Ngòi bút khắc bản lĩnh: Những nữ nhà báo theo đuổi đến cùng sự thật

(Sóng Trẻ) - Phía sau những phóng sự điều tra về tham nhũng, tiêu cực, lừa đảo hay những góc khuất xã hội là hành trình tác nghiệp nhiều áp lực. Với các nữ nhà báo như Liên Liên, Thùy Dương và Hoàng Thiên Nga, bản lĩnh nghề nghiệp được thể hiện qua sự kiên trì xác minh, bảo vệ nguồn tin và theo đuổi sự thật đến cùng. 

Những hành trình không dừng lại trước khó khăn

Tháng 9/2018, loạt phóng sự điều tra về tình trạng “bảo kê” tại chợ Long Biên được phát sóng trên bản tin Thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), sau 100 ngày phóng viên bám địa bàn. Phía sau những hình ảnh phản ánh hoạt động bảo kê là quá trình tác nghiệp của nhà báo Liên Liên cùng đồng nghiệp.

Sau khi loạt phóng sự được phát sóng, nhóm phóng viên nhận được tin nhắn đe dọa tính mạng. Cơ quan công an sau đó khởi tố 5 bị can liên quan vụ việc, trong đó có đối tượng cầm đầu. Tác phẩm cũng mang về giải Vàng tại Liên hoan Truyền hình toàn quốc lần thứ 38.

Phóng viên Liên Liên là tác giả của nhiều loạt phóng sự đình đám. Ảnh: Internet.
Phóng viên Liên Liên là tác giả của nhiều loạt phóng sự đình đám. Ảnh: Internet.

Gần 20 năm theo đuổi báo chí điều tra, Liên Liên từng thực hiện nhiều đề tài về tình trạng phá rừng, sang chiết gas trái phép, pha chế xăng dầu, mua bán bằng đại học giả và nhũng nhiễu trong thủ tục hành chính. Đáng chú ý, trong quá trình điều tra nạn phá rừng tại Kon Tum, chị cùng ê-kíp đã có gần ba tháng bám địa bàn, di chuyển trong rừng vào ban đêm để ghi nhận hoạt động khai thác gỗ trái phép.

Theo chia sẻ của nữ nhà báo, khó khăn không chỉ đến từ điều kiện tác nghiệp mà còn từ nguy cơ lộ danh tính người cung cấp thông tin, mất liên lạc với nguồn tin và những áp lực sau khi phóng sự phát sóng.

Nếu Liên Liên ghi dấu ấn với những phóng sự điều tra về tiêu cực trong đời sống đô thị và quản lý xã hội, nhà báo Thùy Dương (Ban Thời sự, VTV) lại theo đuổi nhiều đề tài liên quan trực tiếp đến những nhóm người dễ bị tổn thương.

Một trong những đề tài đáng chú ý của chị là điều tra mô hình đa cấp núp bóng hội thảo và các chuyến du lịch miễn phí dành cho người cao tuổi. Để tiếp cận hoạt động bên trong, nữ phóng viên nhiều lần bị từ chối, thậm chí bị đuổi khỏi địa điểm tổ chức. Các đối tượng còn cấm người tham gia mang điện thoại, thiết bị ghi âm và ghi hình vào bên trong.

Chị cũng thực hiện loạt phóng sự về hoạt động chữa bệnh bằng nước, phản ánh tình trạng bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo đặt niềm tin vào những phương pháp chưa được kiểm chứng. Sau nhiều tháng điều tra, những thông tin về hoạt động chữa bệnh phản khoa học được đưa ra ánh sáng; nhiều người thay đổi nhận thức và quay lại điều trị theo y học chính thống.




Với gần 10 năm gắn bó với báo chí điều tra, Thùy Dương từng nhận Giải Ba Giải Báo chí toàn quốc “Vì sức khỏe nhân dân” năm 2024, cùng giải Vàng năm 2023 và giải Bạc năm 2024 với các vệt phóng sự do VTV bình chọn. Ảnh: Internet.
Với gần 10 năm gắn bó với báo chí điều tra, Thùy Dương từng nhận Giải Ba Giải Báo chí toàn quốc “Vì sức khỏe nhân dân” năm 2024, cùng giải Vàng năm 2023 và giải Bạc năm 2024 với các vệt phóng sự do VTV bình chọn. Ảnh: Internet.

