Quạt Chàng Sơn: Giữ hồn nghề giữa nhịp sống hiện đại

(Sóng trẻ) - Giữa thời đại quạt máy phủ sóng khắp mọi nhà, làng Chàng Sơn (xã Tây Phương, Hà Nội) vẫn giữ trọn hơi thở truyền thống nhờ những nghệ nhân miệt mài chẻ nan, phất quạt mỗi ngày. Nối dài câu thơ cổ “Hội đồng tiên quạt”, người dân nơi đây vẫn bền bỉ gìn giữ “nghề kết quạt” như một nét đẹp văn hóa lâu đời của xứ Đoài.

Làng quạt giấy Chàng Sơn là tên gọi quen thuộc của làng Chàng Sơn - nơi nổi tiếng vứi nghề làm quạt giấy, quạt lụa truyền thống, nay thuộc xã Tây Phương, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Ngọc Tú)
Làng quạt giấy Chàng Sơn là tên gọi quen thuộc của làng Chàng Sơn - nơi nổi tiếng vứi nghề làm quạt giấy, quạt lụa truyền thống, nay thuộc xã Tây Phương, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Không dừng lại ở một vật dụng xua tan cái nóng oi ả ngày hè, chiếc quạt Chàng Sơn còn mang giá trị tinh thần đặc biệt. Người làm nghề gửi vào đó làn gió lành để xoa dịu những bức bí, đem lại sự thư thái cho tâm hồn. (Ảnh: Ngọc Tú)
Không dừng lại ở một vật dụng xua tan cái nóng oi ả ngày hè, chiếc quạt Chàng Sơn còn mang giá trị tinh thần đặc biệt. Người làm nghề gửi vào đó làn gió lành để xoa dịu những bức bí, đem lại sự thư thái cho tâm hồn. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Điểm đặc biệt tạo nên thương hiệu quạt Chàng Sơn nằm ở kỹ thuật làm khung tỉ mỉ theo quy tắc “trong mười ngoài chín”. Việc giữ phần tay cầm dày dặn và vót mỏng dần về phía đầu khung giúp chiếc quạt có độ dẻo dai, xòe mềm mại và tạo ra làn gió căng mát khi phe phẩy. (Ảnh: Ngọc Tú)
Điểm đặc biệt tạo nên thương hiệu quạt Chàng Sơn nằm ở kỹ thuật làm khung tỉ mỉ theo quy tắc “trong mười ngoài chín”. Việc giữ phần tay cầm dày dặn và vót mỏng dần về phía đầu khung giúp chiếc quạt có độ dẻo dai, xòe mềm mại và tạo ra làn gió căng mát khi phe phẩy. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Trải qua 8 đến 10 tháng ngâm nước, từng lóng tre mới được vớt lên chẻ khúc và phơi khô để sẵn sàng làm nên một bộ khung bền bỉ.  (Ảnh: Ngọc Tú)
Trải qua 8 đến 10 tháng ngâm nước, từng lóng tre mới được vớt lên chẻ khúc và phơi khô để sẵn sàng làm nên một bộ khung bền bỉ.  (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Đôi bàn tay khéo léo của người thợ nhịp nhàng chẻ tre thành nan nhỏ, đặt nền móng cho bộ khung quạt vững chắc. (Ảnh: Ngọc Tú)
Đôi bàn tay khéo léo của người thợ nhịp nhàng chẻ tre thành nan nhỏ, đặt nền móng cho bộ khung quạt vững chắc. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Phần đuôi quạt được mài tròn tỉ mỉ, vừa loại bỏ những dăm tre thừa vừa giúp chiếc quạt khi cầm trên tay được êm ái, trơn nhẵn. (Ảnh: Ngọc Tú)
Phần đuôi quạt được mài tròn tỉ mỉ, vừa loại bỏ những dăm tre thừa vừa giúp chiếc quạt khi cầm trên tay được êm ái, trơn nhẵn. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Trước khi “phủ áo” cho quạt, người thợ cẩn trọng bôi một lớp keo dán đều tay lên từng nan tre, tạo độ bám dính chắc chắn cho chất liệu phủ. (Ảnh: Ngọc Tú)
Trước khi “phủ áo” cho quạt, người thợ cẩn trọng bôi một lớp keo dán đều tay lên từng nan tre, tạo độ bám dính chắc chắn cho chất liệu phủ. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Trong công đoạn “phất quạt”, người thợ sẽ “phất” lên khung lớp giấy dó, giấy điệp hay lụa mỏng, đòi hỏi từng nhịp quét hồ phải thật đều tay để mặt quạt phẳng nếp, không gợn vết nhăn. (Ảnh: Ngọc Tú)
Trong công đoạn “phất quạt”, người thợ sẽ “phất” lên khung lớp giấy dó, giấy điệp hay lụa mỏng, đòi hỏi từng nhịp quét hồ phải thật đều tay để mặt quạt phẳng nếp, không gợn vết nhăn. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Nối tiếp nhịp phất hồ, những dải quạt được xòe rộng và đón nắng gió tự nhiên, chờ lớp keo kết dính bền chặt trước khi bước vào khâu gọt tỉa cuối cùng. (Ảnh: Ngọc Tú)
Nối tiếp nhịp phất hồ, những dải quạt được xòe rộng và đón nắng gió tự nhiên, chờ lớp keo kết dính bền chặt trước khi bước vào khâu gọt tỉa cuối cùng. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Khi quạt đã khô ráo, người thợ cẩn trọng dùng kéo tỉa bỏ phần giấy hoặc lụa thừa ở viền mép, giúp chiếc quạt đạt độ tròn xòe cân đối và chỉn chu nhất. (Ảnh: Ngọc Tú)
Khi quạt đã khô ráo, người thợ cẩn trọng dùng kéo tỉa bỏ phần giấy hoặc lụa thừa ở viền mép, giúp chiếc quạt đạt độ tròn xòe cân đối và chỉn chu nhất. (Ảnh: Ngọc Tú)

 

Ảnh 11: Nghệ nhân Nguyễn Thị Tuấn, người góp phần vực dậy nghề quạt Chàng Sơn thông qua cải tiến sản phẩm và quảng bá làng nghề đến du khách trong, ngoài nước, chia sẻ mong muốn đưa nghề làm quạt Chàng Sơn phát triển trong tương lai, với sự chung tay của thế hệ trẻ: “Tôi mong rằng là sẽ có được sự hợp tác của các bạn trẻ để các bạn cũng quan tâm đến các làng nghề truyền thống thủ công và cùng chung tay cải tiến, vươn ra ngoài thế giới”. (Ảnh: NVCC)
Nghệ nhân Nguyễn Thị Tuấn, người góp phần vực dậy nghề quạt Chàng Sơn thông qua cải tiến sản phẩm và quảng bá làng nghề đến du khách trong, ngoài nước, chia sẻ mong muốn đưa nghề làm quạt Chàng Sơn phát triển trong tương lai, với sự chung tay của thế hệ trẻ: “Tôi mong rằng là sẽ có được sự hợp tác của các bạn trẻ để các bạn cũng quan tâm đến các làng nghề truyền thống thủ công và cùng chung tay cải tiến, vươn ra ngoài thế giới”. (Ảnh: NVCC)

 

Những tấm bằng khen, giấy chứng nhận là sự ghi nhận đối với những đóng góp của nghệ nhân Nguyễn Thị Tuấn cũng như làng nghề quạt Chàng Sơn trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đây không chỉ là niềm tự hào của người làm nghề mà còn là động lực để nghề quạt tiếp tục được bảo tồn, phát triển, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. (Ảnh: Ngọc Tú)
Những tấm bằng khen, giấy chứng nhận là sự ghi nhận đối với những đóng góp của nghệ nhân Nguyễn Thị Tuấn cũng như làng nghề quạt Chàng Sơn trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đây không chỉ là niềm tự hào của người làm nghề mà còn là động lực để nghề quạt tiếp tục được bảo tồn, phát triển, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. (Ảnh: Ngọc Tú)

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật5 ngày trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật2 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật2 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN