Lụa Vạn Phúc: Danh tiếng còn đó, nghề truyền thống thì mong manh

(Sóng trẻ) - Lụa Vạn Phúc là làng nghề dệt lụa trên 1000 năm ở Hà Nội, nổi tiếng với những tấm mang đậm nét văn hóa cổ truyền Việt Nam. Tuy nhiên, trước sức ép của thị trường và sự thay đổi thị hiếu, nghề dệt lụa nơi đây đang dần mai một, đối mặt với nguy cơ đánh mất nghề truyền thống.

Những thách thức của làng lụa trăm năm

Làng lụa Vạn Phúc từ lâu vốn nổi tiếng với những tấm lụa mềm mại, óng ả, được kết tinh từ hoa văn tinh xảo và đôi bàn tay khéo léo của nghệ nhân dệt truyền thống. Tuy nhiên, sự lên ngôi của thời trang nhanh cùng sự đa dạng của sản phẩm dệt may hiện đại đang khiến làng nghề đứng trước không ít thách thức. 

Giới trẻ có xu hướng cuốn hút bởi thời trang nhanh nhờ mẫu mã đa dạng, giá cả phải chăng và phù hợp với cuộc sống hiện đại. Trong khi đó, nhiều bạn trẻ cho rằng, lụa Vạn Phúc có giá thành cao hơn, không nhiều mẫu mã và thiếu sự đổi mới trong cách tiếp cận khiến nhiều bạn trẻ chưa thật sự có nhu cầu tìm hiểu hay tiếp tục với nghề dệt lụa. 

Bạn Phương Thảo - du khách tham quan và mua sắm tại phố Lụa bày tỏ: “Mình thích xem quy trình dệt và tìm hiểu câu chuyện làng nghề. Sản phẩm đẹp nhưng nếu kết hợp thêm thiết kế hiện đại thì sẽ hấp dẫn người trẻ hơn”.

Theo người dân địa phương, trước đây, các hộ gia đình phần lớn đều sinh sống và gắn bó với nghề dệt lụa thủ công thì ngày nay, làng chỉ còn một số ít hộ duy trì.  của làng lụa là những người lớHầu hết, các hộ dân đã chuyển sang buôn bán và sản xuất bằng máy để phù hợp với nhu cầu thị trường cũng như tệp khách hàng.

Khách đông ngoài phố, thợ vắng trong làng

Mặc dù lụa Vạn Phúc vẫn để lại dấu ấn riêng nhưng sản phẩm lụa không còn thu hút được tệp khách hàng như trước. Hiện nay, tệp khách hàng chủ yếun tuổi hoặc khách du lịch quốc tế. Trong đó, những ngày cuối tuần và thời điểm giáp Tết là lúc làng lụa Vạn Phúc đón lượng khách đông nhất.

Theo một số chủ cửa hàng kinh doanh tại làng lụa Vạn Phúc cho biết rằng, tệp khách hàng đến làng Lụa thường chỉ ghé xem vải, chụp ảnh mà ít khi mua. Không chỉ khách hàng, ngay cả nguồn nhân lực trẻ để nối tiếp làng nghề cũng đang dần thưa thớt. Các bạn trẻ ngày nay ít để ý tới nghề dệt lụa vì công việc khá vất vả, thu nhập không ổn định, do công việc thủ công đòi hỏi sự tỉ mỉ. 

Bạn Hồng Ngọc cho biết: “Mình từng nghĩ đến việc theo học nghề dệt lụa, những công việc khá vất vả và đòi hỏi sự tỉ mỉ khéo léo cao nên mình đành lựa chọn một công việc khác ổn định hơn”.  

Trước đây, vào thời điểm phát triển, cả làng có tới 1000 khung dệt nhưng ngày nay chỉ còn khoảng 100 khung. Trong khi đó, lực lượng lao động trẻ kế cận nghề không nhiều, khiến làng lụa đứng trước nhiều nguy cơ mai một. Khi nghề dệt lụa không còn được duy trì thường xuyên, những giá trị văn hóa cũng dần bị phai nhạt. 

Đứng trước nguy cơ đó, để bảo tồn làng nghề gắn với việc gìn giữ truyền thống, vào tháng 10 năm 2015, dưới sự chỉ đạo của UBND phường Vạn Phúc, Công ty Cổ phần phát triển lụa Vạn Phúc được thành lập nhằm bảo tồn và phát triển làng nghề. 

Chị Hương - chủ một cửa tiệm tại làng Lụa Vạn Phúc chia sẻ: “Nhằm bảo tồn làng nghề, Công ty Cổ phần phát triển lụa Vạn Phúc đã được thành lập dưới sự chỉ đạo của UBND phường Vạn Phúc. Ngoài ra, những gia đình dệt lụa như tôi được cho phép bày bán các sản phẩm tại trung tâm thiết kế sáng tạo làng nghề dệt lụa Vạn Phúc. Tại đây, tôi sẽ tiếp tục bày bán các sản phẩm do gia đình tôi trực tiếp sản xuất. Bên cạnh đó, chúng tôi còn tổ chức thêm các buổi trải nghiệm sản phẩm làng nghề”.

Danh tiếng lụa Vạn Phúc vẫn còn đó, nhưng nghề truyền thống vẫn cần tiếp tục sống trong đời sống hiện đại, rất cần những giải pháp lâu dài trước khi làng lụa chỉ còn trong quá khứ.