Nữ sinh Ngoại Giao hiện thực hóa ước mơ tới Pháp tìm lời giải cho những câu hỏi về quan hệ quốc tế
(Sóng trẻ) - Qua những kỳ thực tập tại cơ quan ngoại giao và tham gia diễn đàn quốc tế, Nguyễn Thị Phương Nga nhận ra một đề xuất hợp lý trên giảng đường chưa chắc khả thi trong thực tế. Trải nghiệm ấy thúc đẩy nữ sinh Học viện Ngoại giao muốn tìm hiểu sâu hơn về cách các quốc gia xây dựng chính sách và hợp tác.
Khoảng cách giữa giảng đường và thực tế ngoại giao
Nguyễn Thị Phương Nga, sinh viên năm thứ tư ngành Truyền thông Quốc tế, Học viện Ngoại giao, từng tham gia các chương trình học tập, giao lưu tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Á. Cô cũng có thời gian thực tập tại Đại sứ quán Singapore ở Việt Nam, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Hồng Kông (Trung Quốc), UNICEF và làm việc tại Cục Ngoại vụ và Ngoại giao Văn hóa, Bộ Ngoại giao.
Mỗi môi trường giúp Nga nhìn công việc đối ngoại từ một vị trí khác nhau. Song thay đổi lớn nhất trong cách nghĩ của cô đến từ việc đem kiến thức đã học đối chiếu với một vấn đề cụ thể.
Trên giảng đường, Nga tiếp cận các lý thuyết giúp lý giải quan hệ giữa các quốc gia. Khi nghiên cứu quan điểm của ASEAN đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, cô bắt đầu thấy giới hạn của việc chỉ dừng ở phân tích: Một đề xuất có thể chặt chẽ về lập luận, nhưng liệu các bên có đủ nguồn lực và cùng sẵn sàng thực hiện?
“Muốn hiện thực hóa một đề xuất, mình phải nhìn vào bối cảnh chính trị, nguồn lực, lợi ích của các bên và khả năng thực hiện”, Nga chia sẻ. Theo bạn, chính những câu hỏi ấy khiến việc nghiên cứu quan hệ quốc tế trở nên khó hơn, nhưng cũng gần với thực tế hơn.
Trải nghiệm tại Hội nghị cấp cao Lễ ký Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng ở Hà Nội năm 2025 cho Nga thêm một góc nhìn khác. Trong vai trò trợ lý nghi thức, cô tham gia hỗ trợ những công việc đòi hỏi sự chính xác và phối hợp giữa nhiều bộ phận. Qua đó, Nga thấy rõ một sự kiện ngoại giao không chỉ được tạo nên bởi các phát biểu hay văn kiện, mà còn phụ thuộc vào chất lượng thực hiện từng nhiệm vụ phía sau.
Những trải nghiệm ấy không khiến Nga xem nhẹ kiến thức trên lớp. Ngược lại, cô cho rằng lý thuyết là nền tảng cần thiết để đặt đúng câu hỏi; thực tế buộc người học kiểm tra xem câu trả lời của mình có đứng vững trước những điều kiện cụ thể hay không.
Để tiếng nói của người trẻ thực sự có giá trị
Tại ASEAN Future Forum 2026 ở Hà Nội, Nga tham dự với tư cách đại biểu trẻ. Cơ hội theo dõi các cuộc thảo luận về khu vực giúp cô nghĩ nhiều hơn về vị trí của sinh viên trong những không gian đối thoại quốc tế.
Người trẻ khó có thể có cùng kinh nghiệm với những người đã làm ngoại giao, nghiên cứu hoặc hoạch định chính sách nhiều năm. Nga cho rằng vì thế, họ càng cần hiểu rõ mình có thể đóng góp từ đâu. Với sinh viên Việt Nam, đó có thể là trải nghiệm sống trong một đất nước đang phát triển và hội nhập nhanh, cùng góc nhìn của thế hệ sẽ chịu tác động lâu dài từ các quyết định được đưa ra hôm nay.
Tuy nhiên, một góc nhìn riêng chỉ có giá trị khi được chuẩn bị và trình bày có cơ sở. Nga cho rằng sự tham gia thực chất cần ba điều: có cơ hội lên tiếng, có năng lực đóng góp và có cơ chế để ý kiến được lắng nghe. Nếu thiếu một trong ba, sự hiện diện của người trẻ tại diễn đàn có thể khó đi xa hơn ý nghĩa đại diện.
Với Nga, điều này đặt trách nhiệm lên cả người tham gia lẫn đơn vị tổ chức. Sinh viên cần đọc, tìm hiểu và sẵn sàng đối thoại với những quan điểm khác mình. Nhà trường và các tổ chức cần tạo điều kiện để người trẻ được tham gia vào quá trình thảo luận, thay vì chỉ xuất hiện trong danh sách đại biểu.
Kết hợp truyền thông với nghiên cứu quan hệ quốc tế
Nga không bắt đầu đại học với mục tiêu trở thành người nghiên cứu chính trị hay phân tích chính sách. Những năm đầu, cô từng thử sức với các công việc liên quan đến truyền thông, marketing, quảng cáo. Quá trình ấy giúp Nga nhận ra điều mình muốn tìm hiểu không chỉ là truyền tải một thông điệp như thế nào, mà còn là vì sao các quốc gia lựa chọn thông điệp và chính sách ấy.
Cô bắt đầu đặt câu hỏi về cách những bên có lịch sử, văn hóa và lợi ích khác nhau duy trì hợp tác. Để đi xa hơn câu hỏi đó, Nga tìm đến quan hệ quốc tế, lịch sử và nghiên cứu chính trị. Phương Nga cho rằng đây là bước phát triển từ ngành học hiện tại: Muốn truyền thông đối ngoại hiệu quả, trước hết phải hiểu vững vấn đề và bối cảnh của những người tham gia đối thoại.
Đầu năm 2027, Nga dự kiến học trao đổi tại Sciences Po Paris, Pháp - ngôi trường top 3 Thế giới về đào tạo trong lĩnh vực Quan hệ Quốc tế. Cô muốn tập trung tìm hiểu chính trị Bắc Mỹ, tiếp cận các phương pháp nghiên cứu mới và thử đặt những vấn đề quen thuộc, trong đó có các vấn đề liên quan đến ASEAN, vào một hệ quy chiếu rộng hơn. Kỳ trao đổi cũng là dịp để Nga kiểm chứng định hướng học thạc sĩ và làm việc trong lĩnh vực nghiên cứu, phân tích chính sách sau này.
Nhìn lại hành trình tìm cơ hội quốc tế, Nga cho rằng những hoạt động xuất hiện trong hồ sơ chỉ phản ánh một phần quá trình. Trước khi xác định được hướng đi, cô đã trải qua giai đoạn thử nhiều công việc và không ít lần băn khoăn về điều mình phù hợp.
Vì vậy, lời khuyên Nga muốn gửi đến những sinh viên đang chuẩn bị hồ sơ không bắt đầu từ cách chọn một chương trình danh tiếng. Cô cho rằng mỗi người nên tự hỏi chương trình ấy giúp mình trả lời câu hỏi gì, và mình đã có nền tảng gì để tận dụng cơ hội. Với Nga, giá trị của một chuyến đi nằm ở những câu hỏi người trẻ mang về và khả năng tiếp tục tìm lời giải sau khi chuyến đi kết thúc.


