng nếu không có cách kiểm tra và phản hồi kịp thời.
Không thể chỉ giao tiếp qua màn hình tin nhắn
Nếu trong đời sống cá nhân, việc chậm trả lời một tin nhắn hay bỏ lỡ một cuộc gọi đôi khi không gây ra nhiều ảnh hưởng, thì trong môi trường làm việc, sự chậm trễ ấy có thể tác động trực tiếp đến tiến độ xử lý công việc.
Làm việc tại trường học, Thục Anh thường xuyên phải trao đổi với hai nhóm đối tượng chính là đồng nghiệp và phụ huynh học sinh. Mỗi nhóm lại có những nhu cầu liên lạc khác nhau, đòi hỏi cô phải linh hoạt lựa chọn phương thức phù hợp.
Với những thông báo mang tính định kỳ như lịch làm việc, lịch học hay các nội dung cần lưu lại để tiện theo dõi, tin nhắn là lựa chọn thuận tiện. Tuy nhiên, khi phát sinh thay đổi đột xuất hoặc có vấn đề cần xác nhận ngay, một cuộc gọi trực tiếp lại trở nên cần thiết.
“Mình làm việc với hai tệp ‘người’ khác nhau: Đồng nghiệp và phụ huynh. Nên với những thông báo thông thường như lịch làm việc thì mình thấy nhắn tin khá tiện. Nhưng nếu có thay đổi đột xuất, nhất là phụ huynh cần hỏi thông tin cho con em mình phải xác nhận ngay hoặc có vấn đề cần giải quyết nhanh thì mình sẽ gọi luôn”, Thục Anh cho biết.
Trong những tình huống như vậy, ưu điểm của cuộc gọi nằm ở khả năng trao đổi tức thời. Thay vì phải chờ người nhận đọc tin nhắn, suy nghĩ rồi phản hồi, hai bên có thể trực tiếp đặt câu hỏi, làm rõ thông tin và thống nhất phương án xử lý ngay trong một lần liên lạc.
Từ vị trí của người thường ngại những cuộc gọi bất ngờ, Thục Anh cũng dần hiểu được sự bất tiện khi trở thành người chủ động gọi điện nhưng không nhận được phản hồi. Điều này khiến cô chú ý hơn đến mức độ cần thiết của từng cuộc trao đổi, thay vì chỉ lựa chọn hình thức liên lạc theo sở thích cá nhân.
Để chủ động hơn khi phải thực hiện những cuộc gọi quan trọng, cô thường chuẩn bị trước nội dung cần nói, ghi nhanh các ý chính và xác nhận lại thông tin sau khi kết thúc cuộc trao đổi.
“Mình thường nghĩ trước hoặc ghi nhanh những ý cần trao đổi để tránh bị quên. Mình cũng cố gắng nói ngắn gọn, rõ ràng và xác nhận lại thông tin sau khi trao đổi. Nếu không gấp, mình có thể nhắn hỏi trước xem đối phương có tiện nghe máy không”, cô chia sẻ.
Những thay đổi nhỏ trong cách giao tiếp giúp Thục Anh từng bước thích nghi với yêu cầu công việc. Thay vì xem gọi điện là một tình huống cần né tránh, cô lựa chọn chuẩn bị kỹ hơn để cảm thấy tự tin khi trao đổi trực tiếp.
Ngại nghe điện thoại có đồng nghĩa với thiếu kỹ năng giao tiếp?
Câu chuyện của Thục Anh gợi ra một vấn đề rộng hơn về thói quen liên lạc của người trẻ trong thời đại số. Khi các ứng dụng nhắn tin ngày càng phổ biến, việc giao tiếp không còn phụ thuộc vào những cuộc gọi trực tiếp như trước. Người dùng có thể gửi thông tin, hình ảnh, tài liệu hay tin nhắn thoại và chờ phản hồi vào thời điểm phù hợp.
Tuy nhiên, sự thuận tiện của hình thức giao tiếp này cũng đặt ra câu hỏi: Liệu việc thường xuyên lựa chọn nhắn tin và hạn chế nghe điện thoại có khiến người trẻ gặp khó khăn khi phải trao đổi trực tiếp?
Theo số liệu khảo sát được dẫn từ YouGov tại Anh năm 2026, 65% người thuộc Gen Z được hỏi cảm thấy không thoải mái khi phải gọi điện cho người lạ, trong khi tỷ lệ này chỉ là 15% khi gọi cho người thân, bạn bè. Sự chênh lệch cho thấy cảm giác e ngại có thể thay đổi tùy theo đối tượng và hoàn cảnh giao tiếp, thay vì xuất hiện trong mọi cuộc gọi.
Đáng chú ý, việc không thoải mái khi gọi điện cho người lạ cũng không đồng nghĩa với việc một người thiếu khả năng giao tiếp. Trong nhiều trường hợp, sự dè dặt có thể bắt nguồn từ việc chưa biết trước nội dung trao đổi, lo ngại bị làm phiền hoặc đơn giản là mong muốn lựa chọn thời điểm liên lạc phù hợp.
Thục Anh cũng không cho rằng thói quen ít nghe điện thoại có thể được dùng làm thước đo đánh giá kỹ năng giao tiếp của một người.
“Mình không nghĩ vậy. Mỗi người có một thói quen giao tiếp khác nhau. Có người thích gọi điện vì nhanh, có người thích nhắn tin vì dễ sắp xếp thời gian. Tuy nhiên, mình nghĩ nếu quá ngại gọi điện đến mức ảnh hưởng đến công việc thì cũng nên tập thay đổi. Quan trọng là mình vẫn có thể giao tiếp hiệu quả khi cần”, cô bày tỏ.
Trong bối cảnh các phương thức liên lạc ngày càng đa dạng, việc lựa chọn nhắn tin hay gọi điện không đơn thuần phản ánh sự yêu thích đối với một công cụ giao tiếp. Đó còn là cách mỗi người cân bằng giữa nhu cầu kết nối, quyền chủ động thời gian và trách nhiệm phản hồi thông tin.
Tin nhắn có thể giúp người trẻ thoải mái hơn khi trao đổi, nhưng cuộc gọi vẫn giữ vai trò quan trọng trong những tình huống cần phản hồi tức thời. Bởi đôi khi, điều đáng quan tâm không nằm ở việc một người có sẵn sàng nhấc máy hay không, mà là họ có biết khi nào cần thực hiện một cuộc gọi và khi nào không nên để người khác phải chờ đợi.Tin nhắn phù hợp khi cần sự chủ động và lưu giữ thông tin; cuộc gọi phát huy hiệu quả trong những tình huống đòi hỏi phản hồi nhanh hoặc cần trao đổi trực tiếp.


