Pavilion “Hồ Gương”: Khoảng lặng phía Đông hồ Hoàn Kiếm
(Sóng trẻ) - Giữa nhịp người qua lại ở Quảng trường Sáng tạo phía Đông hồ Hoàn Kiếm, một mặt gương tròn lặng lẽ thu vào mình bầu trời, tán cây và cả những bước chân dừng lại. Pavilion “Hồ Gương” mở ra một cách thưởng thức nghệ thuật khác biệt: nơi người xem không chỉ ngắm nhìn tác phẩm mà còn trở thành một phần trong đó.
Khi cảnh vật trở thành chất liệu nghệ thuật
Thoạt nhìn, “Hồ Gương” có thể khiến người đi ngang liên tưởng đến một mặt hồ thu nhỏ. Bề mặt phẳng, tròn, nằm giữa quảng trường, phản chiếu những gì đang hiện hữu xung quanh. Nhưng khi tiến lại gần, người xem nhận ra khung cảnh trước mắt không đơn thuần là một hình ảnh phản chiếu. Bầu trời, hàng cây, những công trình kiến trúc và cả bóng dáng con người cùng xuất hiện trong một mặt phẳng, tạo nên một bức tranh luôn thay đổi.
Được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO, Pavilion “Hồ Gương” là tác phẩm sắp đặt nghệ thuật công cộng trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Công trình do kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang thiết kế, với ý tưởng tạo nên một “khoảng lặng đô thị” giữa không gian công cộng sôi động của Thủ đô.
Thay vì lựa chọn những cấu trúc phức tạp, tác phẩm tập trung vào một hình học cơ bản: mặt gương hình tròn, phẳng lặng. Chính sự tối giản ấy tạo điều kiện để cảnh quan xung quanh trở thành thành tố quan trọng của tác phẩm. Những yếu tố vốn quen thuộc trong đời sống thường ngày được đặt vào một góc nhìn khác, khiến người xem có dịp quan sát lại không gian mình vẫn đi qua mỗi ngày.
Khi người xem bước vào tác phẩm
Ở “Hồ Gương”, không có một khung cảnh cố định để người xem chiêm ngưỡng. Hình ảnh trên mặt gương thay đổi theo ánh sáng tự nhiên, thời điểm trong ngày và chuyển động của con người. Chỉ cần một người bước đến gần, cúi xuống quan sát hay thay đổi vị trí đứng, diện mạo của tác phẩm đã có thêm những chi tiết mới.
Người xem vì thế không còn đứng ngoài tác phẩm. Hình ảnh của họ xuất hiện bên cạnh bầu trời, tán cây và những người xung quanh, hòa vào một khung cảnh được tạo nên ngay tại thời điểm trải nghiệm. Mỗi người có thể bắt gặp một hình ảnh khác nhau, tùy thuộc vào vị trí quan sát và những gì đang diễn ra xung quanh.
Đặt trong không gian quảng trường, đối diện cảnh quan hồ Hoàn Kiếm, công trình gợi lên sự tương phản giữa tĩnh và động. Một bên là nhịp sống đô thị với dòng người qua lại, một bên là mặt gương phẳng lặng, nơi mọi chuyển động được ghi lại bằng hình ảnh. Nếu mặt hồ Hoàn Kiếm từ lâu đã gắn với ký ức và diện mạo của Hà Nội, “Hồ Gương” lại đưa trải nghiệm phản chiếu vào một hình thức nghệ thuật đương đại, khuyến khích công chúng nhìn cảnh quan quen thuộc bằng một cách khác.
Không chỉ có hình ảnh, âm thanh từ môi trường xung quanh cũng góp phần tạo nên cảm nhận của người xem. Sự hiện diện của không gian thực và thế giới hình ảnh trên mặt gương khiến trải nghiệm trở nên đa chiều, nơi mỗi người có thể tự tìm cho mình một cách quan sát và cảm nhận riêng.
Để nghệ thuật hiện diện trong đời sống thường ngày
Điểm đáng chú ý của “Hồ Gương” là tác phẩm không đặt ra một cách thưởng thức duy nhất. Người xem có thể dừng lại trong chốc lát, quan sát từ xa, tiến đến gần hoặc thay đổi vị trí để tìm kiếm những hình ảnh phản chiếu mới. Một khoảnh khắc tình cờ cũng có thể trở thành trải nghiệm đáng nhớ khi con người nhận ra chính mình đang hiện diện trong tác phẩm.
Bởi vậy, giá trị của công trình không chỉ nằm ở hình thức sắp đặt mà còn ở cách nó khuyến khích công chúng tương tác với cảnh quan đô thị. Nghệ thuật không bị giới hạn trong phòng trưng bày hay những không gian thưởng lãm chuyên biệt, mà hiện diện ngay tại nơi mọi người gặp gỡ, đi dạo và sinh hoạt thường ngày.
Nếu Art Hanoi 2026 đưa công chúng đến gần hơn với nghệ thuật thông qua sự đa dạng của các tác phẩm, “Hồ Gương” lại lựa chọn một cách tiếp cận tối giản: lấy chính con người và cảnh quan xung quanh làm chất liệu. Hai công trình với hai cách thể hiện khác nhau cùng góp phần mở rộng trải nghiệm nghệ thuật trong không gian công cộng.
| Pavilion “Hồ Gương” sẽ mở cửa miễn phí phục vụ công chúng đến hết ngày 28/11/2026. |


