Sức hút của phim ngắn AI: Khi giải trí trở thành thói quen khó kiểm soát
(Sóng trẻ) - Từ vài phút giải trí trước khi đi ngủ đến những đêm thức trắng, phim ngắn do trí tuệ nhân tạo (AI) sản xuất đang khiến một bộ phận người trẻ khó kiểm soát thời gian sử dụng điện thoại, ảnh hưởng đến học tập, công việc và chi tiêu cá nhân.
Phim ngắn nhưng thời gian xem không ngắn
Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều bộ phim được sản xuất bằng trí tuệ nhân tạo với nội dung đa dạng, từ tình cảm, tổng tài, gia đấu đến xuyên không, tận thế. Không cần diễn viên thật hay bối cảnh quay dựng phức tạp, những bộ phim này vẫn thu hút người xem nhờ hình ảnh bắt mắt, tình tiết kịch tính và diễn biến liên tục.
Hoàng Bách (18 tuổi, sinh viên Trường Đại học Kinh Tế, ĐHQGHN) bắt đầu biết đến phim AI thông qua những đoạn video được đề xuất trên mạng xã hội. Ban đầu, Bách chỉ xem để giải trí sau giờ học, nhưng dần bị thu hút bởi những câu chuyện xuyên không, tận thế và hành trình đổi đời của nhân vật chính.
“Ban đầu em thấy hình ảnh nhân vật hơi cứng, giọng nói cũng không được tự nhiên. Nhưng nội dung phim khá cuốn, cứ hết tình tiết này lại xuất hiện tình tiết khác. Nhiều hôm em định xem khoảng 30 phút rồi đi ngủ, đến lúc nhìn lại đồng hồ thì đã gần 3h sáng”, Bách chia sẻ.
Dù được gọi là phim ngắn, nhiều tác phẩm khi ghép các tập lại có tổng thời lượng lên tới hàng giờ. Các tình tiết thường được đẩy lên cao trào liên tục, khiến người xem khó dừng lại giữa chừng vì muốn biết kết thúc của câu chuyện.
Việc thường xuyên thức khuya xem phim khiến thời gian nghỉ ngơi của Bách bị thu hẹp. Những buổi học sáng trở nên khó khăn hơn khi cơ thể mệt mỏi, thiếu tỉnh táo và khó tập trung nghe giảng.
“Em biết hôm sau phải đi học nhưng cứ nghĩ xem thêm một chút cũng không sao. Đến khi hết phim thì lại thấy một bộ khác có nội dung hấp dẫn. Có những ngày cuối tuần, em gần như chỉ nằm trong phòng xem phim mà không làm được việc gì khác”, nam sinh cho biết.
Điều đáng chú ý là ngay cả khi nhận ra những hạn chế về hình ảnh, lời thoại hay sự thiếu logic trong nội dung, người xem vẫn có thể bị cuốn vào diễn biến của bộ phim. Sự tò mò về kết cục khiến thời gian giải trí ban đầu được dự tính chỉ vài phút có thể kéo dài đến nhiều giờ.
Bỏ tiền để biết kết thúc câu chuyện
Không chỉ sinh viên, phim AI còn trở thành hình thức giải trí của một bộ phận người đã đi làm. Bên cạnh thời gian, việc theo dõi những bộ phim này cũng có thể kéo theo các khoản chi phí phát sinh.
Đối với Vân Anh (29 tuổi, nhân viên văn phòng), phim AI ban đầu là một lựa chọn giúp cô giải tỏa căng thẳng sau giờ làm việc. Tuy nhiên, thời gian dành cho những bộ phim này ngày càng tăng.
“Sau một ngày làm việc, tôi thường mở điện thoại xem phim để thư giãn. Những bộ phim AI có tình tiết diễn biến rất nhanh, không phải chờ từng ngày để xem tập mới. Nhiều khi đang nấu cơm hay dọn dẹp nhà cửa, tôi cũng mở phim để nghe”, Vân Anh chia sẻ.
Một trong những hình thức thu phí của các nền tảng phim AI là cung cấp một phần nội dung miễn phí trên mạng xã hội. Khi câu chuyện bước vào cao trào, người xem được hướng dẫn chuyển sang ứng dụng hoặc website khác, đăng ký gói hội viên để tiếp tục theo dõi.
“Có những bộ phim tôi đã mất vài tiếng để xem, đến đoạn gay cấn nhất lại yêu cầu mua gói thành viên. Lúc đó, vì quá tò mò về kết thúc nên tôi cũng chấp nhận bỏ tiền. Nhưng khi nhìn lại, số tiền dành cho việc xem phim thực sự không hề nhỏ”, Vân Anh cho biết.
