Hàng rong và các quán ăn vỉa hè được đề xuất giảm thủ tục hành chính
(Sóng trẻ) - Vốn là nét đặc trưng của đời sống đô thị và nguồn sống của nhiều gia đình, các gánh hàng rong, quán vỉa hè mới đây được đề xuất miễn giảm hàng loạt thủ tục hành chính. Tuy nhiên, nới lỏng giấy phép không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý an toàn thực phẩm.
Văn hóa vỉa hè sôi động
Tại nhiều cung đường, ngõ, ngách ở Hà Nội nói riêng và trên cả nước nói chung, người dân dễ dàng bắt gặp những quán ốc, quán bún ngay vỉa hè; những người bán xôi ngồi bên vệ đường hay những xe đẩy bánh mì, bánh rán, xúc xích,... Dù hoạt động nhỏ lẻ, nhưng họ vẫn thu hút được nhiều nhóm khách hàng, từ các bạn trẻ đến những người trưởng thành, người cao tuổi.
Những món ăn vỉa hè ấy cũng dần trở nên quen thuộc, trở thành hương vị tuổi thơ của nhiều người bởi sự nhanh chóng, tiện lợi. Bên cạnh đó, ẩm thực đường phố từ lâu cũng trở thành nét văn hóa độc đáo, đặc sắc của mỗi người Việt.
Bạn Khánh Linh (21 tuổi, sinh viên tại Hà Nội) là người có sở thích ăn các loại xiên que, xúc xích. Đặc biệt, quán quen Linh thường lui tới là một nằm trên vỉa hè, chủ quán bày bán trên một chiếc xe lưu động. “Mình thấy đồ ăn ở đây vừa ngon và vừa đa dạng loại, giá cả phải chăng với mình. Vì vậy, cứ cuối tuần mình lại qua đây ăn, tranh thủ tụ tập bạn bè, có những tuần cách một hôm mình ăn một lần”, Linh chia sẻ.
Cùng sở thích ăn các hàng quán rong hoặc vỉa hè, Mai Chi (19 tuổi, sinh viên tại Hà Nội) giải thích: “Ăn vỉa hè hoặc các hàng rong vừa túi tiền sinh viên, vừa khiến mình thấy thoải mái và gần gũi hơn. Mình thích cảm giác vừa ăn uống vừa ngắm phố phường, đặc biệt vào những buổi sáng mát trời hay những tối trời se lạnh”. Theo nữ sinh, việc ngồi quây quần trên những chiếc ghế nhựa thấp cùng bạn bè sau giờ tan học còn là cách giúp giải tỏa căng thẳng hiệu quả.
Không chỉ riêng các bạn trẻ, nhiều người lớn tuổi, đã đi làm cũng có thói quen dừng chân trước những gánh xôi, xe đẩy bánh mì, quán trà đá, cà phê,... vào mỗi sáng. Thực tế, những gánh hàng rong, quán vỉa hè này giúp họ mua được đồ ăn sáng một cách gọn gàng, nhanh chóng vào mỗi buổi sáng vội vã; hay quán trà đá ven đường giúp họ sống chậm lại sau một ngày dài căng thẳng với công việc.
Có thể thấy, việc ăn uống vỉa hè, tại các hàng rong đã trở thành một thói quen, văn hóa của nhiều người. Tuy nhiên, đồ ăn vỉa hè hay hàng rong luôn là đề tài gây tranh cãi khi đề cập tới vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm và các thủ tục pháp lý hành chính.
Hàng rong, quán vỉa hè được đề xuất giảm thủ tục hành chính
Ngày 11/11, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đã miễn nhiều thủ tục hành chính cho hàng rong, thức ăn đường phố đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc. Dự thảo đang được xem xét tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI.
Theo dự thảo, các đối tượng như cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, người bán hàng rong, và kinh doanh thức ăn đường phố được xếp vào danh mục miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Đồng thời, các thực phẩm được chế biến tại cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố và cơ sở nhỏ lẻ cũng thuộc diện được miễn đăng ký bản công bố sản phẩm và miễn công bố tiêu chuẩn sản phẩm.
Dự thảo hướng đến tiếp cận một cách công bằng hơn: giảm gánh nặng thủ tục hành chính, tập trung kiểm soát những nguy cơ cốt lõi và tăng cường trách nhiệm của người làm kinh doanh. Cuối cùng, mục tiêu vẫn phải là bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng, không đẩy những người lao động nghèo vào thế khó trong hoạt động mưu sinh.
Với nhiều người, gánh xôi, xe bánh mì hay xe đồ ăn vặt là sinh kế, nguồn sống chính của một gia đình. Tại một quán xiên nằm trên phố Tô Hiệu, người bán đã hoạt động tại đây hơn 10 năm. Học sinh, sinh viên và cả người đi làm vẫn thường xuyên lui tới mỗi buổi trưa hay giờ tan tầm buổi chiều. “Chồng tôi hay đau ốm, con cái không được nhanh nhẹn nên tôi vẫn phải cố lo kinh tế chính. Tôi không đủ tiền để có thể thuê mặt bằng nên cứ bán rong vậy thôi, cố gắng gồng gánh, kiếm sống từng tháng”, cô tâm sự.
Tuy nhiên, vì bán rong, cô luôn thấp thỏm lo âu mỗi khi có chính quyền, cơ quan chức năng tới kiểm tra giấy tờ và các thủ tục hành chính dù bán ở cung đường này đã hơn 10 năm. Khi nghe được dự thảo mới, cô bày tỏ sự nhẹ nhõm, yên tâm buôn bán, kinh doanh hơn.
Đại diện Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI cho biết, thức ăn đường phố và hàng rong tuy là sinh kế của hàng triệu lao động nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) do nguồn nguyên liệu thiếu minh bạch và điều kiện chế biến, bảo quản còn hạn chế.
Tuy nhiên, miễn giấy phép không đồng nghĩa với miễn trách nhiệm. Những người kinh doanh nhỏ lẻ vẫn phải tuân theo những yêu cầu thiết yếu về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm như: sử dụng nguồn nguyên liệu có xuất xứ rõ ràng, che đậy thức ăn tránh bụi bẩn, côn trùng, dùng nước sạch để chế biến và bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ phù hợp.
Khi rào cản giấy tờ được tháo gỡ, áp lực giám sát sẽ chuyển dịch mạnh sang khâu hậu kiểm, nghĩa là cơ quan chức năng có thể kiểm tra đột xuất và xử phạt nghiêm khắc nếu phát hiện vi phạm, thay vì chỉ kiểm tra hồ sơ trên giấy như trước đây. Về lâu dài, để chủ trương nhân văn này thực sự phát huy hiệu quả trên thực tế, bên cạnh sự tự giác của người bán hàng, chính quyền địa phương cũng cần quy hoạch các khu vực kinh doanh hợp lý, đồng thời tăng cường tập huấn kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm cho tiểu thương.
Việc tháo gỡ rào cản thủ tục được kỳ vọng sẽ tạo hành lang thông thoáng để người bán hàng rong yên tâm mưu sinh. Song hành với đó, ý thức tuân thủ vệ sinh của người kinh doanh và sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan chức năng chính là chìa khóa để ẩm thực đường phố giữ trọn sức hút mà vẫn bảo đảm an toàn sức khỏe cộng đồng.


