Việt Nam - Thụy Điển hướng tới giai đoạn hợp tác y tế mới
(Sóng trẻ) - Việt Nam và Thụy Điển thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ y tế, với đề xuất xây dựng chương trình hợp tác giai đoạn 2027-2030.
Ngày 17/11, Diễn đàn Đối tác Thụy Điển - Việt Nam diễn ra tại Hà Nội, quy tụ hơn 200 đại biểu là lãnh đạo ngành y tế, chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện doanh nghiệp hai nước. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026, đánh dấu 50 năm hợp tác y tế giữa hai quốc gia.
Tham dự diễn đàn có Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi, Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ, Đại sứ Thụy Điển phụ trách Y tế Toàn cầu Karin Tegmark Wisell, cùng đại diện các cơ quan quản lý, bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.
Phát biểu tại diễn đàn, Đại sứ Johan Ndisi cho biết hợp tác y tế Thụy Điển - Việt Nam đã mở rộng từ hỗ trợ xây dựng bệnh viện, cung cấp trang thiết bị sang nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ. "Nếu 50 năm đầu tiên là giai đoạn xây dựng nền tảng, thì 50 năm tiếp theo cần tập trung vào cách chúng ta phát huy những nền tảng đó", Đại sứ nhấn mạnh. Theo đại sứ, hai nước đang đối mặt với những thách thức chung như già hóa dân số, gia tăng bệnh không lây nhiễm và chi phí chăm sóc sức khỏe. Việc giải quyết các vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở y tế, trường đại học và doanh nghiệp.
Bốn hướng hợp tác y tế trong giai đoạn mới
Tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ đề xuất 4 hướng hợp tác trọng tâm, gồm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ; phòng ngừa, quản lý bệnh không lây nhiễm; phát triển hạ tầng y tế số; và trao đổi kinh nghiệm quản trị hệ thống y tế. Trong đó, Việt Nam mong muốn tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ chẩn đoán và điều trị tiên tiến, đồng thời phát triển hệ thống dữ liệu y tế thống nhất, có khả năng liên thông giữa các tuyến khám chữa bệnh nhưng vẫn bảo đảm an toàn, bảo mật.
Thứ trưởng Đào Xuân Cơ đề xuất hai nước nghiên cứu xây dựng chương trình hợp tác y tế giai đoạn 2027-2030. Trước mắt, mỗi bên cần xác định đầu mối điều phối, thành lập nhóm công tác chung và lựa chọn các dự án ưu tiên với mục tiêu, nguồn lực, tiến độ cụ thể.
Một số hướng thí điểm được đề cập gồm ứng dụng AI trong y tế, liên thông dữ liệu an toàn, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và đổi mới quản trị bệnh viện. Kết quả thí điểm cần được đánh giá độc lập trước khi xem xét mở rộng.
Về phía Thụy Điển, các doanh nghiệp tham dự diễn đàn có thế mạnh trong nhiều lĩnh vực công nghệ. Ericsson hoạt động về hạ tầng kết nối 5G, EviBody phát triển giải pháp y tế số và chăm sóc dự phòng, Getinge cung cấp thiết bị y tế, còn Surgical Science chuyên về công nghệ mô phỏng phục vụ đào tạo phẫu thuật.
Ông Marcus Persson, Tham tán Thương mại kiêm Giám đốc quốc gia Business Sweden tại Việt Nam, nhận định quá trình hiện đại hóa ngành y tế Việt Nam mở ra cơ hội kết hợp năng lực đổi mới sáng tạo của Thụy Điển với nhu cầu thực tiễn trong nước. "Thông qua việc tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp, các cơ sở y tế và giới nghiên cứu, chúng ta có thể góp phần nâng cao năng lực hệ thống y tế, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển những giải pháp đáp ứng nhu cầu thực tế của ngành y tế Việt Nam", ông Persson cho biết.
Di sản 50 năm hợp tác y tế
Bên cạnh những định hướng mới, diễn đàn là dịp nhìn lại các kết quả hợp tác giữa Việt Nam và Thụy Điển trong nửa thế kỷ qua.
Theo Đại sứ Johan Ndisi, di sản quan trọng nhất của quan hệ hợp tác không chỉ nằm ở các công trình y tế mà còn ở đội ngũ nhân lực và mạng lưới nghiên cứu được hình thành qua nhiều thế hệ. Hơn 40.000 cán bộ y tế Việt Nam đã tham gia các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực có sự hỗ trợ của Thụy Điển. Hơn 65 nhà nghiên cứu Việt Nam cũng hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Viện Karolinska, góp phần phát triển hợp tác khoa học giữa hai nước.
Giáo sư Tobias Alfven, Phó Hiệu trưởng phụ trách đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ của Viện Karolinska, cho rằng khoa học, dữ liệu và hợp tác quốc tế sẽ định hình tương lai ngành y tế. Theo ông, các chương trình nghiên cứu cần hướng tới ứng dụng kết quả khoa học vào thực tiễn, mang lại lợi ích cho người bệnh và cộng đồng.
Hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển có từ năm 1965, khi Hội Chữ thập đỏ Thụy Điển hỗ trợ vật tư và thiết bị y tế cho Việt Nam trong chiến tranh, trước khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1969. Năm 1973, hai bên ký thỏa thuận hợp tác phát triển y tế, đặt nền móng cho các dự án Bệnh viện Nhi Trung ương tại Hà Nội và Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí tại Quảng Ninh. Công trình tại Uông Bí được khởi công năm 1976, trở thành dấu mốc để hai nước kỷ niệm 50 năm hợp tác y tế trong năm nay.


