AI thay đổi cách học của sinh viên, giảng viên đối mặt áp lực gì?
(Sóng trẻ) - Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách sinh viên tiếp cận kiến thức, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với giảng viên đại học. Bên cạnh việc cập nhật chuyên môn, người đứng lớp cần chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy để thích ứng với công nghệ và nhu cầu học tập của sinh viên.
Khi giảng viên cũng phải cập nhật công nghệ
Chỉ với vài thao tác, sinh viên có thể sử dụng AI để tìm kiếm tài liệu, giải thích khái niệm hoặc hỗ trợ giải quyết bài tập. Những công việc trước đây mất nhiều thời gian tra cứu nay có thể được thực hiện nhanh chóng nhờ các công cụ số.
Sự thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với giảng viên. Không chỉ nắm vững kiến thức chuyên môn, người đứng lớp còn cần thường xuyên cập nhật công nghệ, điều chỉnh nội dung và lựa chọn phương pháp giảng dạy phù hợp.
Trao đổi về vấn đề này, ThS. Đỗ Ba Chín, giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, trường ĐH Sư phạm Hà Nội, cho rằng việc tiếp tục học tập có vai trò quan trọng đối với người làm công tác giảng dạy. Năm 2025, thầy từng tham gia trường hè quốc tế về trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc để tìm hiểu thêm những xu hướng công nghệ mới.
“Công nghệ thay đổi rất nhanh nên việc cập nhật kiến thức là điều cần thiết. Với mình, điều quan trọng không phải là sử dụng được tất cả các công cụ mới, mà là hiểu công nghệ có thể hỗ trợ việc dạy và học như thế nào để lựa chọn cách ứng dụng phù hợp”, thầy Chín chia sẻ.
Tuy nhiên, cập nhật công nghệ không đơn thuần là làm quen với một phần mềm mới. Giảng viên còn cần đánh giá tính phù hợp của công cụ với nội dung môn học, khả năng tiếp nhận của sinh viên và mục tiêu đào tạo.
Không chỉ thay đổi kiến thức, còn phải đổi mới cách dạy
Sự phổ biến của AI cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với việc tổ chức hoạt động học tập và kiểm tra, đánh giá. Khi công nghệ có thể hỗ trợ sinh viên hoàn thành nhiều nhiệm vụ, giảng viên cần chú trọng hơn đến quá trình tư duy và khả năng vận dụng kiến thức của người học.
Thay vì chỉ quan tâm đến đáp án cuối cùng, việc đánh giá có thể kết hợp với cách sinh viên lập luận, giải thích và trình bày phương án giải quyết vấn đề.
“AI có thể hỗ trợ sinh viên tìm kiếm câu trả lời, nhưng điều mình quan tâm hơn là các em có thực sự hiểu vấn đề hay không. Vì vậy, mình cho rằng giảng viên cần khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, chủ động suy nghĩ và biết kiểm chứng những thông tin mình tiếp nhận”, ThS. Đỗ Ba Chín nhận định.
Từng tham gia hướng dẫn giáo viên ứng dụng AI trong giảng dạy, thầy Chín có cơ hội trao đổi với những nhà giáo giàu kinh nghiệm. Qua đó, việc ứng dụng công nghệ được nhìn nhận không chỉ từ góc độ kỹ thuật mà còn gắn với các tình huống thực tế trên lớp.
Theo hướng tiếp cận này, AI có thể trở thành công cụ hỗ trợ hữu ích nếu được sử dụng phù hợp. Vai trò của giảng viên vẫn nằm ở việc định hướng, giải đáp thắc mắc và giúp sinh viên hình thành năng lực tự học.
Thích ứng với AI cần sự chủ động và hỗ trợ
Bên cạnh hoạt động giảng dạy, giảng viên đại học còn đảm nhận những nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng học liệu và phát triển chuyên môn. Vì vậy, việc cập nhật công nghệ đòi hỏi sự chủ động trong sắp xếp thời gian và lựa chọn nội dung học tập.
Tuy nhiên, khả năng tiếp cận và ứng dụng công nghệ có thể khác nhau tùy theo chuyên ngành, kinh nghiệm và điều kiện công tác. Các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn và trao đổi chuyên môn vì thế có ý nghĩa trong việc hỗ trợ giảng viên thích ứng với những thay đổi.
“Mình nghĩ mỗi giảng viên cần chủ động học hỏi, nhưng việc trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp cũng rất quan trọng. Những buổi tập huấn hay chia sẻ chuyên môn giúp thầy cô có thêm góc nhìn, từ đó lựa chọn cách ứng dụng công nghệ phù hợp với môn học và sinh viên”, thầy Chín bày tỏ.
Việc đổi mới giảng dạy vì thế không nhất thiết đồng nghĩa với sử dụng nhiều công cụ AI. Quan trọng hơn là xác định công nghệ có thể hỗ trợ giải quyết vấn đề gì và mang lại giá trị như thế nào cho người học.
Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, cập nhật kiến thức đang trở thành một phần thường xuyên trong công việc của giảng viên. Dù công nghệ tiếp tục phát triển, vai trò định hướng, đồng hành và khơi gợi tư duy của người thầy vẫn giữ ý nghĩa quan trọng đối với quá trình học tập của sinh viên.


