Tiếng nói vượt thời gian - Kỳ 3: Kỷ nguyên Podcast và bản lĩnh nhà báo trong thời đại số

(Sóng Trẻ) - Những năm gần đây, Podcast - một loại hình báo phát thanh đang phủ sóng mạnh mẽ và sở hữu những ưu điểm vượt trội trong cuộc cạnh tranh với các nền tảng số. Điều này cho thấy báo chí nói chung và phát thanh nói riêng đang có những bước chuyển mình quan trọng để thích nghi với thời đại. Ở kỳ 3, nhà báo Trần Đức Nuôi đưa ra những góc nhìn mới về sức sống của phát thanh và yêu cầu đối với nhà báo trong không gian số. 

Nhà báo Trần Đức Nuôi (bút danh Vĩnh Trà) sinh năm 1946, quê ở xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Với gần 40 năm cống hiến cho nền Báo chí Cách mạng, ông nguyên là Trưởng ban Thư ký biên tập Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), phóng viên chiến trường của Đài Phát thanh Giải phóng và là một trong những người trực tiếp biên tập bản tin chiến thắng ngày 30/04/1975. Ông còn là một ngòi bút sắc bén với các tác phẩm “Nghề không hưu”, “Đạo trời trong gang tấc”...

PV: Hiện nay, báo phát thanh đang phát triển một loại hình mới rất được yêu thích với giới trẻ là Podcast. Ông đánh giá sao về loại hình này?

Nhà báo Trần Đức Nuôi: Thực ra Podcast ngày xưa đã có rồi! Ngày xưa có gì: Phỏng vấn, phỏng vấn liên hoàn (là hỏi nhiều người về một vấn đề), hội thảo, hội đàm, tọa đàm... Và sau này đến những năm 80 bắt đầu xuất hiện người dẫn chương trình. Tất cả những cái nguyên liệu ấy đều nằm sẵn trong Podcast hiện nay.

Nhưng mà Podcast bây giờ khác ngày xưa ra sao? Anh phải cấu tạo nó lại! Anh phải thiết kế nó lại! Nó dần trở thành một thể loại mà nội dung sát với cuộc sống.

Nhà báo Trần Đức Nuôi trong một buổi ra mắt sách tại Đài Tiếng Nói Việt Nam. (Nguồn: VOV)
Nhà báo Trần Đức Nuôi trong một buổi ra mắt sách tại Đài Tiếng Nói Việt Nam. (Nguồn: VOV)

 

 

 

 

 

 

 

 

 


PV: Theo ông, báo phát thanh hiện nay có đặc điểm gì khó có thể thay thế dù truyền thông số và gần đây là AI đang lên ngôi không ạ? 

Nhà báo Trần Đức Nuôi: Phát thanh có ba trụ cột: Thứ nhất là tiếng nói. Thứ hai là tiếng động, và thứ ba là âm nhạc. Phát thanh mà thiếu ba nội dung đấy thì không còn là phát thanh nữa. Và anh đứng vững được ba trụ cột đó là anh đáp ứng được nhu cầu của người nghe. 

Trụ cột tiếng nói rất quan trọng. Phát thanh có thể hình chưa tốt, nhưng mà tiếng phải thật tốt. Phát thanh viên là tác giả thứ hai của một tác phẩm phát thanh, sau biên tập viên. Bởi anh làm cho nội dung hay lên bằng giọng đọc của mình. Trước đây, Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh mời chúng tôi lên họp gấp vì một tin tức trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam. Chúng tôi phản biện lại: “Không, bài này không phải của đài chúng tôi, của báo Lao Động”.Tức là bài của báo Lao Động, nhưng Đài Tiếng nói Việt Nam mang ra đọc. Bà Hoàng Yến nhấn nhá, trì chiết đến mức là các ông “nổi da gà” lên! Thế chính là chất giọng của phát thanh viên làm cho Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh phải họp.

