Những thước phim đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng

(Sóng trẻ) - Với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI), các bạn trẻ có thể dễ dàng theo dõi nhiều nội dung về lịch sử. Tận dụng thế mạnh đó, anh Phạm Bá Việt (35 tuổi) - một người trẻ đam mê lịch sử đã kể lại những câu chuyện lịch sử của dân tộc, thu hút sự quan tâm của nhiều khán giả trẻ. 

Lịch sử dân tộc ta được viết nên từ những trang sử hào hùng, ghi dấu bao chiến công và sự hy sinh của các thế hệ cha ông. Những câu chuyện lịch sử giờ đây không còn nằm lặng lẽ trong từng trang sách mà trở nên sinh động qua các thước phim trực quan. Xuất phát từ tình yêu và niềm đam mê với lịch sử dân tộc, anh Phạm Bá Việt - người sáng lập kênh “Hồn Thiêng Sử Việt” quyết định sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tái hiện lại các sự kiện lịch sử, qua đó đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng. 

PV: Thưa anh Phạm Bá Việt, động lực nào khiến anh quyết định thực hiện các bộ phim tái hiện lại lịch sử bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo? 

Anh Phạm Bá Việt: Động lực để tôi quyết định thực hiện các tập phim về lịch sử đó là niềm đam mê lịch sử và đặc biệt là lịch sử dân tộc. Trước kia, tôi dành rất nhiều thời gian rảnh để tìm hiểu và nghiên cứu về lịch sử nước nhà và cảm thấy rất xúc động về những sự hy sinh xương máu của cha ông để giành được độc lập. 

Thế nhưng, tôi nhận thấy lịch sử qua sác vở thường là những dòng chữ và số liệu thống kê rất dài, khá khó để có thể hình dung, cảm nhận và ghi nhớ hết. Từ khi ứng dụng AI phát triển, tôi thấy rằng những thước phim lịch sử được tạo bằng AI có thể giúp chúng ta tiếp cận lịch sử một cách sinh động, trực quan hơn qua hình ảnh, âm thanh, lời thoại… Từ đó, những trang sử sẽ dễ dàng tiếp cận tới mọi người hơn, tạo cảm xúc và niềm hứng thú với lịch sử dân tộc. Quan trọng hơn cả là tôi cảm thấy những thước phim của mình thúc đẩy và lan toả niềm tự hào dân tộc tới nhiều người, nên tôi quyết định lựa chọn AI để sáng tạo nội dung tái hiện lại lịch sử.  

PV: Thông thường, quá trình làm 1 thước phim lịch sử từ AI sẽ mất khoảng bao nhiêu thời gian, thưa anh? 

Anh Phạm Bá Việt: Quá trình làm một thước phim lịch sử từ trí tuệ nhân tạo sẽ phụ thuộc vào dung lượng của các video. Thông thường, đối với những clip ngắn đăng tải trên nền tảng Tiktok, tôi sẽ mất khoảng một tuần để thực hiện. Một phần do công việc thường ngày của tôi khá bận nên chỉ tranh thủ thời gian rảnh hoặc buổi khuya. Đối với những tập phim dài khoảng 20 - 30 phút được đăng tải trên nền tảng Youtube, tôi thường mất 1 tháng để thực hiện. 

PV: Để có được một thước phim lịch sử hoàn chỉnh, anh sẽ phải trải qua các công đoạn như thế nào? 

Anh Phạm Bá Việt: Để có được một thước phim lịch sử chất lượng, trước tiên là phải lấy đúng tư liệu lịch sử, tìm kiếm từ các nguồn sử chính thống, từ các báo an ninh hay quốc phòng. Qua những tư liệu đó, tôi phải sắp xếp để lên nội dung, kịch bản sao cho phù hợp và chính xác. Sau khi có kịch bản thì bắt đầu vào việc sản xuất video để ra các phân cảnh nhỏ, rồi tới công đoạn cắt dựng, chỉnh sửa video. Cuối cùng, tôi thực hiện bước chỉnh sửa hậu kì và kiểm tra bản quyền để có thể đăng lên một thước phim hoàn chỉnh. 

PV: Để đảm bảo tính chính xác của thông tin lịch sử, anh thường sẽ xử lý các nguồn tư liệu như thế nào? 

Anh Phạm Bá Việt: Tôi thường bắt đầu bằng việc tìm hiểu từ các nguồn tư liệu chính thống, sách lịch sử, tài liệu nghiên cứu và những nguồn đã được công bố bởi các cơ quan, nhà nghiên cứu có uy tín. Với những chi tiết quan trọng như thời gian, địa điểm, diễn biến trận đánh hay nhân vật lịch sử, tôi cố gắng đối chiếu nhiều nguồn thay vì chỉ dựa vào một bài viết. Khi đã đối chiếu từ nhiều nguồn chính thống thì sẽ đúc kết được dữ liệu tối ưu và chính xác nhất. Một phần nữa để đảm bao thước phim có độ chính xác đó là người sản xuất nội dung không được sáng tạo hay tô vẽ sai lệch theo hướng giải trí. Với tôi, lịch sử trước hết là sự thật, không thể vì mục đích giải trí mà tùy tiện bóp méo hay thay đổi bản chất của lịch sử

PV: Trong quá trình sử dụng AI để tái hiện các nhân vật, sự kiện lịch sử, anh đã từng gặp phải những khó khăn nào, đặc biệt là khi công nghệ chưa thể tái hiện hoàn toàn chính xác bối cảnh, trang phục hay diện mạo nhân vật?