Các ứng dụng xem phim AI cung cấp nhiều gói hội viên với thời hạn theo tuần, tháng hoặc năm. Tùy thuộc vào nền tảng và quyền lợi đi kèm, mức phí có thể dao động từ hàng trăm nghìn đồng đến gần 2 triệu đồng đối với gói hội viên năm.
Sau khi đã dành hàng giờ theo dõi một bộ phim, người xem dễ nảy sinh tâm lý tiếc nuối nếu phải bỏ dở câu chuyện. Mong muốn biết kết cục trở thành một trong những lý do khiến họ sẵn sàng chi tiền để tiếp tục theo dõi.
Không chỉ ảnh hưởng đến chi tiêu, thói quen xem phim đến khuya còn khiến Vân Anh cảm thấy uể oải khi đến văn phòng. Thời gian dành cho việc gặp gỡ bạn bè và chăm sóc bản thân cũng ít hơn trước.
“Tôi từng nghĩ xem phim là để giải tỏa áp lực công việc, nhưng nhiều hôm xem đến khuya, sáng hôm sau đi làm lại càng mệt mỏi. Giải trí chưa thấy đâu mà bản thân còn mất thêm thời gian nghỉ ngơi”, Vân Anh nói.
Vì sao phim AI khiến người xem khó dứt ra?
Mặc dù còn nhiều hạn chế về chất lượng hình ảnh và nội dung, phim AI vẫn có sức hút nhờ khả năng khai thác những mong muốn, cảm xúc và sự tò mò của người xem.
Không khó để bắt gặp những bộ phim xoay quanh các nhân vật có hoàn cảnh khó khăn bất ngờ trở nên giàu có, người từng bị coi thường vươn lên thành công hay những câu chuyện tình yêu với kết thúc viên mãn. Các mô típ này thường mang đến cảm giác thỏa mãn khi diễn biến câu chuyện đáp ứng kỳ vọng của người xem.
Bên cạnh đó, nhịp độ nhanh, mâu thuẫn liên tục và những tình tiết bất ngờ cũng là yếu tố giúp duy trì sự chú ý. Thay vì phải chờ đợi từng tập phim như các chương trình truyền hình thông thường, người dùng có thể theo dõi liên tục đến khi biết được kết thúc.
Dưới góc độ tâm lý, sự tò mò kết hợp với cảm giác thỏa mãn có thể tạo thành một vòng lặp: kích thích - thỏa mãn - tiếp tục tìm kiếm. Khi một câu chuyện kết thúc, người xem lại có xu hướng tìm đến những nội dung mới để duy trì cảm xúc đó.
Đối với những người đang gặp áp lực trong học tập, công việc hoặc cảm thấy buồn chán, thế giới giả tưởng trong phim cũng có thể trở thành phương thức tạm thời giúp họ thoát khỏi những vấn đề của cuộc sống thực.
Tuy nhiên, việc thường xuyên tiếp xúc với những câu chuyện được lý tưởng hóa có thể khiến một số người hình thành kỳ vọng thiếu thực tế về tình yêu, ngoại hình, sự giàu có và thành công. Không chỉ tiêu tốn thời gian và tiền bạc, việc sa đà vào phim ngắn AI còn đặt ra những lo ngại về sức khỏe thể chất và tinh thần.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Frontiers in Psychology vào tháng 6/2026 cho thấy khả năng cuốn người xem vào câu chuyện, kích thích cảm xúc và thuật toán cá nhân hóa nội dung có liên hệ với hành vi xem phim ngắn AI mất kiểm soát ở người trưởng thành.
Bên cạnh sức khỏe tinh thần, nghiên cứu đăng trên Journal of Clinical Sleep Medicine cũng chỉ ra rằng việc xem phim liên tục có liên hệ với chất lượng giấc ngủ kém, tình trạng mệt mỏi và các triệu chứng mất ngủ.
Dù chưa thể khẳng định phim AI là nguyên nhân trực tiếp gây ra những vấn đề trên, các nghiên cứu cho thấy sự cần thiết của việc kiểm soát thói quen giải trí. Người xem cần chủ động giới hạn thời gian sử dụng điện thoại, kiểm soát chi phí mua gói hội viên và cân bằng với các hoạt động ngoài đời thực, tránh để nhu cầu giải trí ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập và công việc.


