Rèn luyện bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên từ ghế nhà trường
(Sóng Trẻ) - Bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp cần được hình thành từ quá trình học tập, rèn luyện trên giảng đường. Đây là nền tảng để sinh viên báo chí - truyền thông vững vàng trước những áp lực và thách thức của nghề nghiệp trong tương lai.
Đạo đức nghề nghiệp: Nền tảng của người làm báo chí - truyền thông
Trong bối cảnh truyền thông phát triển mạnh mẽ, thông tin được sản xuất và lan truyền với tốc độ nhanh chóng, người làm báo, làm truyền thông đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Áp lực cạnh tranh thông tin, yêu cầu về tốc độ, sức hút của lượt xem và tương tác có thể đặt người làm nghề đứng trước ngã rẽ lựa chọn liên quan đến tính trung thực, khách quan và trách nhiệm xã hội.
Đối với sinh viên báo chí - truyền thông, việc hình thành bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là giai đoạn mỗi người bắt đầu xây dựng nhận thức, thái độ và những nguyên tắc cần thiết để định hình con đường nghề nghiệp.
Theo TS. Trần Thị Vân Anh, Giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết: “Sinh viên cần hình thành những nguyên tắc nghề nghiệp cơ bản như kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, trích dẫn nguồn rõ ràng và tôn trọng quyền riêng tư. Tôi cho rằng, những thói quen này cần được rèn luyện từ các bài tập, sản phẩm thực hành hằng ngày. Khi đã trở thành ý thức tự giác, đó sẽ là nền tảng giúp các em đưa ra những lựa chọn đúng đắn và có trách nhiệm khi bước vào môi trường báo chí thực tế”.
Từ góc độ đào tạo, giảng viên Trần Thị Vân Anh nhận định việc giáo dục đạo đức nghề nghiệp cần được triển khai xuyên suốt quá trình học tập. Những bài tập thực hành, hoạt động tác nghiệp, tình huống giả định và trải nghiệm thực tế là cơ hội để sinh viên vận dụng kiến thức, nhận diện các vấn đề đạo đức có thể gặp phải trong môi trường nghề nghiệp.
Bản lĩnh nghề nghiệp được tôi luyện qua từng trải nghiệm
Bên cạnh kiến thức được tiếp thu trên giảng đường, những trải nghiệm thực tế đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành bản lĩnh nghề nghiệp của sinh viên. Từ việc thực hiện các sản phẩm báo chí, tham gia hoạt động ngoại khóa đến những lần tiếp xúc với nhân vật, mỗi trải nghiệm đều giúp người học hiểu rõ hơn về yêu cầu và trách nhiệm của nghề.
Chia sẻ về quá trình học tập, bạn Lưu Hoàng Quỳnh Hương lớp Quay Phim Truyền Hình khoá 45, cho biết: “Khi đưa tin về một sự việc gây tranh cãi, tôi sẽ ưu tiên kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn đáng tin cậy, không giật tít chỉ để câu view hay lan truyền thông tin chưa được xác minh. Tôi muốn theo đuổi những giá trị như tôn trọng sự thật, khách quan, nhân văn và đặt lợi ích của cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân”.
Theo bạn, sinh viên cần chủ động rèn luyện tư duy phản biện và khả năng đánh giá thông tin. Trong môi trường truyền thông số, việc tiếp xúc với lượng lớn thông tin mỗi ngày đòi hỏi người học phải biết chọn lọc, kiểm chứng và nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ. Đây cũng là cách để hình thành sự thận trọng, khách quan trước khi đưa ra bất kỳ nhận định hay sản phẩm truyền thông nào.
Thực tế, quá trình học tập và thực hành đôi khi đặt sinh viên trước những tình huống đòi hỏi sự lựa chọn và trách nhiệm. Bạn Lê Ngọc Anh, sinh viên lớp Báo Mạng Điện Tử khoá 45 chia sẻ: “Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, sinh viên báo chí - truyền thông cần hình thành thói quen tôn trọng sự thật, kiểm chứng thông tin, trích dẫn nguồn và chịu trách nhiệm về nội dung mình đăng tải. Việc rèn luyện từ sớm giúp những phẩm chất này trở thành nguyên tắc trong học tập, thực hành tác nghiệp và hoạt động truyền thông trên mạng xã hội”.
Từ trải nghiệm của bản thân, bạn cho rằng sinh viên cần có ý thức chịu trách nhiệm với sản phẩm mình tạo ra, từ khâu lựa chọn thông tin, kiểm chứng nguồn tin đến cách thể hiện nội dung. Một sai sót trong quá trình thực hiện có thể ảnh hưởng đến nhân vật, công chúng và uy tín của người sản xuất nội dung. Vì vậy, sự cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm cần trở thành thói quen ngay từ khi còn học tập.
Chủ động rèn luyện để vững bước trước thách thức nghề nghiệp
Để hình thành đội ngũ người làm báo chí - truyền thông có bản lĩnh và trách nhiệm, quá trình giáo dục cần có sự phối hợp giữa nhà trường, giảng viên và chính bản thân sinh viên.
Về phía cơ sở đào tạo, bên cạnh việc trang bị kiến thức chuyên môn, nhà trường cần tăng cường các hoạt động thực hành, tổ chức tọa đàm với những người đang trong lĩnh vực báo chí - truyền thông và tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp thực tế. Qua đó, những nguyên tắc đạo đức được vận dụng vào các tình huống cụ thể, giúp sinh viên từng bước hình thành khả năng ứng xử phù hợp.
Ở phía người học, mỗi sinh viên cần chủ động trau dồi kiến thức, nâng cao khả năng tư duy độc lập, rèn luyện kỹ năng kiểm chứng thông tin và ý thức chịu trách nhiệm với sản phẩm của mình. Đặc biệt, đạo đức nghề nghiệp cần được thể hiện từ những hành động gần gũi như : Trung thực trong học tập, tôn trọng bản quyền, không sao chép nội dung và có trách nhiệm khi chia sẻ thông tin trên mạng xã hội.
Hành trình trở thành người làm báo - truyền thông có bản lĩnh và đạo đức bắt đầu từ chính quá trình học tập, rèn luyện trên giảng đường. Mỗi bài học, mỗi trải nghiệm và mỗi lựa chọn trong quá trình học tập đều góp phần định hình tư duy, thái độ và trách nhiệm nghề nghiệp của những người sẽ viết tiếp câu chuyện của báo chí trong tương lai.