Anh Phạm Bá Việt: Khó khăn lớn nhất đó là AI chưa thể tái hiện hoàn toàn chính xác các yếu tố lịch sử, từ trang phục, vũ khí, kiến trúc đến diện mạo nhân vật. Đặc biệt, với những giai đoạn lịch sử xa xưa hoặc chiến tranh hiện đại, chỉ một chi tiết sai lệch cũng có thể làm giảm tính chân thực. Vì vậy, tôi phải dành rất nhiều thời gian nghiên cứu tư liệu, đối chiếu hình ảnh và điều chỉnh nhiều lần để sản phẩm gần với lịch sử nhất có thể.

PV: Theo anh, việc ứng dụng AI vào sản xuất phim lịch sử có những ưu điểm và hạn chế gì so với các hình thức truyền tải lịch sử truyền thống?

Anh Phạm Bá Việt: Ưu điểm lớn nhất của AI là giúp một cá nhân hoặc nhóm nhỏ có thể tạo ra những thước phim lịch sử có hình ảnh trực quan, sinh động mà trước đây cần rất nhiều kinh phí và nhân lực mới thực hiện được. AI cũng mở ra nhiều cách tiếp cận mới, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với khán giả trẻ. 

Tuy nhiên, hạn chế của công nghệ này đó là chưa thực sự hiểu sâu bối cảnh lịch sử, đôi khi tạo ra những hình ảnh sai lệch. Do đó, AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế kiến thức và sự kiểm chứng của con người.

PV: Anh nhìn nhận như thế nào về trách nhiệm của những nhà sáng tạo nội dung khi đưa các sản phẩm lịch sử do AI tạo ra lên mạng xã hội, trong bối cảnh người xem có thể dễ dàng nhầm lẫn giữa hình ảnh tái hiện và tư liệu lịch sử có thật?

Anh Phạm Bá Việt: Theo tôi, trách nhiệm lớn nhất của người sáng tạo nội dung là không được đánh đổi sự thật lịch sử để lấy lượt xem. Người sáng tạo cần nghiên cứu, kiểm chứng thông tin và phân biệt rõ giữa hình ảnh tái hiện bằng AI với tư liệu lịch sử có thật. Đặc biệt, cần tránh để khán giả hiểu nhầm những hình ảnh do AI dựng thành hình ảnh tư liệu. Với kênh Hồn Thiêng Sử Việt, tôi luôn xác định nội dung lịch sử phải dựa trên những sự kiện lịch sử có thật, qua các nguồn tư liệu có cơ sở, còn AI chỉ là phương tiện để mô phỏng và kể lại câu chuyện ấy một cách trực quan hơn. 

PV: Theo anh, làm thế nào để cân bằng giữa yếu tố sáng tạo, giải trí nhằm thu hút người xem và yêu cầu bảo đảm tính chân thực, chính xác khi kể lại những câu chuyện lịch sử?

Anh Phạm Bá Việt: Sáng tạo nằm ở cách kể chuyện, cách xây dựng hình ảnh và cảm xúc cho người xem, chứ không phải sáng tạo ra những sự kiện lịch sử không có thật. Có thể sử dụng ngôn ngữ điện ảnh để câu chuyện hấp dẫn hơn, nhưng những sự kiện, nhân vật và bản chất lịch sử phải được tôn trọng và tuyệt đối chính xác. Một sản phẩm về lịch sử mà sáng tạo quá đà làm sai lệch bản chất sự kiện thì đó chỉ là một sản phẩm giải trí đơn thuần, không thể coi là sản phẩm lịch sử được. Tôi luôn quan niệm rằng: lịch sử có thể được kể bằng nhiều cách mới mẻ, nhưng sự thật lịch sử thì không thể thay đổi chỉ để phục vụ mục đích giải trí.

PV: Qua quá trình đăng tải các video lịch sử trên mạng xã hội, anh nhận thấy khán giả trẻ đón nhận những sản phẩm này như thế nào? 

Anh Phạm Bá Việt: Tôi khá vui và bất ngờ khi thấy nhiều bạn trẻ dành sự quan tâm lớn cho các video lịch sử. Có những sản phẩm đạt hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu lượt xem. Điều đáng mừng không chỉ là lượt xem mà còn là những bình luận trao đổi, tìm hiểu thêm về các nhân vật và sự kiện lịch sử. Điều đó cho thấy giới trẻ không hề thờ ơ với lịch sử, vấn đề là chúng ta cần tìm được cách truyền tải phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của họ.

PV: Trong thời gian tới, anh có dự định phát triển thêm những dự án nào nhằm đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ?

Anh Phạm Bá Việt: Tôi vẫn tiếp tục phát triển các bộ phim lịch sử bằng AI, tập trung vào những sự kiện và giai đoạn quan trọng trong lịch sử dân tộc, đặc biệt là các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh những video ngắn trên TikTok, tôi cũng lên kế hoạch đầu tư nhiều hơn cho các bộ phim dài tập trên YouTube để người xem có trải nghiệm bao quát và cảm nhận sâu sắc hơn về những chiến dịch. Mục tiêu của tôi là xây dựng một kênh phim lịch sử AI có chất lượng và bản sắc riêng. 

PV: Xin cảm ơn anh Phạm Bá Việt đã có những chia sẻ về quá trình đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là các bạn trẻ. Hy vọng trong thời gian tới, anh sẽ tiếp tục cho ra mắt nhiều sản phẩm phim lịch sử chất lượng, góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử và niềm tự hào dân tộc.