Khắc dấu gỗ - Gìn giữ nét thủ công truyền thống giữa đời sống hiện đại
(Sóng trẻ) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi máy móc ngày càng thay thế nhiều công đoạn sản xuất thủ công, nghề khắc dấu gỗ vẫn được gìn giữ qua đôi bàn tay khéo léo và sự tỉ mỉ của người thợ. Tại phố Hàng Quạt, Hà Nội, ông Phạm Minh Tiến tiếp nối nghề truyền thống của gia đình, đưa những con dấu gỗ từ công cụ phục vụ công việc trở thành món quà lưu niệm mang dấu ấn cá nhân, góp phần giới thiệu nét đẹp thủ công Việt Nam đến bạn bè quốc tế.
Từ những đường nét trên gỗ đến một con dấu hoàn chỉnh
Nghề khắc dấu gỗ là một nghề thủ công có từ lâu đời, gắn liền với kỹ thuật tạo chữ viết, hình ảnh và hoa văn trên bề mặt gỗ. Tại phố Hàng Quạt, ông Phạm Minh Tiến vẫn bền bỉ gắn bó với công việc được truyền lại qua nhiều thế hệ trong gia đình.
Mỗi con dấu được tạo ra đều bắt đầu từ một ý tưởng. Có những mẫu được thực hiện theo yêu cầu riêng của khách hàng, cũng có những mẫu do người thợ tự sáng tác dựa trên thị hiếu và nhu cầu của thị trường. Sự kết hợp giữa ý tưởng cá nhân và kinh nghiệm của người thợ tạo nên những sản phẩm đa dạng về hình thức, nội dung.
Để hoàn thiện một con dấu, người thợ trước tiên phải chuẩn bị phôi gỗ, làm phẳng bề mặt và tạo những đường nét cơ bản theo mẫu đã lựa chọn. Từ những nét phác thảo ban đầu, từng chi tiết được chạm khắc cẩn thận cho đến khi hình ảnh và hoa văn hiện lên rõ nét. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự khéo léo, kiên nhẫn và khả năng kiểm soát dụng cụ của người thợ.
Thích ứng với nhu cầu mới, giữ gìn kỹ thuật cũ
Trong bối cảnh máy móc ngày càng đảm nhiệm nhiều công đoạn sản xuất, nghề khắc dấu gỗ vẫn giữ được nét riêng nhờ kỹ thuật thủ công và sự tỉ mỉ trong từng chi tiết. Nếu trước đây, những con dấu chủ yếu phục vụ công việc, thì ngày nay, sản phẩm còn được sử dụng cho mục đích giải trí, trang trí và làm quà tặng.
Theo ông Phạm Minh Tiến, bên cạnh việc duy trì kỹ thuật truyền thống, người thợ cũng cần sáng tạo những mẫu mã mới để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Những con dấu mang hình ảnh, câu chữ hoặc dấu ấn riêng theo yêu cầu đang trở thành lựa chọn của nhiều người, đặc biệt là khách du lịch muốn tìm kiếm một món quà lưu niệm độc đáo.
Không chỉ mang giá trị sử dụng, con dấu gỗ còn là một sản phẩm văn hóa, góp phần giới thiệu nghề thủ công truyền thống Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Đây cũng là một hình thức quảng bá văn hóa tại chỗ, khi du khách có thể trực tiếp tìm hiểu quy trình chế tác và mang về một sản phẩm được làm riêng theo sở thích của mình.
Món quà nhỏ mang dấu ấn cá nhân
Sức hấp dẫn của những con dấu gỗ không chỉ nằm ở kỹ thuật chế tác mà còn ở khả năng cá nhân hóa sản phẩm. Thay vì lựa chọn những món quà sản xuất hàng loạt, khách hàng có thể đặt làm con dấu với hình ảnh, họa tiết và nội dung mang ý nghĩa riêng.
Chia sẻ về trải nghiệm này, anh Lindsay, du khách người Úc, bày tỏ sự ấn tượng trước khả năng chạm khắc những hoa văn tỉ mỉ trên một miếng gỗ nhỏ. Với anh, sự khéo léo và kiên nhẫn của người nghệ nhân chính là điều khiến sản phẩm trở nên đặc biệt. Việc đặt làm một con dấu riêng cũng mang đến trải nghiệm thú vị, giúp lưu giữ kỷ niệm về chuyến đi Việt Nam.
Còn với chị Aileen Tukala, du khách người Úc cho biết, khi lựa chọn quà tặng cho người thân và bạn bè, chị thường tìm kiếm những món đồ vừa độc bản, có dấu ấn riêng của người nhận, vừa có tính lưu niệm. Những con dấu gỗ đáp ứng được mong muốn đó bởi khách hàng có thể tùy chỉnh sản phẩm theo sở thích và cá tính của người được tặng. Qua món quà được chuẩn bị bằng sự tâm huyết, người tặng cũng muốn gửi gắm tình cảm đến những người mình yêu thương.
Giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nghề khắc dấu gỗ vẫn tiếp tục hiện diện trên phố Hàng Quạt qua công việc thường ngày của những người thợ như ông Phạm Minh Tiến. Mỗi sản phẩm hoàn thiện không chỉ thể hiện kỹ thuật và kinh nghiệm được trao truyền qua nhiều thế hệ, mà còn mang theo câu chuyện về một nghề thủ công truyền thống. Việc duy trì kỹ thuật cũ, đồng thời tìm hướng thích ứng với nhu cầu mới, đang mở ra cơ hội để nghề khắc dấu gỗ tiếp tục được gìn giữ và phát triển trong đời sống hôm nay.