Bản lĩnh được tôi luyện qua những đề tài gai góc

Ở khu vực Tây Nguyên, nhà báo Hoàng Thiên Nga, bút danh của Võ Thị Thiên Nga, là một gương mặt có nhiều dấu ấn trong lĩnh vực điều tra chống tham nhũng, tiêu cực.

Trong hơn 26 năm làm báo chuyên nghiệp, chị theo đuổi các vấn đề liên quan đến sai phạm trong lĩnh vực y tế, quản lý và sử dụng ngân sách. Đáng chú ý là hành trình điều tra kéo dài hơn 5 năm về những dấu hiệu tiêu cực trong ngành y tế tỉnh Đắk Lắk. Từ quá trình này, chị thực hiện nhiều chuỗi phóng sự với hơn 40 bài điều tra.

Loạt ghi chép 5 kỳ Sự thật - Hành trình trần ai được trao giải A tại Giải báo chí toàn quốc “Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí” lần thứ 3, giai đoạn 2020-2021. Các tác phẩm đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc xử lý sai phạm trong lĩnh vực y tế tại địa phương.




Câu chuyện của Hoàng Thiên Nga cho thấy báo chí điều tra không chỉ đòi hỏi sự dấn thân mà còn cần khả năng giữ vững nguyên tắc nghề nghiệp trước những tác động bên ngoài. Ảnh: Internet.
Câu chuyện của Hoàng Thiên Nga cho thấy báo chí điều tra không chỉ đòi hỏi sự dấn thân mà còn cần khả năng giữ vững nguyên tắc nghề nghiệp trước những tác động bên ngoài. Ảnh: Internet.

Quá trình theo đuổi đề tài cũng đặt nữ nhà báo trước nhiều áp lực. Chị từng nhận được những lời mời tiếp xúc, đề nghị đi du lịch từ phía doanh nghiệp trong quá trình điều tra các dấu hiệu sai phạm. Tuy nhiên, chị từ chối và tiếp tục yêu cầu các bên trả lời những câu hỏi liên quan đến nội dung đang xác minh. 

Sự thật cần được bảo vệ bằng chứng cứ

Những câu chuyện của Liên Liên, Thùy Dương và Hoàng Thiên Nga cho thấy báo chí điều tra là hành trình dài, trong đó người làm báo phải đối mặt với nhiều rào cản: khó tiếp cận thông tin, nguy cơ bị đe dọa, áp lực giải trình và trách nhiệm pháp lý đối với từng chi tiết được công bố.

Trong cuộc phỏng vấn với VTV năm 2018, nhà báo Nguyễn Vũ Diệu Trang từng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công nghệ, kỹ thuật và kỹ năng khai thác dữ liệu trong báo chí điều tra thời đại số. Theo chị, những vấn đề cần điều tra ngày càng phức tạp, đòi hỏi người làm báo phải thích ứng với phương thức tác nghiệp mới.

Bên cạnh sự dấn thân, yếu tố quyết định giá trị của một tác phẩm điều tra vẫn là chứng cứ. Thông tin cần được xác minh từ nhiều nguồn, đối chiếu tài liệu, bảo vệ người cung cấp tin và bảo đảm tính khách quan trước khi công bố.

Bản lĩnh của người làm báo vì thế không chỉ nằm ở việc dám tiếp cận những vấn đề nhạy cảm, mà còn ở khả năng kiên trì kiểm chứng, không thỏa hiệp trước sức ép và chịu trách nhiệm với những gì mình viết.

Những nữ nhà báo theo đuổi báo chí điều tra không chỉ góp phần đưa các góc khuất ra ánh sáng. Qua mỗi tác phẩm, họ còn khẳng định rằng giới hạn của nghề báo không nằm ở định kiến giới, mà nằm ở năng lực, sự trung thực và trách nhiệm trước công chúng.

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật2 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN