'Nghề qua Phố': Mở lối sáng tạo từ những giá trị thủ công truyền thống
(Sóng trẻ) - Từ sự kết hợp giữa nghệ nhân và nhà thiết kế đến những thử nghiệm với chất liệu bản địa, chùm triển lãm “Nghề qua Phố” mang đến góc nhìn mới về khả năng tiếp nối nghề thủ công truyền thống trong đời sống đương đại. Sự kiện diễn ra tại số 47 Hàng Dầu, Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Chùm triển lãm gồm ba không gian: “Kết Duyên Sáng Tạo”, “Lưu dấu Thủ mộc” và “Con đường Sơn mài Việt - Nhật”. Mỗi không gian khai thác một hướng tiếp cận riêng, cùng đặt ra câu hỏi về cách đưa tri thức thủ công ra khỏi phạm vi bảo tồn để tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Tại “Kết Duyên Sáng Tạo”, công chúng được tìm hiểu những sản phẩm hình thành từ quá trình hợp tác giữa các nhà thiết kế trẻ và nghệ nhân làng nghề. Các chất liệu như sơn mài Hạ Thái, khảm trai Chuôn Ngọ, lụa Quất Động, quạt Chàng Sơn hay tò he Xuân La được tiếp cận bằng những ý tưởng mới. Thay vì chỉ thực hiện theo thiết kế có sẵn, nghệ nhân cùng tham gia trao đổi, thử nghiệm và điều chỉnh sản phẩm, đưa kinh nghiệm làm nghề trở thành một phần của quá trình sáng tạo.
Nguyễn Hương Giang - Tác giả bộ sản phẩm “Ô ăn quan” chia sẻ: “Triển lãm lần này là một cơ hội rất lớn đối với bản thân mình để có thể lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống thông qua các sản phẩm sáng tạo, đồng thời đưa những trò chơi dân gian quen thuộc đến gần hơn với đời sống hiện đại, đặc biệt là với thế hệ trẻ”.
Nếu không gian đầu tiên nhấn mạnh sự hợp tác, “Lưu dấu Thủ mộc” lại giới thiệu cách các nghệ sĩ, studio khai thác hình tượng và chất liệu văn hóa Việt Nam trong sản phẩm đương đại. Từ tranh kính, họa tiết dân gian đến sơn mài và đèn đất sét, những sáng tạo được thể hiện qua nhiều hình thức như đồ họa, điêu khắc, in 3D và thiết kế sản phẩm. Bên cạnh thành phẩm, các bản thử nghiệm và công cụ chế tác cũng được giới thiệu, giúp người xem hình dung quá trình phát triển ý tưởng.
Trong khi đó, “Con đường Sơn mài Việt - Nhật” mở rộng câu chuyện sang giao lưu quốc tế. Triển lãm giới thiệu kết quả hợp tác giữa nghệ sĩ Việt Nam và các nghệ nhân Wajima, Nhật Bản, đồng thời tái hiện những kỹ thuật sơn mài truyền thống và thử nghiệm ứng dụng công nghệ trong thiết kế.
Tham gia triển lãm cùng 3 người bạn khác, Chị Khánh Hòa (27 tuổi, Thái Bình) chia sẻ: “Tôi khá bất ngờ khi thấy những chất liệu và trò chơi dân gian quen thuộc được thể hiện qua những sản phẩm sáng tạo như vậy. Cách trưng bày mới mẻ khiến các sản phẩm truyền thống trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn, đồng thời gợi cho tôi mong muốn tìm hiểu thêm về các nghề thủ công và văn hóa Việt Nam”.
Đặt cạnh nhau, ba triển lãm cho thấy nghề thủ công có thể tiếp tục phát triển bằng nhiều con đường khác nhau. Không chỉ lưu giữ kỹ thuật và sản phẩm, việc tạo điều kiện để nghệ nhân tham gia sáng tạo, kết nối với thị trường và giao lưu quốc tế cũng góp phần duy trì sức sống của những giá trị văn hóa.