PV: Thưa ông, nhìn lại hành trình gắn bó với sự nghiệp phát thanh, điều gì khiến ông trăn trở nhất và muốn gửi gắm tới cái thế hệ nhà báo trẻ?

Nhà báo Trần Đức Nuôi: Trong một cái tác phẩm của mình, mình nói rằng là: “Trong sơ yếu lý lịch của tôi về nghề nghiệp rất đơn giản, chỉ có một chữ: Đài! Không có cái gì hơn nữa”.

Từ nhà báo chiến trường, đến nhà báo trong thời bao cấp cho đến ngày nay, mình phải nói: Làm báo phải có bản lĩnh. Chính đạo đức của làm báo là Tôn trọng sự thật! Làm báo phải phát hiện ra cái mới, và phải biết tổng kết vấn đề. Báo chí đã giúp cho Nhà nước là chỉnh đổi về sản xuất, về chính sách. Một phát hiện của báo chí làm chỉnh đổi được cả một cái chính sách, cả một vấn đề của điều luật. 

Nhà báo phải hết sức tỉnh táo trong mọi tình huống, nhất là đứng trước thời buổi 4.0. Nhà báo phải vừa tuân thủ pháp luật của Nhà nước, nhưng vừa phải là người của dân. Người của dân và cất tiếng nói của dân, đó mới là nhà báo.

PV: Phát thanh hiện nay đang có những sự điều chỉnh như thế nào để phù hợp với xu thế thời đại?

Nhà báo Trần Đức Nuôi: Cá thể hóa phát thanh. Là phân bổ đối tượng nhỏ, đi vào từng thị phần người nghe. Ví dụ như chương trình “Cửa sổ tình yêu” phát vào 23h, 23h30 khuya, lúc đấy các cháu nằm các cháu mở cái đài nghe. Chương trình hướng dẫn yêu như thế nào, làm như thế nào để tránh mang thai ngoài ý muốn… Chương trình rất cần cho những đối tượng thanh thiếu niên như vậy.

Chương trình “Cửa sổ tình yêu” phát sóng trên Đài Tiếng nói Việt Nam hướng tới đối tượng thanh, thiếu niên. (Nguồn: VOV)
Chương trình “Cửa sổ tình yêu” phát sóng trên Đài Tiếng nói Việt Nam hướng tới đối tượng thanh, thiếu niên. (Nguồn: VOV)

PV: Là một nhà báo dày dặn kinh nghiệm, ông đánh giá ra sao về sức sống của phát thanh trong thời đại mới?

Nhà báo Trần Đức Nuôi: Khi truyền hình ra đời, người ta tưởng phát thanh sẽ chết. Khi báo điện tử ra đời, người ta nghĩ phát thanh - truyền hình cũng chết, phát thanh bị đe dọa rất nhiều. Nhưng rồi phát thanh vẫn vượt qua được, và tồn tại đến ngày nay.

Bởi nó đã thích hợp được với cuộc sống của người đương thời. Họ đưa ra một luận cứ: “Tiếng nói của phát thanh là bạn”, trước đây nó là người thầy, nhưng bây giờ nó là bạn. Bạn của mọi gia đình, nó đi vào trong ngóc ngách, trong mỗi giường ngủ, mỗi bếp ăn, mỗi chiếc gối đầu giường.

Vậy nên, trong cuốn sách “Nghề không hưu” mà mình viết, có một câu thế này: “Nếu có chết, Phát thanh sẽ là người cuối cùng”!

Hình ảnh nhà báo, nhà văn Vĩnh Trà trên bìa cuốn sách “Nghề không hưu” - một tác phẩm sâu sắc về nghề làm báo. (Nguồn: VOV)
Hình ảnh nhà báo, nhà văn Vĩnh Trà trên bìa cuốn sách “Nghề không hưu” - một tác phẩm sâu sắc về nghề làm báo. (Nguồn: VOV)


PV: Cảm ơn những chia sẻ của ông!

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật1 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN