Từ đam mê cổ phục đến hành trình đưa trang phục truyền thống vào đời sống đương đại
(Sóng trẻ) - Tình yêu cổ phục của Phạm Minh Ánh (24 tuổi), người tham gia diễu hành tại sự kiện Bách Hoa Bộ Hành 3 năm gần đây bắt nguồn từ những ký ức tuổi thơ bên bà ngoại, qua những buổi xem chèo, cải lương và hình ảnh người bà vấn khăn lươn Bắc mỗi ngày. Từ sự yêu thích ban đầu, cô gái trẻ dần tìm hiểu sâu hơn về trang phục truyền thống, đồng thời đưa tình yêu ấy đến gần công chúng qua các hoạt động văn hóa như Bách hoa bộ hành.
Với Minh Ánh, những ký ức về văn hóa truyền thống không bắt đầu từ sách vở hay những buổi tìm hiểu chuyên sâu về lịch sử. Nó tới từ những ngày thơ bé được ngồi bên bà ngoại xem hát chèo, cải lương. Bà ngoại Minh Ánh từng làm văn công, được ví như những chiến sĩ trên mặt trận văn hoá, tư tưởng, bởi vậy những nét đẹp của nghệ thuật và nếp sống truyền thống vẫn luôn được gìn giữ trong gia đình qua nhiều năm. Hình ảnh ấy qua lời kể của Minh Ánh vừa gần gũi vừa mang một vẻ đẹp riêng, trở thành một trong những ký ức góp phần nuôi dưỡng tình yêu dành cho trang phục truyền thống của cô.
Ngày nhỏ, Minh Ánh bị thu hút bởi màu sắc và không khí rực rỡ trên sân khấu. Khi trưởng thành, sự yêu thích ấy dần trở thành mong muốn tìm hiểu sâu hơn về những giá trị văn hóa phía sau mỗi bộ trang phục. Việc gặp gỡ những người cùng đam mê, tiếp cận các nguồn tư liệu và trực tiếp tham gia những hoạt động về Việt phục giúp cô có thêm cơ hội khám phá lịch sử trang phục dân tộc.
Điều khiến Minh Ánh gắn bó với cổ phục không chỉ nằm ở kiểu dáng hay màu sắc. Cô đặc biệt yêu thích những họa tiết mang dấu ấn truyền thống như hoạ tiết thọ dơi, hoạ tiết vân mây cùng những đường thêu được thực hiện tỉ mỉ. “Nghĩ tới việc từ ngày xưa các cụ đã ngồi tỉ mỉ từng đường kim mũi chỉ, thêu tay kỳ công biết bao nhiêu, mình lại càng trân trọng công sức của người làm ra bộ trang phục. Khoác lên người tự dưng thấy rất đẹp, cực kì tự tin”
Trong số nhiều kiểu trang phục truyền thống, áo ngũ thân thời Nguyễn là lựa chọn khiến Minh Ánh dành nhiều tình cảm nhất. Cô yêu thích phom dáng kín đáo, tôn dáng nhưng vẫn tạo cảm giác thoải mái khi di chuyển của loại trang phục này. “Mỗi lần khoác áo ngũ thân lên người, mình luôn có cảm giác tự tin và gần gũi hơn với những giá trị văn hóa Việt Nam.”
Ba năm trở lại đây Minh Ánh đã đồng hành với Bách hoa bộ hành ở Huế, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội , đồng thời từng góp mặt trong các sự kiện khác về Việt phục như Việt Phục Như Hoa, Ngàn Năm Sắc Phục và các buổi giao lưu của cộng đồng. Với Minh Ánh, mỗi lần tham gia không chỉ là dịp được diện trang phục yêu thích mà còn là cơ hội được học hỏi thêm những kiến thức hay từ mọi người.
Trong sự kiện Bách Hoa Bộ Hành năm nay diễn ra tại Hà Nội, cô lựa chọn bộ áo ngũ thân của thương hiệu Great Vietnam, lấy cảm hứng từ tạo hình quý tộc thời Nguyễn. “Lý do lựa chọn trang phục này đầu tiên là vì mình vốn thích ngũ thân nhà Nguyễn sẵn rồi, thêm nữa bộ này lên dáng rất sang và sắc nét. Đằng sau chiếc áo ngũ thân cũng có nhiều ý nghĩa hay lắm, như ngũ là năm , mà năm thân áo thì tượng trưng cho tứ thân phụ mẫu và bản thân mình, hay đường trung phùng thẳng giữa thân áo nhắc về sự ngay thẳng. Mặc lên mình vừa thấy đẹp, vừa thấy tự hào vì câu chuyện văn hóa đằng sau nó.” Minh Ánh hào hứng chia sẻ.
Chia sẻ thêm về kinh nghiệm diễu hành, Minh Ánh cho biết: “Đi mấy mùa rồi nên mình cũng có kinh nghiệm, chuẩn bị khá nhanh gọn nhưng vẫn phải chỉn chu từ quần áo, phụ kiện đến tóc tai. Quan trọng nhất là chọn giày dép và chỉnh áo sao cho đi bộ đường dài vẫn thoải mái, không bị vướng víu.”
Kể thêm về khoảnh khắc tham gia diễu hành, giữa không gian phố phường đông đúc, hình ảnh đoàn người trong những bộ cổ phục nhiều màu sắc tạo nên một khung cảnh khác biệt. Minh Ánh nhớ nhất những khoảnh khắc các cô chú lớn tuổi đứng bên đường vẫy tay, mỉm cười hay những em nhỏ hào hứng chạy đến xin cô chụp ảnh. Người lớn tuổi thường tò mò về niên đại của áo, trong khi các bạn trẻ quan tâm đến địa chỉ thuê hoặc may cổ phục. Thậm chí, một số du khách nước ngoài cũng dừng lại để bày tỏ sự thích thú trước trang phục truyền thống Việt Nam.
Với Minh Ánh, sự quan tâm ngày càng lớn của người trẻ đối với cổ phục là một tín hiệu đáng mừng. Những bộ trang phục truyền thống ngày nay đang được đưa vào các bộ ảnh nghệ thuật, video và nhiều hoạt động sáng tạo khác. Tuy nhiên, sự đổi mới cũng cần đi cùng với hiểu biết về lịch sử. Người mặc và người sáng tạo cần hiểu những đặc trưng cơ bản, tôn trọng tinh thần lịch sử của bộ đồ, có vậy rồi khi giao thoa cùng với sự hiện đại sẽ càng giúp cổ phục được nhiều người biết đến và yêu thích hơn.
Mong muốn lớn nhất của Minh Ánh là cổ phục không chỉ xuất hiện trong những dịp lễ hội hay sự kiện văn hóa mà có thể trở nên quen thuộc hơn trong đời sống thường ngày. “Mình mong là các bạn trẻ sẽ cởi mở hơn, cứ thử mặc một lần, tìm hiểu thêm một chút để thấy đồ truyền thống của mình đẹp và thú vị cỡ nào”. Minh Ánh chia sẻ thêm.
Từ những buổi xem chèo, cải lương bên bà ngoại đến những bước chân giữa đoàn người mặc cổ phục trên phố, hành trình của Minh Ánh được nối dài bằng sự yêu thích và những trải nghiệm rất đỗi bình dị. Với cô, đưa văn hóa truyền thống đến gần cộng đồng không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao mà có thể đến từ chính niềm vui khi khoác lên mình một bộ trang phục Việt và sẵn lòng kể cho người khác nghe câu chuyện phía sau nó.


